Bruinvis Foto ID

Het bruinvisleven in de Oosterschelde meer ontrafeld

0

De zelfde bruinvis gefotografeerd in 2016 en 2017 (Foto A. Podt)

Sinds Stichting Rugvin in 2009 een deel van haar onderzoekspijlen ook richtte op de Oosterschelde, is de kennis over Nederlands talrijkste walvisachtige, de bruinvis, toegenomen. Vooral de herkenning van individuele dieren aan de hand van systematisch foto-identificatie onderzoek heeft hieraan bijgedragen. In de afgelopen drie jaar zijn er duizenden foto’s genomen. En met een succesvol resultaat!

In 2009 startte Stichting Rugvin met de jaarlijkse bruinvistelling in de Oosterschelde, gevolgd door akoestisch onderzoek in 2010. Sinds enkele jaren is daar een belangrijk onderzoek aan toegevoegd, namelijk het foto-identificatie project (“Photo ID”). Bij dit onderzoek worden individuele bruinvissen op foto’s herkend aan de hand van kleurpigmenten, rugvinvorm en littekens. Hiermee wordt een beeld gevormd over de populatiegrootte van de in de Oosterschelde levende bruinvissen, hoe lang de dieren in deze wateren verblijven en wat hun locatie voorkeur is. Daarnaast is het soms, door de aanwezigheid van een kalf, mogelijk het geslacht van het volwassen dier te bepalen.

Het Photo ID team 2017 in volle actie (Foto B. Engelen)

In de beginjaren van het foto-identificatie project op de Oosterschelde vonden slechts enkele tochten per jaar plaats, echter sinds 2015 beschikt de Stichting zelf over een kleine boot (RIB) wat het mogelijk maakte vaker het water op te gaan. Het foto-identificatie team bestaat uit studenten, die zo de kans krijgen onderzoekservaring op te doen, en vrijwilligers. Zij opereerden tijdens de zomermaanden (van 2015 – 2016) vanaf een vaste basis bij de Schelphoek en afgelopen zomer vanaf Kats. Het team werkte meestal met twee tot vier mensen aan boord die het water aftuurden op zoek naar de kleine rugvin van een bruinvis. Als er een bruinvis werd gezien, benaderde het team dit dier rustig, om eventuele verstoring zoveel mogelijk te voorkomen. Zodra de positie van de bruinvis ten opzichte van de boot ideaal was, werd geprobeerd van beide zijden foto’s te maken met behulp van een camera met telelens. Al deze foto’s zijn per individuele bruinvis gesorteerd en in een catalogus verwerkt. Hierbij zijn gegevens als datum, tijdstip, locatie en het gedrag eveneens van belang.

Twee bruinvissen met verschillende rugvinvormen (Foto: A. Podt)

Het Photo ID team 2017 in volle actieTussen 2015 en 2017 maakte het onderzoeksteam duizenden foto’s. Deze fotoverzameling werd aangevuld met foto’s van andere bruinvisspotters. Al deze foto’s werden vervolgens geanalyseerd: “Op de foto’s kon ik ruim 40 individuele bruinvissen identificeren. Daarnaast heb ik naar oudere foto’s gekeken die tussen 2007 en 2014 waren genomen. Bij twaalf bruinvissen kon worden vastgesteld dat zij al minimaal vijf tot tien jaar in de Oosterschelde verblijven!” aldus Annemieke Podt, onderzoeker bij het foto-identificatie team. “Het is prachtig om deze kleine walvisachtige in Nederland te zien. Het succesvol kunnen herkennen van individuen maakt het waarnemen en fotograferen van bruinvissen extra speciaal voor mij. Afgelopen zomer vond ik het vooral bijzonder om individuen opnieuw tegen te komen die ik één of twee jaar geleden ook al had gezien.”

Een van de langst bekende bruinvissen van de Oosterschelde (Fotot WJ Strietman)

Het opmerkelijkste ‘photo ID’ voorval betrof een bruinvis die sinds 2011 geregeld werd waargenomen tussen Burghsluis en Zierikzee. Deze bruinvis werd nooit in het bijzijn van een kalf gezien. Daarom namen de onderzoekers voorzichtig aan dat dit een mannetje was. Echter, dit jaar werd het dier met een kalf gespot in de buurt van Wemeldinge. De moeder werd een maand later opnieuw gezien tussen Burghsluis en Zierikzee, maar toen helaas zonder kalf. Het kalfje heeft het waarschijnlijk niet gered.

Bruinvis met duidelijke kleurtekening op de flank. (Foto A. Podt)

Met behulp van foto-identificatie is het mogelijk het leven van de bruinvissen in de Oosterschelde steeds verder te ontrafelen. In de toekomst biedt deze techniek kansen om nog meer over de bruinvissen te leren. Dit geldt bijvoorbeeld voor de overlevingskansen van kalfjes en de sociale banden tussen deze dieren. Naast dit specifieke onderzoek, worden ook onderzoeksgegevens via Studio Bruinvis verzameld. Studio Bruinvis is een ‘fysieke luisterpaal’ op het Havenhoofd van Zierikzee. Het is een wereldwijd uniek project waar de geluiden van bruinvissen live kunnen worden gehoord beluisterd. De geluiden worden ook opgenomen voor analyse. Deze projecten worden financieel mede mogelijk gemaakt door het Wereld Natuur Fonds.

Het seizoen van 2017 zit er op. In 2018 staat het Photo-ID team weer paraat! Heb je interesse om als student of vrijwilliger lid te worden van het Photo ID team 2018 neem dan contact met ons op.

 

Bruinvissen met drone gefilmd in Oosterschelde

0

Inger vangt de drone op na de eerste vlucht.

Afgelopen maandag hebben Rijkswaterstaat en Stichting Rugvin geëxperimenteerd met het filmen van bruinvissen in de Oosterschelde met de inzet van een drone. Het doel van de tocht op de Oosterschelde met de drone was om te testen of het mogelijk was bruinvissen te filmen en te fotograferen zodat identificatie en het inschatten van de fitheid van de dieren vanuit de lucht mogelijk zou zijn.  Inger van de Bosch (RWS) gaat hier nl haar PhD van maken. Zij werd vanuit RWS vergezeld door de drone piloot Olaf van Hese.

 

 

De bruinvis die ook met de drone gefilmd is zwemt naar de boot het Zeevarken toe.

Het was het RWS en Rugvin team (Annemieke en Frank) gelukt meerdere keren de bruinvissen te vinden en vervolgens te filmen. Maar eenvoudig was dit niet. In totaal werden er vier bruinvissen waargenomen bij Zierikzee en Burghsluis, maar de dieren waren erg mobiel en onvoorspelbaar. De komende dagen worden alle beelden die gemaakt zijn nagelopen en geanalyseerd. Een eerste leuke opname waarbij een nieuwsgierige bruinvis dicht bij de boot van Rugvin kwam willen we alvast graag delen. Zo te zien bekommerde het dier zich niet veel om wat er op het water gebeurde. En dat is goed om te weten!.

De hier afgebeelde bruinvis is een goede bekende van het Foto ID team. Momenteel zijn al zo’n twintig bruinvissen van de ca 35 dieren in de Oosterschelde geïdentificeerd.

Een update van het bruinvis foto ID project: Willem(ien) heeft een kalfje!

0

Match 1, foto’s: Wouter Jan Strietman (2011) & Annemieke Podt (2017)

Sinds de nieuwe boot van Stichting Rugvin (Zeevarken II) begin juli is gearriveerd, gaat het foto-identificatie team weer regelmatig de Oosterschelde op. We maken foto’s en verzamelen gegevens van de populatie bruinvissen in dit gebied. Met behulp van foto’s kunnen we individuen herkennen en daardoor over een langere periode volgen. Zo kunnen we meer over de bruinvissen in de Oosterschelde leren.

In de eerste weken met de nieuwe boot hebben we een aantal succesvolle dagen op het water gehad, met mooie waarnemingen en veel foto’s als resultaat. Natuurlijk moeten de gemaakte foto’s achteraf worden uitgezocht en vergeleken met foto’s in onze catalogus die – soms jaren – eerder gemaakt zijn. Zo onderzoeken we of het individu al vaker is gefotografeerd. We kijken bij het vergelijken vooral naar kleurpigment, littekens en de vorm van de rugvin.

 

 

Match 2 Wouter Jan Strietman (2011) & Ronald Smit (2017)

Bij het uitzoeken van recente foto’s werden naast nieuwe individuen ook diverse matches gevonden. Zo werd een bruinvis op 28 mei 2017 vanaf een rondvaartboot bij Wemeldingen gefotografeerd. Op 1 en 7 augustus werd deze bruinvis opnieuw gezien door het foto-identificatie team, nu vlakbij Kats. Echter, toen we onze foto’s van de afgelopen weken vergeleken met oude foto’s in de catalogus kwamen we nog twee matches tegen, met zes jaar geleden! Een bruinvis die op 9 juli 2017 werd gefotografeerd, stond ook op foto’s van 26 juni 2011. En op 1 augustus werd er een bruinvis gezien die 2 oktober 2011 op foto was vastgelegd.

 

 

Foto’s Willemien: Wouter Jan Strietman (2011-2015), Annemieke Podt (2016) & John Gerrits (2017)

In onze fotocatalogus heeft elke bruinvis een identificatienummer. Toch heeft één van de bruinvissen ook een naam gekregen, ‘Willem’. Deze bruinvis is vernoemd naar een schipper die enkele jaren geleden vrijwilligers van Stichting Rugvin mee liet gaan op zijn boot. Willem is een makkelijk herkenbare bruinvis door een inkeping in de rugvin en de vele littekens op het lichaam. Deze bruinvis is sinds 2011 bijna elk jaar door ons gezien in het noordwestelijke deel van de Oosterschelde (Burghsluis-Zierikzee). Ook in juni dit jaar werd Willem hier nog twee keer waargenomen. De verrassing was dus groot toen er op de Facebookpagina van nationaal park Oosterschelde foto’s van eind juli opdoken waar Willem bij Wemeldinge zwom, aan de andere kant van de Oosterschelde. En nog interessanter, er zwom een kalfje bij! De naam Willem hebben we dus veranderd naar Willemien. Hopelijk gaan wij Willemien met haar kalf deze zomer zelf ook nog tegenkomen!

Willemien met kalf (Foto: John Gerrits)

Heb je duidelijke foto’s van bruinvissen in de Oosterschelde, stuur ze dan gerust met datum en locatie naar rugvinfoundation@gmail.com en wie weet vinden we nog een match! En als je meer foto’s wilt zien en op de hoogte wilt blijven van het foto-identificatie onderzoek, volg ons dan ook op Instagram: https://www.instagram.com/stichtingrugvin/

Meer informatie over het Bruinvis foto ID project kun je vinden op onze Foto ID pagina.

Het Foto ID project wordt mede mogelijk gemaakt het Wereld Natuur Fonds.

 

Stichting Rugvin nu ook op Instagram

0

Instagram

Onlangs heeft Stichting Rugvin ook een Instagram account in gebruik genomen. Het doel van dit account is met name voor het uploaden van foto’s van bruinvissen en andere walvisachtigen ten behoeve van ons foto ID project.

Als je ook de Instagram app gebruikt kun je zien welke foto’s wij onder andere al gemaakt hebben.

Er staan nu al tientallen foto’s van de bruinvissen uit de Oosterschelde op die geïdentificeerd zijn. Deze foto’s worden t.z.t. ook in onze bruinvisdata portal gezet om later te kunnen zien welke bruinvis waar verblijft, met wie hij/zij samen optrekt en welk deel van de Oosterschelde iedere bruinvis gebruikt. Ook jij/u kunt ons hierbij helpen.

 

“Willem” de langst bekende bruinvis in de Oosterschelde.

Het vaarseizoen komt er inmiddels weer aan en als u dan goede foto’s weet te maken van bruinvissen (zie Instagram voor voorbeelden) en ons deze toestuurt dan zijn we daar erg blij mee. Noteer dan ook de locatie en dag/tijd waar de foto is gemaakt.

In mei starten we weer met ons foto ID team en het fotograferen van de verschillende bruinvissen in de Oosterschelde. Na twee jaar Burghsluis, Roggeplaat en Zierikzee is het de bedoelign dat het team nu de haven van Kats als uitvalhaven gaat gebruiken.

Studenten die geïnteresseerd zijn in dit onderzoek en mee willen werken worden nadrukkelijk verzocht te reageren.

 

 

 

Studenten gezocht voor Bruinvis Foto ID team 2017

0

Bruinvis individueel te herkennen (foto A. Podt)

Stichting Rugvin voert sinds 2009 diverse onderzoeken mbt bruinvissen in de Oosterschelde uit. Door de ervaring met de bruinvistellingen, het akoestisch onderzoek en het onderzoek naar de hoge mortaliteit in de Oosterschelde zijn wij tot de conclusie gekomen dat het mogelijk moet zijn om bruinvissen in de Oosterschelde te herkennen aan hun littekens op rugvin of andere plaatsen van hun lichaam.

Soortgelijk onderzoek bij met name tuimelaars wordt in Europa al jaren gedaan. Wij zoeken een of het liefst meerdere studenten die aan de hand van foto identificatie onderzoek gaan doen naar o.m. locatie voorkeur, groepsvorming en gedrag en zo voor het derde jaar op rij een team vormen. Studenten met minimaal een HBO opleiding worden verzocht contact op te nemen met Stichting Rugvin.

Het Zeevarken

Since 2009 the Rugvin Foundation has conducted several several studies concerning porpoises in the Eastern Scheldt. The experience with the porpoise counts, the acoustic study and the research into the high mortality in the Eastern Scheldt we have come to the conclusion that it should be possible to recognize porpoises by their scars on their dorsal fin or other parts of their bodies.

Similar research in particular bottlenose dolphins has been done for years in Europe. We are looking for one or preferably more students who are going to look into the location preference, group formation and behavior with the help of photo ID. Students with at least a bachelor degree are invited to contact the Rugvin foundation.

Ontmoeting met San Francisco bruinvis ID team

0

Golden Gate brug San Francisco

In het weekend van 5 en 6 augustus was er bovenop de Golden Gate bug in San Francisco (USA) een ontmoeting tussen het Golden Gate cetacean research programma en Stichting Rugvin. Gesproken werd er met Bill Keener over de wederzijdse aanpak van het bruinvis foto ID project van beide organisaties. Er is veel overlap maar er zijn ook grote verschillen. Zo zwemmen de bruinvissen in San Francisco bay altijd met het tij mee onder de brug door en zijn ze veelal te vinden op de plekken waar het water het hardste stroomt. Het fotograferen gebeurt daar vanaf de brug op 7pm hoogte itt op de Oosterschelde waar we dit vanaf de boot doen. Tijdens de wandeling over de brug werden 5 bruinvissen en een uit het water springende voshaai gezien.

Eerste bruinviskalf Oosterschelde 2016 voor de camera.

0

Bruinvis met kalf in de Oosterschelde (Foto E. Sohier)

 

Afgelopen week is door de teamleden van het Bruinvis Identificatie team het eerste bruinviskalf van 2016 gespot en gefotografeerd in de Oosterschelde. Sinds 2009 worden er jaarlijks een of meerdere kalfjes gespot in de Oosterschelde. Bruinviskalfjes worden geboren tussen eind mei en augustus. Ze zijn dan ongeveer 5 kg zwaar en tussen de 67 en 90 cm lang. De kalfjes worden minimaal acht maanden gezoogd waarna de dieren langzaam overgaan naar een dieet met vis.

 

 

 

Moeder met kalf. (Foto E. Sohier)

Momenteel wordt ook gekeken of de moeder van het dier al eerder gezien is. Ze kan namelijk herkend worden aan een dunne witte streep achter haar rugvin (hier NIET te zien op de foto). Het kalf lijkt voor de rugvin nog een van de “geboortevouwen” te tonen.

Walvisobservatie cursus bij Vara’s Vroege Vogels

0

Deelnemers Groen en Doen cursus Walvisobservatie 2016

De cursus Walvisobservatie en registratie die Stichting Rugvin in het weekend van16 en 17 april heeft verzorgd is in de uitzending van Vara’s Vroege Vogels zondag 05 juni geweest.

Op de dag van de uitzending is meteen al een groep van de cursisten begonnen met de start van het Foto ID project 2016. Zie hiervoor ook voorgaand bericht.

Eerste en tweede proefvaart met “Zeevarken” geslaagd.

0

De motor wordt naar de waterkant gedragen

Afgelopen maandag 16 mei is de eerste proefvaart van het seizoen met Rugvin’s eigen boot “het Zeevarken’ succesvol verlopen. Het doel van de vaart was om het nieuwe team aan de boot te laten wennen, de boot vaargereed te maken en deze te leren besturen. De weers- en wateromstandigheden waren boven verwachting en dat maakte deze eerste trip voor het team een makkie.

Het team terug in de haven

In totaal zijn er drie korte trips gemaakt en stond de laatste hiervan in het teken om bruinvissen te vinden rond de haven van Burghsluis. Deze werden helaas niet gevonden. Toen de boot eenmaal terug in de haven was werd er wel een gespot (zie foto).

 

Terug in de haven van Burghsluis

Op 22 mei was het de beurt aan de rest van het team om kennis te maken met het Zeevarken.

 

Bruinvis nabij Oliegeultje (foto vanaf de kant A. Podt)

Het Foto ID team 2016 gaat verder met het het Foto identificatie onderzoek dat vorig jaar geïntensiveerd werd. Doel van dit onderzoek is om aan de hand van uiterlijke kenmerken de bruinvissen te herkennen en hiermee meer te leren over de sociale structuren van de dieren in de Oosterschelde, hun verspreiding over de OS, hun gedrag e.a.

 

 

 

Komend weekend Observatie Cursus Walvisachtigen

0

Groen en Doen

A.s. weekend, 16 en 17 april,  organiseert Stichting Rugvin met financiële steun van het Groen en Doen programma de cursus Walvisobservatie.  De 21 deelnemers worden getraind in het spotten van walvisachtigen met in het bijzonder de bruinvis. Twee dagen lang wordt aan de rand van en op de Oosterschelde geoefend met het waarnemen van en registeren van de belangzijnde data , zoals afstand, gedrag, weers- en zeeomstandigheden. Ook wordt er geoefend met het fotograferen van de bruinvissen, het gebruik van GPS, portofoon, hydrofoon, afstand schatten met DMS en diverse verrekijkers.

Bruinvissen bij Havenhoofd Zierikzee

 

De deelnemers worden daarna zoveel mogelijk ingezet bij de a.s. tellingen op de Oosterschelde, monitoring vanaf de Stena Line en de voortzetting van het project foto identificatie Bruinvissen.

Naar boven