Geen bruinvistelling in juni, telling verplaatst naar augustus

0

De bemanning van de Stern in 2018

Er vindt op zaterdag  22 of zondag 23 juni géén bruinvistelling plaats op de Oosterschelde. Het voorspelde weer is simpelweg niet goed genoeg. We hebben nu besloten om de voorbereidingen te verplaatsen naar augustus en we gaan nu nieuwe mogelijke data zoeken voor tweede helft van augustus en september. NB: De maand juli is niet geschikt vanwege de vakanties die er zijn onder alle observers en organisatoren.

Twee bruinvissen in de Oosterschelde, 2018

 

Jaarlijks wordt op de Oosterschelde een grootscheepse (8-9 boten) bruinvistelling georganiseerd om inzicht te krijgen in het minimum aantal aanwezige bruinvissen. Hieraan doen tientallen vrijwilligers aan mee.

Dit jaar staat de 11e telling op de agenda. De telling van 2018 leverde een aantal van minimaal 48 dieren op die toen in de Oosterschelde voorkwamen.

De telling wordt mede mogelijk gemaakt door het Wereld Natuur Fonds.

Puffende bruinvissen bij Vroege Vogels Radio 1 op zondag 9 juni!

0

Op zondag 9 juni, eerste Pinksterdag, wordt in de uitzending van BNN Vara’s Vroege Vogels aandacht besteed aan het bruinvis Foto ID project van Stichting Rugvin.

 

Een vergelijkingsfoto van 2018 (boven) en 2019 (onder) van deze bruinvis.

De radio-opname werd gemaakt op zaterdag 01 juni jl. tijdens een succesvolle tocht op de Oosterschelde. Zie ook het eerdere verslag hiervan.

Van de drie dieren die het foto ID team aan het begin van de tocht tegenkwam, zijn er twee op foto’s vastgelegd. Beide dieren zijn al eens eerder gezien, maar niet vaak en ook nog niet dit jaar. Een dier is een keer in 2017 gezien en de andere een keer in 2018. Het dier van 2018 heeft een duidelijk litteken op de linkerzijde en heeft de identificatiecode L054R049 in onze catalogus.

Aan de andere kant van de Zeelandbrug kwamen we een groepje van vier bruinvissen tegen. Het waren allen bij ons al bekende dieren en in onze interne database en openbare catalogus opgenomen. Hiervan hadden we de eerste twee in 2018 voor het laatst hadden gezien. De andere twee werden in dit seizoen al eerder gezien. Het was zelfs al de derde waarneming van L051R022 sinds april.

De vier puffende bruinvissen

Naast het feit dat er flink wat goede foto’s werden geschoten werden we die dag ook verblijd met het verschijnen van de vier bruinvissen naast de boot, waar ze een aantal keren puffend (ademhalend) langs zwommen.

Update: Op zondag 9 juni kon je omstreeks 07.45 uur luisteren naar de interviews met Annemieke, Renate en Frank en de puffende bruinvissen. Via deze link kun je het fragment (nogmaals) beluisteren.

Het bruinvis Foto ID project wordt mede gefinancierd door het Wereld Natuur Fonds.

 

“Puffende” bruinvis tijdens een eerdere tocht.

Dode gewone vinvis in Vlissingen

0

De dode vinvis op de kade in Vlissingen (Foto J. vd Hiele)

Er is vandaag, 7 juni, een dode gewone vinvis (Balaenoptera physalus) aangetroffen in de Sloehaven van Vlissingen. Het  dier lag op de bulbsteven van een schip.

Het 15 m lange dier is inmiddels vandaag weggesleept en wordt nader onderzocht om te kijken wat de doodsoorzaak is.

Gewone vinvissen kunnen tot wel 26 m lang worden en 30-80 ton wegen. Dit dier was gezien de geschatte lengte nog niet volgroeid. Normaal gesproken komen er geen gewone vinvissen voor in de Nederlandse kustwateren.

Vorig jaar spoelde er ook een dode gewone vinvis aan op het Belgische strand nabij De Haan  en in 2017 op Texel.

Dode gewone vinvis in Sloehaven Vlissingen (Foto J. v.d. Hiele)

 

Veel puffende bruinvissen met BNN Vara’s Vroege Vogels

0

Zaterdag 01 juni is het Foto ID team van Stichting Rugvin samen met BNN Vara’s Vroege Vogels op pad gegaan om foto’s te maken van de in de Oosterschelde levende bruinvissen en hierover een radioreportage te maken.

 

Bruinvis L054R049

Gevieren gingen we met het Zeevarken vanuit de haven van Kats de Oosterschelde op, richting Zierikzee. Nog voor de Zeelandbrug werd er al een groepje van drie bruinvissen gezien. Dit groepje splitste zich in een individu en een tweetal. Het tweetal bleef enige tijd in de buurt van onze boot. We konden van deze twee bruinvissen identificatiefoto’s maken en herkenden direct al één van de dieren aan een duidelijk litteken op de linkerzijde. In onze catalogus is deze bruinvis terug te vinden als L054R049.

Het viertal naast elkaar

Vervolgens voeren we onder de Zeelandbrug door richting Zierikzee en met Studio Bruinvis in het zicht ontdekten we al snel meerdere bruinvissen. We zagen één dier op snelheid voorbij zwemmen om zich aan te sluiten bij een paar andere bruinvissen. Ze vormden een groepje van vier en dit groepje manifesteerde zich ook duidelijk als groep. Normaal wil je bruinvissen wel samen zien met anderen (met name een moeder – kalf paar), maar dan doet ieder dier zo’n beetje zijn of haar eigen ding. Nu trokken die vier dieren vaak synchroon op: samen boven, samen op één rij en samen weer naar onderen duiken, net de “Dalton brothers”. Maar de mooiste ervaring van deze dag was wel het samen ademhalen van de vier naast de boot. Annemieke, Renate en Frank hielden zich stil, de motor uit, de camera’s zwegen en Jeanette hield de microfoon in de buurt van de dieren. Pffff, pffff, pfff, pfff. Wow. Prachtig. “Straks kan iedereen dat horen over de radio”.

Van links naar rechts: L051R022, L011R008 en L032R016

Alle individuen uit het groepje van vier konden aan de hand van foto’s geïdentificeerd worden en waren bij ons al bekende bruinvissen. We zagen L011R008, L032R016, L037R031 en L051R022. Hiervan hadden we de eerste twee in 2018 voor het laatst hadden gezien. De andere twee werden in dit seizoen al eerder gezien. Het was zelfs al de derde waarneming van L051R022 sinds april.

Na het oplopen van mechanische pech nog een klein stukje peddelen in haven van Wemeldinge.

Rond de middag brachten we Jeannette terug de haven van Kats in en werd ze afgelost door Ernst voor het middagdeel van de trip. Op naar Wemeldinge voor dit deel. Helaas vonden we onderweg geen bruinvissen meer en we kregen vlak voor de haven van Wemeldinge zelfs pech met de boot. De gashendel wilde niet meer goed werken zodat we achterwaarts de haven van Wemeldinge in moesten en tenslotte zelfs een stukje peddelen tot in het juiste aanmeer vak waar we de boot tijdelijk kunnen laten liggen. Hopelijk kan de hendel snel gerepareerd worden zodat we weer veilig het water op kunnen.

Binnenkort zullen de radio opnames te horen zijn bij BNN Vara’s Vroege Vogels op zondagochtend. We laten het via diverse (sociale) media weten wanneer dit zal zijn.

Het Foto ID project wordt mede mogelijk gemaakt door het Wereld Natuur Fonds.

Verslag van de dag ~ 25 mei 2019

0

Er werd voor zaterdag 25 mei weinig wind voorspeld, dus een mooie kans voor het foto-identificatieteam om de Oosterschelde op te gaan. Bij aankomst in de haven van Kats vielen net de laatste regendruppels van de dag en iets voor 10 uur vertrokken we met onze boot de Oosterschelde op.

Bruinvis en gewone zeehond

We volgden de kustlijn richting het westen en kwamen voorbij Colijnsplaat de eerste bruinvis van de dag tegen. Het diertje bleek niet gemakkelijk te benaderen. Rustig probeerden we toch wat dichterbij te komen om identificatiefoto’s te maken. Het leverde geen perfecte foto’s op, maar hopelijk toch goed genoeg voor herkenning. Tussendoor lieten ook regelmatig gewone zeehonden hun kopje bovenwater zien, soms vlakbij de bruinvis.

Bruinvis L024R034

We besloten op zoek te gaan naar een andere bruinvis en zetten koers naar het noordoosten. Daar kwamen we ten zuiden van de Roggeplaat een volgende bruinvis tegen. Deze bruinvis was druk aan het foerageren en trok zich niets van ons aan. Een paar keer zagen we hoe de bruinvis een vis probeerde te vangen, waarbij de vis uit het water sprong in een poging te ontsnappen. Met behulp van de foto’s konden we achteraf vaststellen dat deze bruinvis als L024R034 in onze catalogus staat, een vrouwtje die we in 2017 tweemaal eerder tegen zijn gekomen.

Bruinvis L051R022

Na de waarneming met L024R034 vervolgden we onze tocht naar het oosten waar we bij het havenhoofd van Zierikzee uit kwamen. Hier zagen we al snel een druk foeragerende bruinvis vlak voor het havenhoofd. Aan de hand van de kenmerkende vorm rugvin en een litteken op de rug voor de rugvin konden we ter plaatsen al vaststellen dat het een bekende bruinvis van ons was: L051R022. Vorig jaar was dit dier één van onze meest waargenomen bruinvissen met in totaal zes waarnemingen gedurende dat seizoen, waarvan zelfs één waarneming ook op 25 mei, exact een jaar geleden.

Soms zwommen de bruinvissen in twee- of drietallen

Voor Zierikzee bleef het niet bij één bruinvis. Al snel zagen we er nog één, en nog één en nog één. In totaal zwommen er minimaal zes verschillende bruinvissen! We zagen ze overal rondom onze boot zwemmen. Dan is het lastig kiezen van welke bruinvis je foto’s wilt maken. Sommige bruinvissen zwommen alleen, andere trokken kort met elkaar op, waarbij drie bruinvissen een tijdje synchroon bij elkaar zwommen en ademhaalden. Ook diverse van deze bruinvissen bleken al in onze catalogus te staan, waaronder L009R042 en L042R054, maar mogelijk kunnen we ook één of twee nieuwe individuen toevoegen.

L043R037, duidelijk herkenbaar een de inkeping in de rugvin

Ondertussen werd het tijd terug te keren naar de haven van Kats. Net voor we de haven in wilden gaan werd er weer een bruinvis gezien. En terwijl we deze bruinvis nog even op foto aan het vastleggen waren, zagen we verderop nog twee bruinvissen. Het terugkeren naar de haven werd dus even uitgesteld. We slaagden erin om van alle drie de bruinvissen identificatiefoto’s te maken. Eén van de bruinvissen herkenden we aan de inkeping in de rugvin. Deze bruinvis hebben we vaker gezien en staat in de catalogus als L043R037, maar nooit was het gelukt om duidelijke foto’s van deze bruinvis te maken. Dat lukte nu wel! Zeker van de linkerzijde hebben we nu scherpe foto’s waarop de pigmentdetails te zien zijn. Ook de andere twee bruinvissen tijdens deze waarneming zijn bekende van ons, namelijk L021R030 en L049R045.

Iets na half 4 gingen we dan toch echt de haven in na een zeer succesvolle foto-identificatietocht met minimaal 11 bruinvissen. Hoewel we al een globaal beeld hebben van de individuen die we deze dag hebben gezien, volgt nog het gedetailleerde uitzoekwerk van alle foto’s. Deze zullen per individu gesorteerd worden en aan de catalogus worden toegevoegd. Met in totaal bijna 1800 foto’s van deze tocht zal dat dus nog wat uurtjes tijd kosten.

Ook tweede cursus walvisobservatie met goed gevoel afgesloten!

0

De Nieuwe Maen tijdens de tocht op zaterdag

Afgelopen weekend,18 en 19 mei vond de tweede cursus walvisobservatie van 2019 plaats. Ook deze cursus vond grotendeels plaats aan dek van de “Nieuwe Maen”.

 

Voor het theoretische deel lagen we met het schip stil in de haven van Zierikzee en voor de praktijkervaringen gingen we de Oosterschelde op. En dat laatste deden we al vrij snel op zaterdagochtend en het begin van de middag omdat in deze tijdsperiode het water het vlakst en rustigste was. Dat bleek later een goede keuze.

De Nieuwe Maen met bruinvis voor de boeg vanaf het Zeevarken.

Tijdens deze tocht werd het schip vergezeld door het Zeevarken, de boot van Rugvin, zodat we drie keer in kleine groepen het water konden verkennen en dichter bij de bruinvis konden komen. Omdat het water heerlijk vlak was kostte het weinig moeite om bruinvissen waar te nemen. In het begin werden er snel twee bruinvissen gezien, een dier was echter snel vertrokken, maar de andere bruinvis bleef lange tijd in de buurt en kwam zelfs naar het Zeevarken toe. Het bleef lange tijd in beeld en was druk aan het jagen onderwater.

De bruinvis die lange tijd in beeld was.

 

We kregen zelfs hulp van de vele visdiefjes die veelal boven dezelfde plek hingen, op jacht naar visjes, als daar waar de bruinvis geregeld boven kwam. Je hoefde maar naar de vogels te kijken en je wist waar de bruinvis boven kwam. Omdat het zo’n rustig weer was en er weinig vaarverkeer was konden we het dier zelfs horen “puffen” als het boven kwam om adem te halen. Mooi om te zien en te beleven!

 

 

 

Dwergstern (Sterna albifrons)

Naast de bruinvissen en een paar gewone zeehonden werd er ook een relatief zeldzame vogelsoort waargenomen. In de buurt van het havenhoofd van Zierikzee  werden geregeld een of twee dwergsternen (Sterna albifrons) gespot. Waarschijnlijk broeden deze in het nabij gelegen plan Tureluur.

 

Lukt het om de 7 individuele bruinvissen te herkennen in 28 foto’s? (F. Zanderink)

Het weer verslechterde op een gegeven moment en besloten we terug te keren naar de haven van Zierikzee. Daar werd aan boord het theoretisch deel voortgezet. Op zondag hebben we nog geprobeerd uit te varen, maar het weer  en met name wind en regen zorgde ervoor dat dit geen lange tocht werd. Aan boord werden onder andere de taxonomie van de walvisachtigen, hoe de 90 soorten walvissen, dolfijnen en bruinvissen te onderscheiden en walvisfotografie besproken en werd er geoefend met het identificeren van de bruinvissen van de Oosterschelde.

Op het eind van de zondagmiddag sloten we de cursus met een certificaat af en vertrokken de 10 cursisten weer richting huis, in o.a. Vlaanderen, Noord Holland en andere plaatsen.

Veel dank aan de schippers van de Nieuwe Maen, Gaby Dido en Lennard.

15 mei Noordzeedag

0

Michel tijdens het onderhoud (foto F. Zanderink)

Vandaag is het 15 mei en Internationale Noordzeedag. Zelf zijn we niet de Noordzee op gegaan, maar de Oosterschelde. Daar hebben wee wat onderhoud gepleegd aan Studio Bruinvis zodat deze het neiwue seizoen toeristen, recreanten, wetenschappers weer kan voorzien van geluiden van bruinvissen uit de Oosterschelde. De “operatie”kunnen we geslaagd noemen.

Met Studio Bruinvis is het mogelijk om live naar de echolocatie geluiden van de bruinvis te luisteren. Met wat extra geluk zie je de dieren dan ook nog. Dit is uniek in de wereld!!

 

 

 

 

 

 

 

Dwergstern (Foto M Gottenbos)

Daarna ook zelf nog even langs de Oosterschelde gelopen en daar kwamen we een dwergstern (Sterna albifrons) tegen, boven het havenhoofd van Zierikzee, nabij Studio Bruinvis.

De dwergstern is een redelijke zeldzame verschijning in de Oosterschelde. Dit maakt weer duidelijk dat Noordzee en Oosterschelde altijd voor verrassingen zorgen!!

 

Succesvolle monitoringstocht in mei naar Harwich en terug.

0

Uitzicht op volle zee (Foto J. Vrooman)

In het weekend van 11 en 12 mei zijn zoals gewoonlijk weer twee observers van Rugvin met de Stena Line veerboten meegevaren naar Harwich en terug. De observers zagen in deze twee dagen 11 bruinvissen. Negen op de heenweg en twee op de terugweg. Dat brengt het totaal voor 2019 op 95.

Dat is qua gemiddelde een “lage score” , normaal is april de maand met de hoogste aantallen over de 15 jaar dat er nu gemonitord wordt door Rugvin vanaf de Stena Line veerboten.

Een vissersboot onderweg (Foto J Vrooman)

Maar zo is de natuur; die is onvoorspelbaar en laat zich eigenlijk niet in gemiddelden vastleggen. En dat is maar goed ook.

De omstandigheden waren onderweg gewoon goed, er stond niet veel wind  en dat gaf een goed zicht.

Lees hier meer over de tocht in de blog van deze trip.

Voorbereidingen bruinvistelling Oosterschelde 2019 gestart!

0

Onderweg naar de Zeelandbrug

Dit jaar wordt voor de 11e keer de bruinvistelling van de Oosterschelde georganiseerd. De voorbereidingen zijn inmiddels in volle gang. De telling houdt in dat we minimaal 8- 9 boten met een schipper nodig hebben en zo’n 30 -35  observers. Deze boten vertrekken dan allemaal in de ochtend vanaf de Oosterscheldekering richting het oosten en kammen vervolgens letterlijk de hele Oosterschelde uit, op zoek naar bruinvissen. Bruinvissen zijn de kleinste walvisachtigen van de Nederlandse wateren, maar deze zijn in de Oosterschelde relatief makkelijk te vinden.

Bruinvissen in de Oosterschelde onder ideale spotomstandigheden (Foto F. Zanderink)

Het is nu nog niet duidelijk wanneer de telling van 2019 gaat plaatsvinden, dat hangt namelijk van het weer af. En dan met name van de wind. De omstandigheden moeten gewoon goed zijn. Het liefst hebben we de Oosterschelde als een spiegeltje. Dan kunnen we de bruinvissen al op grote afstand waarnemen met slechts een minimale kans dat er dieren aan onze aandacht kunnen ontsnappen. De mogelijke tellingsdata zijn nu vastgesteld op 8, 9,15,16, 22 of 23 juni. Vinden we in juni geen geschikte datum dan verzetten we de telling naar augustus/september 2019.

De Marino met een Duitse filmploeg (NDR) aan boord tijdens de telling van 2017

Ieder jaar is het weer een fantastisch evenement, waarbij eigenlijk iedereen, op iedere boot bruinvissen ziet. Een dag met altijd mooie weer, simpelweg omdat het anders niet doorgaat, gezelligheid aan boord, een gemotiveerde bemanning, veel bruinvissen en een heerlijk tevreden gevoel na afloop. En voor ons als Stichting Rugvin weten we weer wat het actuele minimum aantal bruinvissen in de Oosterschelde is. Wat wil je nog meer.

NB. We zijn ieder jaar op zoek naar schippers en hun boot die ons willen helpen die dag. Heeft u interesse, neem dan contact met ons op.
De jaarlijkse telling wordt ook dit jaar weer mede mogelijk gemaakt door het Wereld Natuur Fonds.

Walvisspotten over de wereld (15), Nieuw Zeeland

0

Dit is deel 15 van de serie over de beste walvisspotgebieden van de wereld. We gaan iedere paar weken een nieuw gebied onder de aandacht brengen. We zullen hierbij aandacht schenken aan welke walvisachtigen je per gebied kunt aantreffen, met welke organisatie(s) je een walvistrip zou kunnen boeken of als vrijwilliger kunt aanmonsteren (we selecteren hierbij wel op organisaties die zich houden aan de nodige gedragsregels) en waar de locatie precies is gesitueerd. Alle informatie over deze gebieden bundelen we op onze webpagina “waar zelf walvissen zien”. Op deze manier werken we toe naar een groot overzicht van kaarten, foto’s en informatie.

Noordereiland 

De 5 besproken plekken van noord naar zuid

Veel toeristen komen aan in Auckland, dit is meteen de eerste plek waar ik jullie mee naartoe wil nemen. Ik heb hier erg veel goede verhalen over gehoord, echter ben ik zelf niet op safari geweest dus kan ik het alleen bij deze verhalen houden. Op hun website kun je een uitgebreide soortenlijst zien die zij regelmatig spotten. Al met al, een mooie plek om je vakantie te beginnen.

https://whalewatchingauckland.com/tour-details/marine-life/

Van Auckland gaan we na het zonnige Bay of Islands toe. Je kunt hier voornamelijk tuimelaar dolfijnen spotten. In dit gebied wordt er veel gezwommen met de dolfijnen. Ik ben met ze op tour gegaan (niet gezwommen), ze hebben erg strikte regels wanneer het op zwemmen aankomt.

Tuimel;aar in Bay of Islands (Foto E. Sohier)

Zo mogen er niet meer dan 10 zwemmers in het water, dolfijnen niet aanraken en de zwemmers gaan het water in met meer dan 50 meter afstand de dolfijnen komen naar hun toe wanneer ze daar behoefte aan hebben. Ook wordt er opgelet wat de dolfijnen aan het doen zijn, zoals jagen of dat er juveniels in de groep zitten dan wordt er niet gezwommen met de groep. Al met al een positieve ervaring gehad met deze organisatie die zich strikt aan de regels houden. https://whalewatchingauckland.com/tour-details/marine-life/whales/

Zuidereiland

Potvis vanuit helikopter (Foto E. Sohier)

De meest populaire plek om walvissen te spotten is Kaikoura. Hier wordt ook goed op ingespeeld door de organisaties en dit is aanzienlijk duurder dan de andere plaatsen. De ligging van dit stadje is ideaal omdat er veel walvissen langs migreren. Er zijn veel dolfijnen en potvissen het gehele jaar rond. Zelf heb ik de potvis vanuit een helikopter gespot, wat voor mij een nieuwe ervaring was. Erg interessant kon deze piloot vertellen. Toch miste ik het gevoel van de boot en daarom ga ik volgende maand weer terug naar deze plek. Ook wordt hier veel gezwommen met de dolfijnen. Een aanrader om te doen is de wandeling naar de zeehonden kolonie! https://www.whales.co.nz https://www.dolphinencounter.co.nz

Hector dolfijnen gezien vanuit Akaroa (Foto E. Sohier)

Akaroa is een bijzondere plek, in Nieuw Zeeland mag je niet zwemmen met de Hector dolfijnen afgezien Akaroa. Deze dolfijnen soort komt alleen in Nieuw Zeelands wateren voor. Wat ik persoonlijk erg leuk vond aan deze tour is dat ze een hond gebruiken om de dolfijnen te vinden, de kapitein is het enigste personeelslid en vertrouwt op zijn honden om ze te vinden. https://blackcat.co.nz

Mijn meest favoriete spot is Curio Bay, niet geheel verkeerd want het is nog gratis ook! Het is een bekende plek onder de locals en langzaam aan komen er ook toeristen op af. Een heerlijke plek al zeg ik het zelf. Waar je vanaf het strand de Hector dolfijnen kan zien zwemmen. Je kunt er een surfboard huren en vaak komen deze nieuwsgierige dolfijnen een kijkje nemen. Ook hier wordt duidelijk aangegeven dat je de dolfijnen niet moet benaderen maar ze naar jou toe moet laten komen.

Al met al heel veel mooie plekken op het Noorder- en Zuidereiland van Nieuw Zeeland. Zoals in elk land zijn er betere organisaties dan andere. Ik heb gekozen voor deze organisaties omdat ze bewust bezig zijn met wat ze doen en onderzoeken uitvoeren. Ook houden ze zich strikt aan de regels voor het zwemmen met dolfijnen, wat natuurlijk enorm belangrijk is. Kom en zie voor jezelf dit prachtige land en al wat moois dat zwemt. 

Eef Sohier

Naar boven