Noordzee Stena line monitoring Blog 2022

Noordzee Stena Line Blog 

16 – 17 december 2022  

Een lange reis

Na een reis van circa 4 uur vanuit onze woonplaatsen, toevallig beide in de provincie Groningen, komen we ondanks plotselinge treinuitval dan wel verkeersopstoppingen en omleidingen en onafhankelijk van elkaar toch op de afgesproken tijd aan in de vertrekhal van de Stena Line. Als nieuweling/ pensionado krijg ik een korte spoedcursus rugvinwaarnemen, vervolgens gaan we aan boord van de Britannica die met 241 meter lengte naar verluid het grootste vracht- en passagiersschip van Europa is. Het waarnemen doen we, zo genereus aangeboden door Stena Line, vanaf de brug die door voorgangers al in zoveel superlatieven is beschreven, want het uitzicht vanuit deze 32 m brede ‘besturingszaal’ op de 12de etage en pal aan de voorkant van het schip is inderdaad magnifiek.

De weersomstandigheden zijn:

goed: droog, helder, half bewolkt, lichte bries, weinig deining en golfslag, met hier en daar kleine schuimkoppen, de temperatuur ligt rond het vriespunt. Hoewel we bij uitvaren van de haven al wel vogels zien, voornamelijk meeuwen, eist het rugvin spotten al direct alle aandacht op. En dat valt nog niet mee. Met een gangetje van zo’n 33 km per uur, of wel bijna 10 meter per seconde, gaat het allemaal vrij snel, en mijn aanname om aan mijn kant van het schip een strook van pakweg 500 meter te kunnen bestrijken moet ik al gauw omlaag bijstellen: vanaf 30 meter hoogte kijk ik toch vooral schuin/voor het schip, en hoe ver dat is is door gebrek aan referentiepunten ook moeilijk te bepalen.

Zo tuur ik al scannend een uur of 3 naar langs rollende golven, totdat op deze 7-uur durende overtocht het te donker wordt. Een rugvin zie ik helaas niet, maar enigszins tot mijn opluchting ziet ervaren Nynke ook niets. Wel praten we over mogelijke waarnemer-effecten (een ervarene ziet meer dan een beginner nietwaar), populatieschattingen (bruinvis) en wat er mogelijk meer te destilleren valt uit de al 17 jaar durende reeks van Rugvin waarnemingen.

Na overnachting in de op loopafstand van Harwich haven gelegen pub-met-kamers stappen we de volgende morgen aan boord van het identieke zusterschip Hollandica. Het weer is nog iets gunstiger dan de dag ervoor, met minder wind en vlakker water. De eerste uren zien we niets maar nabij een groot offshore windmolenpark ontwaar ik plots vlak voor het schip iets wat op een snel onderduikende rugvin lijkt. Even later ziet Nynke, en toegesneld ik ook, een paar bruinvissen, en daarna zij nog een. Dat blijkt gelijk ook de uiteindelijke score voor de hele reis te zijn, die tezamen minder dan 10 seconden heeft geduurd: aanzienlijk minder dus dan die van Xantha en Kora tijdens voorgaand survey op dit traject in november. Zeehonden zagen wij niet en de veel zeldzamere walvissen al helemaal niet. Opvallend, schepen waren er in overvloed: tankers en ander vrachtvervoer, maar geen enkel vissersschip op beide dagen. En positief: ook geen noemenswaardig drijvend afval.

Wandert Benthem

12 – 13 november 2022  

Een dwergvinvis en nog veel meer moois!

Op zaterdag 12 november stapten wij, Kora en Xantha, aan boord van de Stena Line Britannica. Met een heuse ‘contractor’ badge en toegangscodes gingen we richting de brug. Tjee, wat een prachtig uitzicht heb je vanaf daar! In de ‘messroom´ verdiepten we ons in het protocol en rond 14:15 uur gingen de trossen los richting Harwich. Verrekijker, vogelgids, de telformulieren en de tablet lagen paraat zodat we die waar nodig in konden zetten. Of eigenlijk, de verrekijker gebruik je al vanaf minuut één want er is ontzettend veel te zien. In het eerste half uur zagen we vooral mantelmeeuwen, dook er een grijze zeehond op, zagen we de eerste alken/zeekoeten en werden we al getrakteerd op drie bruinvissen. Wat verder op zee zagen we jan van genten, wat een sierlijke vogels zijn dat toch. Iets na vijven zwom bruinvis nummer vier voorbij. Gezien het november is wordt het al relatief snel donker dus zo rond half zes werd het turen over zee al wat lastiger. Rond de schemer ontstonden er donkere wolken en kwam er een beetje mist opzetten: een heel mooi en mysterieus gezicht!

Uitzicht vanaf de Britannica (X. Doevendans)
Zware lucht boven de Noordzee (X. Doevendans)
Om het schip heen vliegende jan-van-genten (X. Doevendans)
Aangemonsterde spreeuw op het dek (K. Verdijk)

Einde van de heenreis

Toen de zee niet meer goed te zien was daalden we af naar dek zeven. Na een paar uurtjes kwamen we aan in Harwich. Even door de paspoortcontrole en toen op naar de Captain Fryatt Guesthouse. Prima nachtje en niet veel later stapten we zondag met veel zin aan boord van Stena Line Hollandica. Vandaag stond er een programma van ruim zeven uur surveilleren op de planning, leuk! Na een kennismaking met een deel van de bemanning vestigden we ons weer aan bakboord en stuurboord. In het eerste stuk zagen we erg veel mantelmeeuwen, wel geteld tien zeehonden en er vloog een groep van zo’n honderd rotganzen over. Wat een fijn begin van de dag!

Na ruim ander half uur varen vloog er opeens een bruin vogeltje voor het schip die héél snel vloog, het leek bijna alsof ie dacht: oeiii, ik moet heellll snel vliegen om het schip bij te houden.. Een vleugelslag van hier tot Tokio. Bladerend in de vogelgids kwam ik erachter dat het hoogstwaarschijnlijk om een stormvogeltje ging. Niet veel later zagen we enorm veel jan van genten, in één shift noteerden we er zestig! Prachtig om te zien hoe mooi ze vliegen en duiken. Tijdens de overtocht werden we regelmatig vergezeld door een groepje spreeuwen. Eén spreeuw daalde nog even neer op het schip (zie foto).

 

Jan van Gent aan bakboord (X. Doevendans)
Rietganzen en één brandgans (X. Doevendans)

De terugreis

Al turend over zee zagen we rond twaalf uur (Nederlandse tijd) de eerste twee rugvinnen van die dag. Inmiddels was het rond lunchtijd en voeren we vlakbij de windmolenparken waar we vanwege het verbod om te vissen nog wel meer bruinvissen hoopten te zien: tja, wat zullen we doen? Naar de ‘messroom’ waar een lunch klaar staat of blijven we hier? We besloten al vrij snel dat we niets wilden missen dus we haalden later wel onze broodjes uit onze rugzakken tevoorschijn. Binnen een half uur zagen we de volgende zeven bruinvissen. Eerst een groepje van vier bruinvissen die prachtig zichtbaar voor de boeg langs zwommen. Daarna een groepje van minstens drie bruinvissen die druk heen en weer zwommen binnen een klein stukje zee. Hier was ongetwijfeld veel lekkers te vinden, wat een geluk! Toen brak er om kwart voor één echt een bizarre periode aan: Kora en ik zagen ineens voor het schip een lange rug én rugvin omhoog komen! Wow, dat was groot.. zeker geen dolfijn! Vrij snel wisten we dat het om een dwergvinvis ging, EEN DWERGVINVIS: hoe gaaf is dat! We waren helemaal euforisch. Nog voor alle data over de waarneming goed en wel in de tablet was vastgelegd  kwamen er op verschillende plekken ook nog meer bruinvissen tevoorschijn.. Binnen twintig minuten na het zien van de dwergvinvis zagen we zeker acht bruinvissen. Wat een waarnemingen! Er vlogen nog twee drieteenmeeuwen voorbij en wat later zagen we nog twee groepen toendrarietganzen over vliegen waarbij ik pas thuis op de foto ontdekte dat er ook nog een brandgans tussen vloog.

Kora en ik konden daarna rustig bijkomen van de adrenaline die door ons lijf gierde want na de stukken rondom de windmolenparken werd het een stuk rustiger qua waarnemingen. Dus: tijd voor  thee en lunch. Ruim voordat we de haven naderden telden we nog drie bruinvissen die plotseling in het oog sprongen doordat ze het licht van de avondzon heel mooi reflecteerden. Bij de havenmond van Hoek van Holland was er ook weer genoeg te zien, zo zag je bijvoorbeeld heel mooi de kentering. Al met al twee enorm geslaagde dagen!

Xantha 

11-12 oktober 2022 

Als observer mee! 

Nog maar net vrijwilliger en dan al de mogelijkheid om als observer mee te gaan. Super cool en onwijs veel zin in.

Ik kwam ruim op tijd aan in de haven van Hoek van Holland waar Frank al in de vertrekhal zat te wachten. Bij de receptie op de Brittanica hebben we ons aangemeld. Het schijnt  dat de Brittanica 250 meter lang is, de langste ferry ter wereld. Haar zusje, de Hollandica, is 6 cm korter. Ik denk dat de Britten dit zo hebben geregeld 🙂 Grappig is dat alles en iedereen hier brits is. Qua passagiers is het erg rustig aan boord en in de vertrekhal. Geen Schiphol taferelen.

We drinken eerst nog een kop koffie in de mess voordat we de brug opgaan. De Engelse crew is super vriendelijk en geïnteresseerd. Ze herkennen Frank nog van zijn eerdere surveys. We installeren ons, Frank stuurboord, ik bakboord. Mijn tablet werkt niet helemaal mee, maar dat mag de pret niet drukken. Heel snel spot ik mijn eerste bruinvis. Wel bijzonder dat je van 30 meter hoog die kleine dieren toch goed kan spotten. Nu hadden we ook veel geluk met het weer. Weinig wind, praktisch geen golven en onbewolkt. Maar qua bruinvissen bleef het aan mijn kant rustig. Gelukkig spotte Frank er nog wel 4. Verder hebben we  veel vogels en een paar zeehonden gespot.

Aankomen in het donker
Op de brug

Captain Fryatt 

Gegeten aan boord en daarna naar het Captain Fryatt guesthouse gelopen. Een echt dorpscafé met de mogelijkheid om te slapen. We hebben hier nog geprobeerd om op mijn tablet de GPS locatie te activeren, maar helaas is dat niet gelukt.

De terugreis 

De volgende ochtend met positieve energie naar de Hollandica gelopen. Hier alles weer in het Nederlands. Ook deze crew was super vriendelijk en behulpzaam. De weer condities waren bijna gelijk aan die van gisteren. Weinig wind, iets meer golfslag en bewolking, maar nog steeds droog. Helaas op de hele terugreis geen enkele bruinvis gezien. Wel veel afval en vogels. Misschien dat ik daar wat meer oog voor had bij gebrek aan bruinvissen. Frank en ik hadden in ieder geval weinig hoop meer dat we nog iets zouden spotten. Maar de aanhouder wint. In de laatste 30 minuten was het geluk aan onze kant en zag ik toch nog 2 bruinvissen met elkaar aan het zwemmen. Als klap op de vuurpijl zag Frank daarna er ook nog 1. Dit was een hele mooie afsluiting van een mooie trip. Ik ga graag nog een keer mee.

Saskia 

2 – 3 mei 2022 

Nynke op de Stena Line mei, 2022

Weer op zee

Maandag 2 mei 2022,was het, na een lange afwezigheid in de COVID periode, eindelijk weer tijd om onze tassen in te pakken met verrekijkers en observatieformulieren! Op naar Hoek van Holland, om mee te varen met de Stena Line schepen en bruinvissen te spotten.

Op het moment van uitvaren is het weer nog beter dan de voorspellingen. Eerst staat er een klein beetje wind, maar al snel kijken we uit over een spiegelgladde zee. Na het uitvaren ziet Marije de eerste bruinvis. Fijn, het kon wel eens een goede score worden vandaag!

Voorjaar, gladde zee en al zo snel al een eerste bruinvis. Al snel volgt een tweede bruinvis, een derde, vierde. De hoogste aantallen bruinvissen scoren we in het middelste deel van de Noordzee. Soms zwemmen de bruinvissen alleen, soms in groepjes van twee of drie dieren.

Bruinvissen vanaf Stena Line (foto: Ernst Schrijver)

 Binnen een paar uur staat de score op 28 bruinvissen! Na de bruinvisdrukte in het middelste deel van de Noordzee stoppen de waarnemingen. De laatste uren zien we geen bruinvissen meer. We komen nog wel een aantal zeehonden tegen. Met deze spiegelgladde zee zien we goed het afval dat in zee drijft. Dit afval noteren we op ons `afval-observatieformulier´. Gedurende de hele reis zien we met regelmaat diverse meeuwensoorten, sternen, alken en zeekoeten en een enkele jan-van-genten.

Tevreden en enthousiast over de waarnemingen varen we de haren van Harwich binnen. We praten nog na over de app die we sinds kort gebruiken om waarnemingen direct digitaal in te voeren op tablets. Vandaag hebben we nog beide gedaan. Het gebruik van de app ging goed vandaag, dus morgen schakelen we helemaal over naar digitaal noteren. Handig en snel! Dat komt goed van pas bij zoveel waarnemingen. We hebben alle tijd nodig om over zee uit te kijken naar de volgende waarneming.

Marije op de uitkijk

De vaartocht terug

We overnachten in Harwich en zijn de volgende ochtend weer vroeg aan boord. Vandaag varen we mee met de Stena Hollandica. Onze verwachtingen voor vandaag zijn hoog na zo’n mooi resultaat gisteren. Er is wel iets meer wind, maar niet meer dan 2 á 3 Bft. Prima omstandigheden om bruinvissen te spotten. Helaas zien we weinig. Het blijft deze dag bij twee keer een vluchtige observatie van één dier. Ook in het middelste deel van de Noordzee waar we gisteren zoveel dieren zagen (we varen wel iets zuidelijker vandaag), zien we vandaag niks. Vastbesloten om toch nog meer dieren te spotten blijven we fanatiek doorkijken tot in de haven van Hoek van Holland, maar helaas.. we zien ze vandaag niet meer.

Terugkijkend verbazen we ons over het verschil in aantallen tussen de twee dagen. Het maakt ons nieuwsgierig naar de resultaten van de komende surveys deze zomer. Gelukkig gaan er in juni weer Rugvin observers mee…

Nynke Osinga en Marije Siemensma

You are donating to : Stichting Rugvin

How much would you like to donate?
€10 €20 €30
Would you like to make regular donations? I would like to make donation(s)
How many times would you like this to recur? (including this payment) *
Name *
Last Name *
Email *
Phone
Address
Additional Note
paypalstripe
Loading...