Nog enkel plekje voor de walviscursussen 2019

0

In de weekenden van 13/14 april en 18/19 mei organiseert Stichting Rugvin twee separate cursusweekenden walvisobservatie op de Oosterschelde. Deze cursussen zijn bedoeld voor natuurliefhebbers die een speciale voorliefde hebben voor walvisachtigen. Beide cursussen en de overnachtingen vinden plaats op het zeilschip ”de Nieuwe Maen” (Zierikzee). De inschrijvingen verlopen goed, beide cursussen zijn bijna vol met het maximum aantal deelnemers.

In de cursus wordt je het fijne geleerd over de ecologie van de walvisachtigen (walvissen, dolfijnen en bruinvissen), het hoe, waar en wanneer je het beste de diverse walvisachtigen kunt waarnemen, het registeren van waarnemingen en het fotograferen van walvisachtigen (incl. foto ID) alsmede “de ins en outs” van onze eigen bruinvis.

 

 

Krijg je de smaak te pakken, dan kun je via Stichting Rugvin de cursus uitbreiden met een meerdaagse facultatieve reis naar een van onze collega organisaties in het buitenland. Dit gebeurt onder andere met het C.R.R.U. (Cetacean Research & Rescue Unit) in Gardenstown aan de Moray firth in Schotland en twee andere (Spaanse) organisaties (in overleg). Door het volgen van de cursus bij Stichting Rugvin kom je niet alleen goed voorbereid aan, maar krijg je via ons ook een fikse korting op je verblijf daar!

In de cursus staat de ecologie van de walvissen centraal, met een accent op de walvissoorten van de Noordzee. Ook ruimen we plek in voor speciale leerdoelen/verzoeken die je als cursist kunt inbrengen. Tijdens de cursus maken we ook tochten op de Oosterschelde met “de Nieuwe Maen” en onze eigen RIB, het Zeevarken.

Meer informatie en hoe je in te schrijven vind je op de pagina “Cursus walvisobservatie”.

Studenten en vrijwilligers gezocht voor bruinvisonderzoek seizoen 2019

0

Stichting Rugvin is voor 2019 op zoek naar aanvulling van haar onderzoek/vrijwilligersteams ten behoeve van haar bruinvisonderzoeken op en rond de Oosterschelde.

Het foto-ID-team op de Oosterschelde

Ben je student en zou je met een of meer onderzoeksvragen m.b.t. de bruinvis de Oosterschelde “in willen duiken”? Aarzel dan niet. Voor zowel de bruinvistelling, het Foto ID onderzoek als wel Studio Bruinvis zijn er mogelijkheden om je daarin voor je studie als wel voor Rugvin te verdiepen.

Bruinvis in Oosterschelde

Maar ook als je geen student (meer) bent en je toch graag inzet om meer te weten te komen over Nederlands talrijkste walvisachtige dan kun je wellicht bij ons aan de slag. Woonachtig zijn in Zeeland en het hebben van vaarbewijs I en II en/of een goede camera met telelens zijn hierbij handig, maar enthousiasme nog meer!

We starten met het foto ID team in april. De bruinvistelling voorbereidingen worden opgepakt in mei en Studio Bruinvis is een continue programma.

Heb je interesse? Neem dan contact met ons op.

De bruinvis in de Oosterschelde (blogserie deel 3)

0

Met deze derde blog over de bruinvis in de Oosterschelde gaan we verder met een serie over Nederlands meest talrijke walvisachtige, de gewone bruinvis (Phocoena phocoena). In 2009 zijn we ons als Stichting Rugvin gaan verdiepen in de bruinvissen die in deze getijde baai (voormalig estuarium) in relatief grote getale voorkomen. Dit heeft veel kennis en feiten over dit dier opgeleverd die we graag voor iedereen toegankelijk willen maken. We maken bij deze blogs niet alleen gebruik van onze eigen onderzoeken en waarnemingen, maar soms ook van waarnemingen en onderzoeken van derden. We willen met deze serie een beeld schetsen van de bruinvis in de Oosterschelde, die op sommige vlakken zich hier anders gedraagt dan in de Noordzee of elders op het noordelijk halfrond. Deze serie heeft (nog) niet de ambitie om alles wat we hierbij publiceren voor 100 % wetenschappelijke te kunnen onderbouwen, maar om de lezer een beeld te schetsen wat we als Stichting Rugvin ervaren tijdens onze onderzoeken. De onderwerpen die we gaan aansnijden zullen onder meer bestaan uit een soortbeschrijving, het foerageergedrag en voeding, de voortplanting, de levenswijze, het sociale leven, de doodsoorzaken en de gewone bruinvis in andere delen van de wereld. Het een en ander aangevuld met losse waarnemingen en anekdotes. 

De voortplanting 

In de tijd dat we als Stichting Rugvin begonnen, was de algemene aanname dat de voortplanting van bruinvissen zich buiten de Nederlandse wateren afspeelde. Het paargedrag werd niet of nauwelijks waargenomen en er werden ook nauwelijks bruinviskalfjes gespot. Deze werden wel gezien in noordelijker wateren, waaronder de Duitse bocht. We hebben ondertussen vanuit onze onderzoeken (het foto-identificatieproject, het C-Pod onderzoek en de jaarlijkse telling) en die van anderen steeds meer aanwijzingen dat de bruinvissen van de Oosterschelde hier jaarrond verblijven. Daardoor is het erg aannemelijk dat de (meeste) kalfjes die we zien ook in de Oosterschelde zijn geboren. Kalfjes worden in de periode mei-augustus geboren, hoewel er in de Oosterschelde ook wel al eens in maart een pasgeborenen kalfje is waargenomen. Deze variatie in tijd hangt samen met de duur van de paartijd, die over het algemeen in de zomermaanden tot in oktober plaatsvindt. De draagtijd is zo’n 10-11 maanden.

Bruinvis L007R010 met kalf, juli 2016

In de Oosterschelde zijn tijdens de eerste bruinvistelling in september 2009 vijf kalfjes waargenomen. Dit was nog niet direct een bewijs dat de kalfjes hier ook geboren waren. In de daarop volgende jaren zijn vaker kalfjes gezien. Met behulp van foto-identificatie kunnen we ondertussen concluderen dat kalfjes in de Oosterschelde worden geboren. Er zijn namelijk diverse bruinvissen die al jaren in de Oosterschelde verblijven, waarbij we soms een kalfje zien. Dit geldt bijvoorbeeld voor bruinvis L007R010, die zeker al sinds 2011 in de Oosterschelde rondzwemt. In de zomer van 2016 werd ze op 10 juni zonder kalfje waargenomen. Na ruim een maand werd ze opnieuw gezien, dit keer samen met een pasgeboren kalf. Later in de zomer werd dit moeder-kalf paar ook nog enkele keren waargenomen.

Geboortestrepen bij een pasgeboren bruinviskalf

Soms zien we kalfjes met geboortestrepen (in het Engels ‘fetal folds’ genaamd) in de Oosterschelde. Dit zijn verticale vouwen op de zijkant van een walvisachtigen. De vouwen ontstaan doordat het kalfje in de baarmoeder opgevouwen hebben gezeten. Geboortestrepen zijn een indicatie dat het kalf nog zeer jong is. De strepen verdwijnen vanzelf als het kalf ouder wordt. Bij de geboorte zijn ook de vinnen van de bruinvis nog slap. Hierdoor kan de rugvin kort na de geboorte nog een beetje scheef staan.

Een bruinviskalf weegt bij de geboorte ca. 5 kg en meet zo’n 67-90 cm. In de eerste maanden is het dier volledig afhankelijk van moedermelk. Langzamerhand gaat het dier over op het eten van zelf gevangen vis (veelal grondelachtigen). Na een maand of 8 a 10 is de zoogtijd voorbij. Zoogtijd en zwangerschap overlappen vaak. Sommige dieren zijn bijna voortdurend zwanger. Door foto-identificatie wordt dit ook bevestigd. Bruinvis L010R006 is hier een mooi voorbeeld van. Deze bruinvis werd in 2009, 2010, 2011 en 2013 in gezelschap van een jong kalf gezien.

Tussen het foerageren door zoeken moeder en kalf elkaar op

Bruinvissen moeten elke dag voldoende eten om op gewicht te blijven. De bruinvismoeder moet na de geboorte van het kalf dus snel weer actief op zoek naar voedsel. Tijdens onze foto-identificatietochten komen we regelmatig een bruinvismoeder met kalf tegen die we soms langere tijd kunnen observeren. Terwijl de bruinvismoeder aan het foerageren is, laat ze haar kalfje tijdelijk alleen. De moeder duikt dan de diepte in, op zoek naar vis. Het kalfje blijft aan het oppervlakte achter. Als de moeder daarna weer aan het wateroppervlakte komt om adem te halen, zoeken moeder en kind elkaar niet altijd direct op. Soms gaat de moeder eerst nog een keer naar beneden. Tussen het foerageren door komen moeder en kalf wel momenten bij elkaar, waarbij het kalfje bij de flank van de moeder mee zwemt. Ook als moeder en kalf zich door de Oosterschelde verplaatsen zwemmen ze als hecht moeder-kalf paar.

Mating scene of harbor porpoises in San Francisco Bay ((Keener et al. 2018, Aquatic Mammals 44:6).

Na zo’n 3-5 jaar zijn de dieren geslachtsrijp. Wat we nu uit veldwaarnemingen weten, zie onderstaand filmpje (zonder geluid) van Bill Keener uit San Francisco, is dat de paring zich aan het wateroppervlak afspeelt. Deze beelden zijn opgenomen vanaf de Golden Gate Bridge, boven de baai van San Francisco. Het vrouwtje “hangt” aan het oppervlak, waarna het mannetje probeert te copuleren door met hoge snelheid op het vrouwtje af te zwemmen. Hierbij komt het geregeld voor dat het bruinvismannetje uit het water komt. Opvallend was bij het Amerikaanse onderzoek van B. Keener et al, dat het mannetje altijd het vrouwtje aan de linkerzijde benadert.

Waarneming van een paring in de Oosterschelde

Dit paargedrag is ook enkele malen door Stichting Rugvin waargenomen in de Oosterschelde.

Wil je meer lezen over de voortplanting van bruinvissen klik dan op de link van het “Aquatic mammal journal met het artikel “The sex life of Harbor Porpoises” van Bill Keener.

Een andere echte aanrader is de presentatie van Dr. Anne hall van Vancouver Universtity (Can) “Shades of Grey”.

 

Walvissen spotten in je vakantie?

0

Walvissen kijken en bewonderen is niet alleen een onderzoeksaangelegenheid, maar ook steeds vaker iets dat mensen willen doen voor hun plezier als natuurbeleving. We willen graag naar walvisachtigen (echte walvissen, dolfijnen en bruinvissen) op zoek en er naar kijken en er van genieten!

Veel mensen zijn momenteel bezig met het bedenken en organiseren van hun voorjaars- of zomervakantie en vaak wordt hierbij ook gedacht aan het walvis spotten. Stichting Rugvin heeft hier een speciale blogserie voor gemaakt, “walvis spotten over de wereld”.

Bultrug bij Andenes, Noorwegen

Met deze blog van inmiddels 14 afleveringen en een hele longlist gekoppeld aan de wereldkaart, krijg je een indruk waar je terecht kunt voor het waarnemen van de diverse walvisachtigen. Het zal je ook duidelijk worden dat je dan niet eens zo ver hoeft te gaan. Om te beginnen bij onze eigen Oosterschelde waar je met Studio Bruinvis de bruinvis ook nog eens kunt horen, maar ook diverse plekken aan de Middellandse zee, Groot Brittannië en Noorwegen. Daarnaast schenken we ook aandacht aan de plekken op andere continenten. Tevens verwijzen we je naar het bestaan van de nodige gidsen, zie hiervoor ook onze pagina over gidsen en literatuur.

Wereldkaart met walvis spotgebieden.

 

Heb je zelf goede ervaringen op andere plekken om walvisachtigen waar te nemen, dan horen we dit graag.

 

 

Wereldprimeur! Eerste bruinvis Foto ID catalogus gepubliceerd!

0

Van bultruggen, orka’s en tuimelaars bestaan ze al jaren, maar van bruinvissen nog niet. Stichting Rugvin presenteert de eerste voor het publiek toegankelijke foto-identificatiecatalogus van bruinvissen ter wereld. De catalogus geeft door middel van foto’s een overzicht van verschillende bruinvissen die in de Oosterschelde leven.

Sommige bruinvissen zijn makkelijk herkenbaar door littekens, zoals bruinvis L012R004.

Herkenning met foto’s
Wereldwijd is foto-identificatie een veel gebruikte methode om onderzoek naar walvissen en dolfijnen te doen. Aan de hand van foto’s kunnen individuen worden herkend en daardoor jarenlang worden gevolgd. Deze methode kan veel waardevolle informatie opleveren en vormt de basis voor onderzoek naar tal van onderwerpen, zoals sociale banden tussen dieren en overlevingskansen. Van soorten als bultruggen, orka’s en tuimelaars zijn al tientallen jaren openbare catalogussen van diverse locaties beschikbaar, maar van bruinvissen waren deze er nog niet. Foto-identificatie wordt namelijk weinig bij bruinvissen toegepast, terwijl het zeker mogelijk is.

De bruinvis foto ID catalogus (18 MB)

De catalogus
Sinds 2015 worden vanuit Stichting Rugvin toegewijde foto ID tochten op de Oosterschelde gemaakt met het fotograferen van bruinvissen als doel. Dit heeft duizenden foto’s opgeleverd die in een interne fotodatabase per individu zijn gesorteerd. Bruinvissen zijn individueel te herkennen aan het pigmentpatroon, de rugvinvorm, littekens en inkepingen in de rugvin of op de rug achter de rugvin. Het sorteren en matchen van foto’s vergt veel tijd en een oog voor detail. Sommige dieren hebben duidelijke kenmerken en zijn makkelijk te herkennen, maar bij andere individuen moet goed naar details in het pigmentpatroon worden gekeken. In de catalogus die is verschenen staan van elke duidelijk gefotografeerde bruinvis een paar foto’s.

Bij deze bruinvissen is te zien dat de vorm van de rugvin en het pigmentpatroon bij elke bruinvis uniek is.

Vaste bewoners
De individuen in de catalogus zijn minimaal één keer (maar meestal vaker) gefotografeerd in de periode van 2015 t/m 2018. Ook voor 2015 werden al opportunistisch foto’s verzameld. De bruinvissen in de catalogus zijn vergeleken met de individuen op deze oudere foto’s. Meerdere dieren bleken ook voor 2015 al in de Oosterschelde aanwezig te zijn. Met het foto-identificatieonderzoek is duidelijk geworden dat zeker 18 individuen al minimaal vijf jaar in de Oosterschelde rondzwemmen en dus vaste bewoners van dit gebied zijn. In tegenstelling tot de Noordzee, waar het aantal bruinvissen per seizoen wisselt doordat ze naar andere gebieden trekken, lijkt het erop dat veel bruinvissen jaarrond in de Oosterschelde aanwezig blijven. Ze zijn ooit door de Oosterscheldekering naar binnen gezwommen of in de Oosterschelde geboren en daarna gebleven.

Bruinvissen L018R015 en L050R46 hebben duidelijk een verschillende vorm rugvin.

Zelf foto’s vergelijken
Het onderzoek van Stichting Rugvin wordt in 2019 voortgezet om nog meer over de bruinvissen in de Oosterschelde te leren. Elke duidelijk gefotografeerde bruinvis levert weer aanvullende informatie op. Daarnaast kunnen foto’s die door andere mensen zijn gemaakt een waardevolle aanvulling voor het onderzoek zijn. Aan de hand van deze catalogus kunnen mensen ook zelf kijken of de door hun gefotografeerde bruinvis al eerder in de Oosterschelde is gezien. En als iemand een match met zijn of haar foto’s heeft gevonden, dan hoort Stichting Rugvin dat graag.

 

Klik hier om de catalogus 2015-2018 te bekijken (18 MB)

 

Dit onderzoek is mede mogelijk gemaakt door de inzet van vele vrijwilligers en met steun van het Wereld Natuur Fonds Nederland.

Beide cursussen walvisobservatie bijna vol!!

0

De Nieuwe Maen

In de weekenden van 13/14 april en 18/19 mei organiseert Stichting Rugvin twee separate cursusweekenden walvisobservatie op de Oosterschelde. Deze cursussen zijn bedoeld voor natuurliefhebbers die een speciale voorliefde hebben voor walvisachtigen. Beide cursussen en de overnachtingen vinden plaats op het zeilschip ”de Nieuwe Maen” (Zierikzee). De inschrijvingen verlopen goed, beide cursussen zijn bijna vol met het maximum aantal deelnemers.

In de cursus wordt je het fijne geleerd over de ecologie van de walvisachtigen (walvissen, dolfijnen en bruinvissen), het hoe, waar en wanneer je het beste de diverse walvisachtigen kunt waarnemen, het registeren van waarnemingen en het fotograferen van walvisachtigen (incl. foto ID) alsmede “de ins en outs” van onze eigen bruinvis.

Deelnemers tijdens de cursus van 2018

Krijg je de smaak te pakken, dan kun je via Stichting Rugvin de cursus uitbreiden met een meerdaagse facultatieve reis naar een van onze collega organisaties in het buitenland. Dit gebeurt onder andere met het C.R.R.U. (Cetacean Research & Rescue Unit) in Gardenstown aan de Moray firth in Schotland en twee andere (Spaanse) organisaties (in overleg). Door het volgen van de cursus bij Stichting Rugvin kom je niet alleen goed voorbereid aan, maar krijg je via ons ook een fikse korting op je verblijf daar!

Bruinvis met kalf in de Oosterschelde (Foto F. Zanderink)

In de cursus staat de ecologie van de walvissen centraal, met een accent op de walvissoorten van de Noordzee. Ook ruimen we plek in voor speciale leerdoelen/verzoeken die je als cursist kunt inbrengen. Tijdens de cursus maken we ook tochten op de Oosterschelde met “de Nieuwe Maen” en onze eigen RIB, het Zeevarken.

Meer informatie en hoe je in te schrijven vind je op de pagina “Cursus walvisobservatie”.

Beide cursussen zijn nu bijna volgeboekt! We overwegen daarom om ook in het najaar een derde cursus te organiseren.

 

Walvisspotten over de wereld (14), Kust van Barcelona (Spanje)

0

Dit is deel 14 van de serie over de beste walvisspotgebieden van de wereld. We gaan iedere paar weken een nieuw gebied onder de aandacht brengen. We zullen hierbij aandacht schenken aan welke walvisachtigen je per gebied kunt aantreffen, met welke organisatie(s) je een walvistrip zou kunnen boeken of als vrijwilliger kunt aanmonsteren (we selecteren hierbij wel op organisaties die zich houden aan de nodige gedragsregels) en waar de locatie precies is gesitueerd. Alle informatie over deze gebieden bundelen we op onze webpagina “waar zelf walvissen zien”. Op deze manier werken we toe naar een groot overzicht van kaarten, foto’s en informatie.

Het vinvisstudiegebied nabij Barcelona

 

Deze aflevering gaat over de Middellandse Zee nabij Barcelona. Hier is de Spaanse non-profit organisatie Edmaktub gevestigd. Zij doen hier al sinds 2013 onderzoek met hun ” Proyecto Rorcual” naar de gewone vinvis (Balaenoptera physalus) die hier in de late winter tot begin zomer (feb- juni) aanwezig is, cq. doortrekt. Edmaktub biedt 1-daagse en 8-daagse vrijwilligers programma;’s.

Gewone vinvis vergezeld door dolfijnen. (Foto Edmaktub)

 

 

Naast de gewone vinvis worden hier ook met regelmaat tuimelaars (Tursiops truncatus) en gewone dolfijnen (Delphinus delphis) waargenomen. Enige tijd geleden zijn hier door Edmaktub ook mooie opnames gemaakt van een gewone vinvis die door dolfijnen werd vergezeld.

 

Stichting Rugvin zoekt studenten en vrijwilligers

0

Stichting Rugvin is voor 2019 op zoek naar personele aanvulling van haar onderzoek/vrijwilligersteams voor haar onderzoeken op en rond de Oosterschelde.

Het foto-ID-team op de Oosterschelde

Ben je student en zou je met een of meer onderzoeksvragen m.b.t. de bruinvis de Oosterschelde “in willen duiken”? Aarzel dan niet. Voor zowel de bruinvistelling, het Foto ID onderzoek als wel Studio Bruinvis zijn er mogelijkheden om je daarin voor je studie als wel voor Rugvin te verdiepen.

Bruinvis in Oosterschelde

Maar ook als je geen student (meer) bent en je toch graag inzet om meer te weten te komen over Nederlands talrijkste walvisachtige dan kun je wellicht bij ons aan de slag. Woonachtig zijn in Zeeland en het hebben van vaarbewijs I en II en/of een goede camera met telelens zijn hierbij handig, maar enthousiasme nog meer!

We starten met het foto ID team in april. De bruinvistelling voorbereidingen worden opgepakt in mei en Studio Bruinvis is een continue programma.

Heb je interesse? Neem dan contact met ons op.

De bruinvis in de Oosterschelde (blogserie deel 2)

0

Met deze tweede blog over de bruinvis in de Oosterschelde gaan we verder met een serie over Nederlands meest talrijke walvisachtige, de gewone bruinvis (Phocoena phocoena). In 2009 zijn we ons als Stichting Rugvin gaan verdiepen in de bruinvissen die in deze getijde baai (voormalig estuarium) in relatief grote getale voorkomen. Dit heeft veel kennis en feiten over dit dier opgeleverd die we graag voor iedereen toegankelijk willen maken. We maken bij deze blogs niet alleen gebruik van onze eigen onderzoeken en waarnemingen, maar soms ook van waarnemingen en onderzoeken van derden. We willen met deze serie een beeld schetsen van de bruinvis in de Oosterschelde, die op sommige vlakken zich hier anders gedraagt dan in de Noordzee of elders op het noordelijk halfrond. Deze serie heeft (nog) niet de ambitie om alles wat we hierbij publiceren voor 100 % wetenschappelijke te kunnen onderbouwen, maar om de lezer een beeld te schetsen wat we als Stichting Rugvin ervaren tijdens onze onderzoeken. De onderwerpen die we gaan aansnijden zullen onder meer bestaan uit een soortbeschrijving, het foerageergedrag en voeding, de voortplanting, de levenswijze, het sociale leven, de doodsoorzaken en de gewone bruinvis in andere delen van de wereld. Het een en ander aangevuld met losse waarnemingen en anekdotes. 

Foerageer- en eetgedrag

Op vis jagende bruinvis

Bruinvissen zijn met name viseters. Maar de soorten vis waarop ze jagen hangt af van o.a. de beschikbaarheid van de prooivissen, de leeftijd van de bruinvissen hun jachtvaardigheden. Op de grens van de Oostzee en de Noordzee eten bruinvissen vooral vette haringachtigen, terwijl de bruinvissen in de Noordzee vooral magere grondels en kabeljauwachtigen eten. In de Oosterschelde is het voedselaanbod lager en anders van samenstelling dan de aangrenzende Noordzee. Ook in de Oosterschelde zijn grondels en kabeljauwachtigen (oa. steenbolk, wijting) belangrijke prooien, maar er zijn ook verschillen met de Noordzee. Zo vullen bruinvissen hun dieet in de Oosterschelde bijvoorbeeld aan met kleine inktvissen.

Bruinvismoeder met kalf (Foto F. Zanderink)

De eerste 8 -11 maanden worden de bruinviskalveren gezoogd door hun moeder. Al tijdens de zoogtijd leren de jonge bruinvissen op vis te jagen. Daarna gaan de jonge dieren langzaam volledig over op het zelf zoeken en vangen van vissen. Dat is in de eerste maanden deels beperkt tot de “makkelijkere soorten”. Juveniele bruinvissen jagen dan vooral op grondels. Helaas voor hen zijn dit vetarme vissen en moeten ze er hier veel van vangen. Deze overgangsperiode is misschien de oorzaak dat veel juveniele dieren sterven door verhongering. Daar komt bij dat bruinvissen moeten blijven eten. Hun vetlaag is relatief dun, waardoor ze snel afkoelen en zich moeten verwarmen door vetverbranding, maar als ze weinig (vette) vis binnenkrijgen, gaat hun conditie snel achteruit. Een bruinvis die drie dagen niks vangt is gedoemd te sterven! Ze moeten daarom wel zo’n beetje de hele dag blijven jagen. Langdurige verstoring van hun jacht, waardoor ze enige tijd niets kunnen vangen, of zelfs moeten vluchten, kan al tot conditieverlies leiden.

Magere bruinvis in Oosterschelde

Gelukkig hoeft vermagering niet per definitie fataal te zijn. Tijdens de foto-identificatietochten van Stichting Rugvin werd in 2016 een bruinvis gezien die mager was. De rug van de bruinvis, een volwassen vrouwtje, was duidelijk ingevallen. Elf dagen later werd ze opnieuw gezien en zag ze er weer gezonder uit. Ook het jaar erop werd ze weer waargenomen.

Bruinvis bij de Studio Bruinvis hotspot van Zierikzee.

In de Oosterschelde zien we dat veel bruinvissen vaak bij de zogenaamde hotspots (o.a. Burghsluis, havenhoofd Zierikzee, Kats, Wemeldinge, Roompot) te vinden zijn voor hun “maaltijden”. Hun jachtgedrag is daar soms goed te volgen. De ene keer zie je ze jagen op aan de oppervlakte zwemmende vis(jes) zoals sprot en spiering, ze schieten dan zigzaggend door het water. Een andere keer zie je ze na hun ademhaling naar benden duiken voor enkele minuten en komen dan bijna op dezelfde plek weer boven. Ze jagen dan waarschijnlijk op vis die veel dieper in het water leeft. Soms worden de foeragerende bruinvissen door meeuwen gevolgd.

Bruinvissen gebruiken echolocatie om te jagen. Ze maken clickgeluiden en als deze geluiden tegen een prooi kaatsen ontstaat er een echo die de bruinvis kan horen. Hiermee kunnen ze onderwater ‘zien’. Als je bij Studio Bruinvis staat kun je geregeld goed horen hoe het jagen in zijn werk gaat. Op bijgaand geluidsfragment hoor je eerst de clicks die de bruinvissen gebruiken om de vis te vinden en achterna te zwemmen, zodra het geluid omhoog gaat qua frequentie weet je dat ze de vis (bijna) te pakken hebben.

Als je bij Studio Bruinvis staat je geregeld goed horen hoe dat in zijn werk gaat. Op bijgaand geluidsfragment hoor je eerst de clicks die de bruinvissen gebruiken om te vis te vinden en achterna te zwemmen, zodra het geluid omhoog gaat, qua frequentie weet je dat ze de vis te pakken (zullen) hebben.

Duidelijke littekens van vermoedelijke grizje zeehond aanval (Foto A. Podt)

In de Oosterschelde zien we de bruinvis vooral alleen jagen. Soms zijn de dieren met tweeën of meer bij elkaar op een hotspot, maar na een tijdje gaat eenieder zijn eigen weg weer. Maar elders op onze planeet komen bruinvissen soms in hoge aantallen bijeen, vermoedelijk omdat er veel voedsel aanwezig is in het gebied. Deze aantallen kunnen zelfs oplopen tot enkele honderden bruinvissen.

Maar bruinvissen worden zelf ook gegeten! Sinds een aantal jaren weten we dat grijze zeehonden (Halichoerus grypus) en dan met name de volwassen mannetjes ook wel eens een bruinvis vangen in de Noordzee. Ook in de Oosterschelde moeten bruinvissen op hun hoede zijn voor grijze zeehonden. Gelukkig weten we dat een aanval van een grijze zeehond niet altijd slecht afloopt voor de bruinvis, want ze kunnen een aanval ook overleven.

Eerder verschenen blogs over de bruinvis in de Oosterschelde zijn:

2019 start met witsnuitdolfijnen en bruinvissen

0

Witsnuitdolfijn

In het eerste weekend van 2019 vond een geslaagde aftrap van het nieuwe monitoringjaar plaats. Tijdens de trip met de Stena Line veerboten werden dit weekend vijf 5 witsnuitdolfijnen waargenomen en twaalf bruinvissen.

Op de heenweg naar Harwich werden zes bruinvissen waargenomen tijdens wisselende windomstandigheden. Op de terugweg kwamen daar nog eens zes bruinvissen bij en de vijf witsnuitdolfijnen. Ook vorig jaar (jan-feb) werden in het begin van het jaar witsnuitdolfijnen gezien.

Binnenkort volgt de blog van deze tocht.

Naar boven