Stichting Rugvin in het Zoogdier magazine

0

Het “Kijk daar”artikel in het blad Zoogdier, herfst 2019.

In het blad Zoogdier, de herfstuitgave, van de Zoogdiervereniging en Natuurpunt, is een artikel over de bruinvis verschenen in de rubriek “Kijk daar”. Annemieke Podt en Frank Zanderink van Stichting Rugvin schrijven in dit artikel met name over hoe en waar je in Nederland bruinvissen kunt waarnemen. Vanzelfsprekend gaat een groot deel over de Oosterschelde, maar ook worden andere goede waarnemingsplekken langs de Noordzeekust benoemd.

Het artikel beschrijft onder meer de hotspots Burghsluis en Zierikzee in de Oosterschelde, Studio Bruinvis en het bruinvis Foto ID project.

het artikel wordt geïllustreerd met foto’s die allen maakt zijn in de Oosterschelde.

Andere artikelen in het blad gaan o.m. over konijnen op Vlieland, beverdammen, de wolf en boommarters.

Zoogdier september 2019 Kijk daar de Bruinvis

Géén telling 21/22 september

0

Er vindt op zaterdag 21 of zondag 22 september géén bruinvistelling plaats op de Oosterschelde. We hebben nu besloten om de voorbereidingen te verplaatsen en ons te richten op zaterdag 28 en zondag 29 september. 

Twee bruinvissen in de Oosterschelde, 2018

Jaarlijks wordt op de Oosterschelde een grootscheepse (8-9 boten) bruinvistelling georganiseerd om inzicht te krijgen in het minimum aantal aanwezige bruinvissen. Hieraan doen tientallen vrijwilligers aan mee.

Dit jaar staat de 11e telling op de agenda. De telling van 2018 leverde een aantal van minimaal 48 dieren op die toen in de Oosterschelde voorkwamen.

De telling wordt mede mogelijk gemaakt door het Wereld Natuur Fonds

 

Unieke walvisdag & safari op 6 oktober.

0

Een bruinvis voor de Nieuw Maen 2019

Op zondag 6 oktober organiseert Stichting Rugvin in samenwerking met de bemanning van zeilklipper de Nieuwe Maen een walviscursus inclusief bruinvis safari op de Oosterschelde.

In de cursus wordt je door professionals het fijne geleerd over de ecologie van walvisachtigen (walvissen, dolfijnen en bruinvissen). Daarnaast het hoe, waar en wanneer je het beste de verschillende walvisachtigen kunt herkennen. Alsmede het fotograferen van walvisachtigen (incl. foto ID) alsmede “de ins en outs” van onze eigen bruinvis. Uiteraard gaan we met de Nieuwe Maen de Oosterschelde op en gaan in stijl de hier levende bruinvissen, Nederlands meest talrijke walvisachtige, opzoeken.

In de cursus staan de ecologie, het spotten en het herkennen van walvissen centraal, met een accent op de walvissoorten van de Noordzee.

Deelnemers aan de tweedaagse cursus 2018

Programma

  • De aanvang is 10.00 en we sluiten de dag af met de uitreiking van het bewijs van deelname om ca 17.00 uur.
  • Colleges in het ruim van de Nieuwe Maen over:
    • de walvisachtigen van de wereld;
    • walvisecologie;
    • herkenning van walvis- dolfijn en bruinvissoorten;
    • de bruinvis in de Oosterschelde.
    • Fotografie en Foto-ID
  • De Nieuwe Maen

    Aan boord wordt een (vegetarische) lunch verzorgd en is er de hele dag koffie en thee voorradig.

  • De kosten bedragen €150,- p.p.
  • Op verzoek is overnachting a.b. mogelijk a €20,- pp 
  • Minimale deelname 8 p. Maximaal 15 p.

Bij slecht weer, ofwel dan kunnen we de bruinvissen niet zien, gaat de cursus niet door en ontvangt u uw geld terug.

Ben je geïnteresseerd dan kun je dit laten weten door het contactformulier in te vullen.

Bruinviskoe met kalf in Oosterschelde (Foto F. Zanderink)

 

Lukt het je niet om op 6 oktober deel te nemen dan kun je je aanmelden voor  de:

Bruinvissafari op dinsdag 15 of vrijdag 18 oktober.

  • Vertrek vanaf Zierikzee, aanvang 14.00 uur;
  • Lezingen over de bruinvis in de Oosterschelde in het ruim van de Nieuwe Maen;
  • Tocht langs de bruinvis hotspots  van de Oosterschelde; 
  • Terugkomst ca. 17.00 uur;
  • Deelname minimaal 10 p en maximaal 15 p. 
  • Prijs pp €65,-

 

Heb je de smaak te pakken, dan kun je via Stichting Rugvin de cursus zelfs uitbreiden met een meerdaagse facultatieve reis naar een van onze collega organisaties in het buitenland. Dit gebeurt onder andere met het C.R.R.U. (Cetacean Research & Rescue Unit) in Gardenstown aan de Moray firth in Schotland, ORCA in Engeland,  het Spaanse Edmaktub en diverse Zuid-Afrikaanse organisaties. (meer info op aanvraag).

Door het volgen van de cursus bij Stichting Rugvin kom je niet alleen goed voorbereid aan, maar krijg je via ons ook een korting op het arrangement daar!

NB. In 2020 starten we ook weer met het aanbod van onze meerdaagse cursussen op de Oosterschelde. Houd de website in de gaten, of meld je interesse vast bij ons.

Studio Bruinvis weer operationeel

0

Schematische voorstelling Studio Bruinvis

Studio Bruinvis, de unieke installatie die het mogelijk maakt live naar bruinvissen te luisteren is weer in de lucht. Na een eerdere inspectie (Michel en Frank) bleek dat de zender op de boei niet meer werkte. Hier is een nieuwe voor gemaakt en gisteren, donderdag 12 september, is deze geplaatst op de boei.
Na deze reparatie kan men op het havenhoofd (westzijde kanaal) bij Zierikzee weer luisteren naar dé walvisachtige van de Oosterschelde.

Hopelijk zijn de komende luisteraars net zo gelukkig als Clive en Roger die vlak na de installatie al weer een bruinvis zagen en hoorden.

Uit de teller in de zuil blijkt dat er inmiddels al zo’n 10.000 bezoekers zijn geweest sinds de ingebruikname in 2017. En iedere gebruiker staat voor 5 minuten luisteren bij de zuil. Als u wilt gaan neem dan ook een verrekijker mee, niet altijd nodig maar dan kun je het dier ook van dichtbij bekijken.

Inspectie op de boei

Dode vinvis aangespoeld

0

Vinvis op het strand van Huis ter Heijde (Foto Kees Kooimans EHBZ)

Vandaag, 10 september, is een vinvis aangespoeld op het strand van Huis ter Heijde. Het gaat waarschijnlijk om een gewone vinvis (Balaenoptera physalus). Deze grote walvissen komen normaliter niet vaak in onze Noordzee voor. In 2018 is er (voor het laatst?) een levend waargenomen voor de kust van IJmuiden.

Gewone vinvissen zijn de op één na grootste walvissen ter wereld en kunnen maximaal zo’n 27 m lang worden.

Nieuw soort spitssnuitdolfijn ontdekt!

0

Boven: nieuwe spitssnuitdolfijn Berardius minimus. Onder: Berardius bairdii Illustratie Yoshimi Watanabe / National Museum of Nature and Science

In Japan is een nieuwe spitssnuitdolfijn ontdekt, met een bijna zwarte huid. De nieuwe soort, Berardius minimus, hoort bij een geslacht waarbinnen al twee andere donkergekleurde spitssnuitdolfijnen bekend waren, en heeft de Japanse naam kurotsuchikujira gekregen. Al langer spraken Japanse walvisvaarders van een kleine, zwarte spitssnuitdolfijn die nóg donkerder was dan de al bekende soort Berardius bairdii (die óók in de Japanse wateren zwemt en verwarrend genoeg ‘zwarte dolfijn’ wordt genoemd, ook al is hij donkergrijs). Die nog onbekende zwarte soort kreeg van de walvisvaarders de bijnaam ‘karasu’, oftewel kraai.

Biologen van de universiteit van Hokkaido hebben het uiterlijk van karasu nu in Scientific Reports beschreven en officieel bevestigd dat het om een nieuwe soort gaat. Spitssnuitdolfijnen jagen op onder meer inktvis in de diepzee, soms kilometers diep, en laten zich maar kort aan het wateroppervlak zien. (Bron: NRC.NL)

Met deze ontdekking komt het aantal walvisachtigen nu op 91 (afhankelijk van welke wetenschappelijke bron je gebruikt).

Wil je meer weten over walvissen, dolfijnen en bruinvissen, geef je dan op voor één van de cursussen van Stichting Rugvin.  Deze vinden plaats aan boord van de Nieuwe Maen op de Oosterschelde. De nieuwe data voor het najaar 2019 en het voorjaar van 2020 verschijnen binnenkort op onze site.

 

Bruinvistelling verschoven naar 21 of 22 september

0

Er vindt op zaterdag 14 of zondag 15 september géén bruinvistelling plaats op de Oosterschelde. We hebben nu besloten om de voorbereidingen te verplaatsen en ons te richten op zaterdag 21 en zondag 22 september. 

Twee bruinvissen in de Oosterschelde, 2018

Jaarlijks wordt op de Oosterschelde een grootscheepse (8-9 boten) bruinvistelling georganiseerd om inzicht te krijgen in het minimum aantal aanwezige bruinvissen. Hieraan doen tientallen vrijwilligers aan mee.

Dit jaar staat de 11e telling op de agenda. De telling van 2018 leverde een aantal van minimaal 48 dieren op die toen in de Oosterschelde voorkwamen.

De telling wordt mede mogelijk gemaakt door het Wereld Natuur Fonds

Dubbele inspanning foto ID groot succes

0

Voor ons foto-identificatieproject van bruinvissen in de Oosterschelde zijn we afhankelijk van het weer om data te kunnen verzamelen. Er mag niet meer dan 2 bft wind staan om de bruinvissen goed te kunnen waarnemen en fotograferen. Soms zijn er dagen dat er bijna geen wind staat (0-1 bft) en het water bijna spiegelglad is. Op zulke perfecte dagen zouden we het liefst zoveel mogelijk bruinvissen fotograferen, maar met één boot ben je beperkt in de inspanning die je kan leveren. Daarom kan het handig zijn om met meerdere boten het water op te gaan om de bruinvissen te fotograferen. Afgelopen zondag hebben we voor het eerst zo’n foto ID dag ingepland waarbij we het foto ID team in tweeën hebben gesplitst en naast ons eigen Zeevarken ook de motorboot Vreemd in hebben gezet. Deze dubbele inspanning bleek zijn vruchten af te werpen!

Bruinvis L028R023

Met ons eigen Zeevarken vertrokken Frank, Diederik en Annemieke in de ochtend vanuit Kats richting het oosten. Direct buiten de haven werd een eerste bruinvis gezien, waarvan ook meteen de identiteit kon worden vastgesteld aan de hand van de typische rugvinvorm en een litteken op de linkerzijde. Bij Goese Sas zagen we vervolgen twee andere bruinvissen, maar deze raakten we ondanks het vlakke water snel kwijt. Van één dier konden een paar ID foto’s gemaakt worden. Iets verderop langs de dijk richting Wemeldinge zagen we de volgende bruinvis. Deze bruinvis was druk aan het foerageren langs de dijk en leek zich niets aan te trekken van de vele duikers die ook in het gebied aanwezig waren.

Bruinvis L028R023 op een ander moment. Ziet u dat dit hetzelfde dier is als bovenstaande bruinvis?

Vanaf Wemeldinge zetten we koers naar de overkant en kwamen bij Gorishoek uit. Tijdens de jaarlijkse telling worden hier regelmatig bruinvissen gezien, maar vandaag hadden we geen succes. We besloten om via dezelfde route terug te gaan en kwamen bij Goese Sas weer een bruinvis tegen. Kort erop kreeg deze bruinvis gezelschap van een tweede dier. Dit tweede dier bleek hetzelfde individu als we op de heenweg al kort op deze locatie zagen. Van beide dieren werden ID foto’s gemaakt. Direct na deze waarneming kwamen we een volgend individu tegen. Deze bruinvis werd direct herkend aan het unieke pigmentpatroon op de flanken, het was bruinvis L028R023. Het dier liet zich goed benaderen, wat mooie foto’s opleverde. Na deze waarneming werden geen nieuwe bruinvissen meer gezien en kwamen we, na een korte ontmoeting met het andere foto-ID team bij Colijnsplaat, aan het eind van de middag weer aan in de haven van Kats.

Fotograaf Wouter Jan aan het werk

Het tweede foto-ID team vertrok op de Vreemd met aan boord Ronald, Isabella, Sander en Wouter Jan vanuit de Roompot, gelegen in het zuidwesten van de Oosterschelde. Voor de haven werd een groepje van drie bruinvissen opgepikt, waaronder een kalfje. De dieren konden gevolgd worden tot aan de boeienlijn, waarna de boot niet verder in die richting mocht varen. Verderop zwom nog een bruinvis. Dit bleek bruinvis L040R014 te zijn, die onlangs de bijnaam Tienus heeft gekregen omdat hij al minimaal tien jaar in de Oosterschelde rondzwemt. Daarna werd in de verte weer een bruinvis gezien, maar deze kon niet meer teruggevonden worden. Via het Oliegeultje ging de tocht door naar Burghsluis. In ondieper water langs de Roggeplaat voor Burghsluis werd een tweede moeder met kalf gezien. De moeder was herkenbaar aan diverse littekens. Dit bleek bruinvis L015R001 te zijn, waarvan we onze laatst geregistreerde waarneming in 2016 was. Goed nieuws dus dat ze (want nu er een kalf naast zwemt gaan we ervan uit dat het een vrouwtje is) nog steeds in de Oosterschelde aanwezig is.

Moeder met kalf bij Burghsluis

Ten oosten van Burghsluis, langs de dijk bij Schelphoek, werd zelfs een derde moeder met kalf gezien. De moeder was bruinvis L003R007, die we al sinds 2011 kennen, maar nog niet eerder met kalf zagen. Ook twee andere volwassen bruinvissen waren in dit gebied aanwezig, waaronder bruinvis L008R003/Willemien. Uiteindelijk volgde de laatste waarneming bij Zierikzee, waar een groepje van drie bruinvissen zwom. Na een pauze in de haven van Colijnsplaat eindigden de Vreemd aan het eind van de dag weer in Roompot.

Ontmoeting tussen de twee foto ID teams

De dubbele foto ID inspanning op deze prachtige dag leverde een mooi resultaat op. Uiteindelijk konden er vijftien volwassen bruinvissen worden geïdentificeerd op de vele gemaakte foto’s, waarvan er drie met kalfje werden gezien. Van de vijftien volwassen dieren bleken er veertien al in onze catalogus te staan en kan één dier waarschijnlijk als nieuw worden toegevoegd. Van de veertien bekende dieren hebben we er negen dit jaar al eens gezien, vier dieren waren in 2018 voor het laatst gezien en één dier in 2016. De drie bruinvissen met kalfje waren eerder nog niet met kalf gezien, waardoor we aanvullende informatie hebben verkregen over het geslacht van deze individuen.

Sinds april dit jaar hebben we aan de hand van foto’s al meer dan 40 (sub)adulte bruinvissen kunnen identificeren in de Oosterschelde en zijn hiervan bij vijf verschillende dieren kalfjes gezien. De volwassen dieren zijn grotendeels individuen we die al uit voorgaande jaren kennen. Sommige individuen kennen we zelfs al vijf tot tien jaar! Het foto ID seizoen van 2019 loopt nog door tot in oktober, dus hopelijk krijgen we in de komende twee maanden nog kansen om meer bruinvissen te fotograferen en identificeren , waarmee we verder onderzoek en analyses kunnen uitvoeren.

 

Bruinvis filmdag was top!

0

De cameramannen Erik en Roel zitten stand-by in het Zeevarken

Vrijdag 23 augustus gingen Annemieke en Frank op pad met Roel en Erik van BNNVARA Vroege Vogels televisie voor het maken van opnames. Deze bruinvisopnames en het verhaal over foto ID, tellingen, Studio Bruinvis en andere onderzoeken erachter, gaan gebruikt worden voor een serie van zes afleveringen over de natuur in de Nederlandse Delta.

De weer- en windomstandigheden waren tijdens deze dag top. Met het Zeevarken gingen we rond half elf op pad. Je kon kilometers rondom je heen kijken en het wateroppervlak scannen op zoek naar rugvinnen van bruinvissen. Maar die lieten zich toch de eerste paar uur niet zien. Ze waren simpelweg niet in de buurt.

Twee uit de catalogus bekende bruinvissen L046R040 en L012R004

We besloten om na een kort verschijnen van een bruinvis bij Zierikzee, richting Burghsluis/Schelphoek te gaan varen. Toen duurde het niet lang meer voordat we de eerste twee bruinvissen zagen. Kort daarop nog een tweetal en vervolgens moesten we vaak kiezen tussen welke twee gaan we nu op film zetten. Geweldig. We genoten er alle vier enorm van, de cameramannen waren helemaal in hun nopjes en namen genoeg materiaal mee naar de studio.

Willemien (L008R003) die uit nieuwsgierigheid naar de boot toe zwemt

Vervolgens dacht Annemieke ook nog bruinvis Willemien te herkennen en ja hoor dat klopte. Door de motor van de boot af te zetten, creëerden we een heerlijke ultieme rust die de nieuwsgierigheid (?) van deze bruinvis en die van een andere triggerden zodat ze naar de boot kwamen.  Geregeld doken er bruinvissen voor de boot op en werden er zowel goede foto’s voor het foto ID project gemaakt als wel voor de opnamen die waarschijnlijk op 04 oktober worden uitgezonden bij BNNVARA Vroege Vogels. Dit laten we t.z.t. nog weten.

Weinig bruinvissen gespot op Noordzee.

0

Tijdens de monitoringstrip vanaf de Stena Line veerboten, van Hoek van Holland naar Harwich en terug, zijn afgelopen weekend, 17/18 augustus, (slechts) twee bruinvissen waargenomen. Net als in de meeste andere maanden (m.u.v. februari) worden er dit jaar weinig bruinvissen tijdens de maandelijkse overtochten waargenomen. Afgelopen jaren werden er meer dan 40 dieren per tocht waargenomen, nu is dat nog geen 17 bruinvissen per tweedaagse tocht. De omstandigheden waren afgelopen weekend redelijk tot goed. 

We gaan deze ogenschijnlijke “trend” vergelijken met observaties van andere organisaties elders op de Noordzee.

Naar boven