Identificatie

Foto ID bruinvissen Oosterschelde van start.

0

Eerste tocht van het Foto ID team 2018 (Foto A. Podt)

Zaterdag 12 mei jl is het Foto ID team 2018 van start gegaan. Direct na de walvisobservatie cursus in Zierikzee zette het Zeevarken II (RIB ) koers naar de havenplaats Kats aan de overkant van de Oosterschelde. Hier kreeg een deel van het nieuwe team haar eerste instructies en ervaringen met het waarnemen, identificeren, en fotograferen van bruinvissen, alsmede het besturen van onze RIB.

 

Een van de matches van de afgelopen dagen (Foto A. Podt)

 

 

De ochtend begon goed met na een uurtje de eerste bruinvis, een stukje ten oosten van Kats. In de middag werd er nog een bruinvis waargenomen die al in de database voorkwam. Bij elkaar geen groot aantal bruinvissen, maar toch een goede start van het foto ID seizoen. Samen met de foto’s die gemaakt weren tijdens de cursus zijn dat toch al een drietal matches voor 2018.

Het bruinvissen foto ID project van Stichting Rugvin wordt mede mogelijk gemaakt door het Wereld Natuur Fonds.

 

 

 

 

Soms overleeft een bruinvis een aanval van een grijze zeehond.

0

Grijze zeehond valt bruinvis aan (Foto: Thibaut Bouveroux)

Vandaag, donderdag 11 januari, verschijnt in het wetenschappelijk tijdschrift Lutra het artikel “Grey seal attacks on harbour porpoises in the Eastern Scheldt: cases of survival and mortality”, dat over de grijze zeehond aanvallen op bruinvissen in de Oosterschelde gaat. het is geschreven door Annemieke Podt (Stichting Rugvin) en Lonneke IJsseldijk (Veterinaire faculteit Utrecht).  

Het is al langer duidelijk dat grijze zeehonden (Halichoerus grypus) soms jagen op bruinvissen. Het is zelfs zo, blijkt uit een studie, dat de grootste doodsoorzaak onder bruinvissen in Nederland bestaat uit die aanvallen. Naast de dodelijke aanvallen zijn er ook gevallen bekend van bruinvissen die een aanval overleven. Dit gebeurt ook in de Oosterschelde, waar deze twee zeezoogdieren ook voorkomen, dat een geschikte locatie is om deze interactie verder te onderzoeken.

Bruinvis gefotografeerd in 2016 met littekens van door grijze zeehond aangebrachte wonden. (Foto’s Annemieke Podt)

Foto’s van bruinvissen worden door Stichting Rugvin al jaren verzameld binnen het Foto Identificatie (ID) programma. In de database van het programma werden bij vier individuele in de Oosterschelde zwemmende en levende bruinvissen littekens aangetroffen (zei foto’s), die sterk overeenkomen met de door de veterinaire faculteit beschreven wonden, welke door grijze zeehonden worden toegebracht. En deze wonden waren volledig genezen.

Bruinvis in Oosterschelde met littekens door grijze zeehond (Foto: Annemieke Podt)

 

Het is aangetoond dat minimaal 10 bruinvissen zijn gestrand in de Oosterschelde door aanvallen van grijze zeehonden in de laatste decennia. Deze predatiedreiging voor de bruinvis in combinatie met de schaarse voedingsbronnen in de Oosterschelde impliceert een aanzienlijk druk op het overleven van de bruinvis. Gedragsaanpassingen zijn daarom bij de bruinvis de komende jaren te verwachten.

Binnenkort wordt het artikel ook geplaatst in Nature Today. Lees hier het Gezamenlijk persbericht van de faculteit Diergeneeskunde en Stichting Rugvin.

 

 

Bruinvis Foto ID team 2017 van start

0

Zeevarken II vlak voor de tewaterlating

Afgelopen vrijdag 7 juli is de nieuwe boot van Stichting Rugvin, het Zeevarken II, gearriveerd in de haven van Kats. Direct na het vaargereed maken is een deel van het Bruinvis Foto ID team het water van de Oosterschelde opgegaan voor het uittesten van de boot en al te ruiken aan het echte werk. Dit werk, het maken van foto’s van bruinvissen ter identificatie, zal de komende zomer en eerste deel van het najaar geschieden. Hiervoor zijn nu ook bijna alle leden van het Foto ID team inmiddels geslaagd voor het vaarbewijs I en II. Een aantal leden van het team doen dit voor hun studie, anderen doen dit als vrijwilliger voor Stichting Rugvin.

 

Voorbeeld van foto’s van het zelfde dier in verschillende jaren. (foto’s A. Podt)

De afgelopen twee jaar is rond Burghsluis en Zierikzee al intensief gewerkt aan het maken van een fotocatalogus van de in de Oosterschelde levende bruinvissen. Veel dieren zijn toen al prima in beeld gebracht, vandaar dat we nu in 2017 een stuk zijn opgeschoven in de Oosterschelde, vooral om te zien of op andere plekken dezelfde dieren of juist weer geheel andere bruivnissen voorkomen. Uit de bruinvistelling van 18 juni jl weten we nu dat er zeker 34 bruinvissen voorkomen in de Oosterschelde. Een groot deel van deze Oosterschelde populatie is inmiddels opgenomen in de catalogus.

De eerste bruinvis die op de eerste dag is gefotografeerd.

 

Met deze catalogus leren we veel over de leeftijd van bruinvissen, het sociale gedrag en hoe en waar ze zich in de Oosterschelde begeven in relatie tot het getijde, het aanbod aan prooivis etc. Ook werden vrijdag, zaterdag en vandaag al de eerste foto’s gemaakt van moeilijke en makkelijk te herkennen dieren.

De aanschaf van de nieuwe boot, Zeevarken II, is mede mogelijk gemaakt door een gulle donatie en steun van het Wereld Natuur Fonds Nederland.

 

Zeer herkenbare littekens op een flank van bruinvis

Ook zaterdag en zondag jl zijn weer bruinvissen gefotografeerd, het lijken “nieuwe” dieren te zijn.

 

Stichting Rugvin nu ook op Instagram

0

Instagram

Onlangs heeft Stichting Rugvin ook een Instagram account in gebruik genomen. Het doel van dit account is met name voor het uploaden van foto’s van bruinvissen en andere walvisachtigen ten behoeve van ons foto ID project.

Als je ook de Instagram app gebruikt kun je zien welke foto’s wij onder andere al gemaakt hebben.

Er staan nu al tientallen foto’s van de bruinvissen uit de Oosterschelde op die geïdentificeerd zijn. Deze foto’s worden t.z.t. ook in onze bruinvisdata portal gezet om later te kunnen zien welke bruinvis waar verblijft, met wie hij/zij samen optrekt en welk deel van de Oosterschelde iedere bruinvis gebruikt. Ook jij/u kunt ons hierbij helpen.

 

“Willem” de langst bekende bruinvis in de Oosterschelde.

Het vaarseizoen komt er inmiddels weer aan en als u dan goede foto’s weet te maken van bruinvissen (zie Instagram voor voorbeelden) en ons deze toestuurt dan zijn we daar erg blij mee. Noteer dan ook de locatie en dag/tijd waar de foto is gemaakt.

In mei starten we weer met ons foto ID team en het fotograferen van de verschillende bruinvissen in de Oosterschelde. Na twee jaar Burghsluis, Roggeplaat en Zierikzee is het de bedoelign dat het team nu de haven van Kats als uitvalhaven gaat gebruiken.

Studenten die geïnteresseerd zijn in dit onderzoek en mee willen werken worden nadrukkelijk verzocht te reageren.

 

 

 

Meer foto’s van bruinvismoeder met kalf.

0

Duidelijk litteken op de rechterflank van de volwassen bruinvis. (Foto A. Podt)

Het Foto ID team van Rugvin trof de bruinvis met kalf, dat onlangs al gefotografeerd was, wederom aan in de buurt van Burghsluis. De moeder was duidelijk herkenbaar aan haar litteken op de rechterflank (foto 1). Op de andere foto is achter de rugvin ook de in eerdere berichten vermelde witte streep zichtbaar.

Bruinviskalf met kop boven water. (Foto A. Podt)

 

 

 

 

 

De situatie van moeder met kalf geeft ons nu een mooie gelegenheid om de dieren veelvuldig te kunnen volgen in hun gedrag en hun gebruikmaking van deze foerageerplek.

 

 

 

 

Eerste bruinviskalf Oosterschelde 2016 voor de camera.

0

Bruinvis met kalf in de Oosterschelde (Foto E. Sohier)

 

Afgelopen week is door de teamleden van het Bruinvis Identificatie team het eerste bruinviskalf van 2016 gespot en gefotografeerd in de Oosterschelde. Sinds 2009 worden er jaarlijks een of meerdere kalfjes gespot in de Oosterschelde. Bruinviskalfjes worden geboren tussen eind mei en augustus. Ze zijn dan ongeveer 5 kg zwaar en tussen de 67 en 90 cm lang. De kalfjes worden minimaal acht maanden gezoogd waarna de dieren langzaam overgaan naar een dieet met vis.

 

 

 

Moeder met kalf. (Foto E. Sohier)

Momenteel wordt ook gekeken of de moeder van het dier al eerder gezien is. Ze kan namelijk herkend worden aan een dunne witte streep achter haar rugvin (hier NIET te zien op de foto). Het kalf lijkt voor de rugvin nog een van de “geboortevouwen” te tonen.

Geslaagde bruinvis Foto ID tocht.

0

Foto van dezelfde bruinvis in 2015 (b) en 2016 (o)

(o)Afgelopen zondag 5 juni vond de eerste Foto ID vaartocht van 2016 plaats. Het team bestaande uit 3 personen (fotografen en schipper) voer uit met onze boot “het zeevarken”  en wist in de Oosterschelde nabij Burghsluis 6 bruinvissen te spotten.  Een van deze dieren was  zeer herkenbaar en was ook al in het voorgaande jaar gezien.

Duidelijk is het grote litteken op de linkerflank te zien dat zelfs ook op de andere flank doorloopt. Naast dit litteken is ook een grote lichte vlek te zien. Ook inb 2015 was dit dier in Burgsluis waargenomen en gefotografeerd.

 

Cursus bruinvis/walvisobservatie zit vol!

0

Eén of twee bruinvissen?

In het weekend van 16 en 17 april organiseert Stichting Rugvin een cursus walvisobservatie. De cursus is bedoeld voor nieuwe en bestaande vrijwilligers en studenten die Stichting Rugvin gaan helpen bij het monitoren van bruinvissen en andere walvisachtigen in de Oosterschelde en in de Noordzee, zij worden dan bij de activiteiten zoals de bruinvistelling op de Oosterschelde al zoveel mogelijk ingezet. De studenten krijgen een accent op de foto identificatie van bruinvissen.

Groen en Doen

 

 

De cursus omvat o.m. de herkenning van soorten en hun gedrag, mariene ecologie, gebruik van navigatie apparatuur, afstanden schatten op zee en data verwerking. Inmiddels hebben meer dan 20 mensen zich opgegeven voor deelname en daarmee zit de cursus helemaal vol.De cursus wordt mede mogelijk gemaakt met financiële steun van het overheidsprogramma Groen en Doen.

 

Bultrug op Noordzee

0

Potvis met blow aan linkerzijde

Gisteren was er even ophef over, melding van een mogelijke potvis bij IJmuiden. Het bleek echter om een bultrug te gaan. Zeker ook bijzonder, maar toch iets minder bijzonder dan een potvis. De laatste jaren komen er nl. geregeld bultruggen in de Nederlandse kustwateren voor. Zo was er afgelopen februari zelfs een bultrug de Oosterschelde in gezwommen en een paar jaar geleden was er zelfs een de Nieuwe Waterweg ingezwommen.

Maar het is echter best lastig om van afstand onderscheid te maken tussen de diverse (grote) walvisachtigen. Zeker als de omstandigheden zoals die van gisteren met een harde wind en relatief hoge golven moeilijk zijn en als de dieren ook niet meer dan een rugvin of een stuk rug laten zien.

Vinachtige bult van potvis

Toch zijn soms enkele kenmerken (aan de oppervlakte) al voldoende om een soort uit te sluiten of juist te herkennen.

Potvissen blazen hun adem via hun linker neusgat (boven op de kop), en blazen dus zichtbaar het “fonteintje” naar links. Bij harde tegenwind kan dit soms toch recht naar boven zijn. En de bult (op ca 2/3 van hun rug) die op een rugvin lijkt  is driehoekig, vaak wat rondachtig. Zie foto’s.

Twee bultruggen met naar achterwijzende vinnen

Bultruggen spuiten hun goed zichtbare blow recht omhoog, soms is deze wat gespleten. En hun rugvin kent vaak een typische sikkelvorm die naar achteren wijst.  Dit hebben andere walvissen echter soms ook. Daarnaast hebben ze lange (witgevlekte) flippers en springen ze soms hoog uit het water.

 

Groen en Doen subsidieert Stichting Rugvin!

0

Groen en Doen is een programma van het ministerie van EZ en stimuleert en ontwikkelt vrijwilligerswerk op het gebied van natuur- en landschapsbeheer en groen in de stad. Stichting Rugvin heeft via haar vrijwilligers een aanvraag ingediend voor het opzetten van een training voor bruinvis herkenning, -observatie en dataregistratie. Deze aanvraag is nu gehonoreerd en hiermee kan Rugvin haar trainingsweekend in Zeeland gaan organiseren en uitvoeren.

Naast een aantal vrijwilligers dat vanuit Rugvin zelf de training kan gaan volgen zal er tzt ook een oproep komen voor vrijwilligers die Rugvin terzijde gaan staan op o.a. de brug van de Stena Line en de telling van bruinvissen op de Oosterschelde.

Dit jaar waren er vanuit RvO Nederland 795 vouchers beschikbaar voor opleidingsactiviteiten voor groene vrijwilligers.

Naar boven