Bruinvissen

22 bruinvissen bij overtocht naar Harwich

0

Grote groep jan-van-genten vanaf de Stena Line (Foto: D. Beuker)

Tijdens de tweedaagse tocht met de Stena Line van Hoek van Holland naar Harwich en terug zijn door de waarnemers van Stichting Rugvin 22 bruinvissen waargenomen.

De meeste bruinvissen werden waargenomen in de kuststroken. Met deze 22 bruinvissen beleven we dit jaar weer een kleine opleving van het aantal waargenomen bruinvissen op dit traject. In totaal zijn er in 2019 156 bruinvissen waargenomen en 5 witsnuitdolfijnen. Voorgaande jaren lagen de gemiddelde aantallen bruinvissen per overtocht hoger dan 40.

Jan-van-gent (Archief Rugvin)

Spectaculair was in ieder geval de waarneming van zo’n ca 850 jan-van-genten die midden op zee met een viskotter meevlogen. Binnenkort volgt de Blog van deze tocht.

 

 

Laatste bruinvis foto-ID tocht van 2019

0

Afgelopen dinsdag, 22 oktober, is het Zeevarken voor het laatst op de Oosterschelde uitgevaren in 2019 ten behoeve van het Foto ID project.  

Het weer was wat minder dan voorspeld.

De voorspellingen van het weer waren goed, toch zag het er bij aankomst onbestendig uit en regende het nog behoorlijk. Het uitvaren kende daarom enige vertraging tot het stopte met regenen. Maar eenmaal op het water duurde het niet lang voordat de eerste bruinvissen werden gespot. Net ten westen van de haven van Kats zagen we drie dieren rondom het Zeevarken, maar alle drie op een andere plek. Een dier was in de verte te zien bij de Zeelandbrug. Een dier zwom vlak onder de kust en een dier was redelijk te zien vanaf de boot. De dieren lieten zich niet echt dichtbij de boot zien met als resultaat een aantal foto’s van niet al te dichtbij. Na een poosje waren ze allen uit het zicht verdwenen.

Bruinvis bij Studio Bruinvis (Archieffoto)

Met een schuin oog omhoog richting het wolkendek, besloten we gebruik te maken van het afnemende getijde en naar het havenhoofd van Zierikzee te varen. We hadden een losse radio-ontvanger aan boord en begonnen te luisteren naar de geluiden van Studio Bruinvis. Plots hoorden we een bruinvis over de speakers, maar die liet zich toch nog niet zien. En nogmaals een paar keer duidelijk het geluid van een bruinvis. Plots was de bruinvis aan het oppervlak. Je kon het gepuf goed horen, helaas lukte het niet om hier foto’s van te maken, het ging te snel. De volgende waarneming van dit dier was al meteen enkele honderden meters verderop richting de Zeelandbrug. Duidelijk een dier dat niet aan het foerageren was maar zich verplaatste naar een ander gebied in de Oosterschelde.

Bruinvis nabij haven van Kats

De wind zakte, maar er kwam wel een enorme regenbui. We besloten om terug te gaan naar de haven van Kats. Daar zal de boot opgeslagen worden in de loods en gaan we volgend voorjaar verder.

We willen de komende winter de analyse en de conclusies van het foto ID werk 2019 op onze website publiceren.

 

Wederom weinig bruinvissen bij oversteek naar Harwich

0

De omstandigheden waren redelijk tot goed, maar geen bruinvissen.

Op de overtocht met de Stena Line veerboten van Hoek van Holland naar Harwich zijn het afgelopen weekend, 19-20 oktober, drie bruinvissen waargenomen. Daarmee lijkt het jaar 2019 een daling te gaan tonen van het totaal aantal bruinvissen. Dit in vergelijking met de voorgaande jaren. In 2018 werden over het hele jaar nog 497 bruinvissen waargenomen en in 2017 360 bruinvissen. Nu staat de teller na 9 maanden (april is uitgevallen) op 134 bruinvissen. Het is echter veel te vroeg om conclusies te trekken, maar het is wel opvallend!

 

Zonsondergang boven Felixstowe (Foto F .Zanderink)

Op zaterdag waren de omstandigheden niet helemaal ideaal, (Bft 5), maar dat was wel de dag dat we de drie dieren zagen. Deze drie dieren waren bij elkaar tijdens de waarneming. Op zondag werden er geen bruinvissen of dolfijnen gezien. De omstandigheden waren die dag goed Bft 2- 3 in een veelal contrastrijke omgeving. Ideaal om de donkere vinnen boven het oppervlak uit te zien komen. Daarom werden er wel geregeld zeekoeten en alken op het wateroppervlak gezien en zelfs 3 maal een zeehond (2x een grijze en 1 keer een gewone). En in de lucht zagen we meerdere aalscholvers, grote jagers, jan-van-genten, mantelmeeuwen, drieteenmeeuwen grote zwermen met trekkende spreeuwen en één gele kwikstaart. De prachtige zonsondergang boven Engeland maakte veel goed.

Binnenkort verschijnt de blog van deze tocht.

Studenten gezocht voor bruinvisonderzoek

0

Stichting Rugvin is op zoek naar meerdere studenten voor haar bruinvisonderzoeken op de Oosterschelde. Het gaat hierbij om het akoestisch onderzoek met Studio Bruinvis en het Foto-ID onderzoek.

Bruinvis zwemmend in de buurt van de boei van Studio Bruinvis.

Bij het eerste onderzoek wordt de door Studio Bruinvis opgevangen en opgeslagen geluidsdata van de in de Oosterschelde aanwezige bruinvissen geanalyseerd en gebruikt bij het beantwoorden van diverse onderzoeksvragen: is de aanwezigheid van bruinvissen getijde en/of tijdstip gerelateerd en is er een relatie met aanwezige verstoringen? Hier is natuurlijk ook ruimte voor vragen die vanuit de student of opleiding zelf komen. Dit onderzoek is een continue onderzoek en de student kan hier vrijwel direct mee aan de slag.

 

Een vergelijkingsfoto van 2018 (boven) en 2019 (onder) van deze bruinvis.

Het tweede onderzoek richt zich op het fotograferen en identificeren van bruinvissen door middel van foto-identificatie. Hiermee wordt gewerkt aan het in kaart brengen van de subpopulatie bruinvissen in de Oosterschelde in een database en gekeken naar het aantal bruinvissen, de sociale structuren, het gebruik van de Oosterschelde en andere onderzoeksvragen. Dit onderzoek wordt vanaf 2007 uitgevoerd en is in 2015 geïntensiveerd. Het foto ID onderzoek wordt in april 2020, als de weersomstandigheden weer beter worden, opgepakt.

Voor beide onderzoeken vragen we studenten met minimaal een HBO opleiding en affiniteit/ervaring met het mariene leven. Voor het foto ID onderzoek komt daar ervaring met fotografie bij en moet je zeer flexibel in tijd zijn. We varen alleen bij min of meer windstil weer waardoor tochten meestal pas een dag van te voren definitief gepland kunnen worden. In het bezit zijn van een eigen camera en/of klein vaarbewijs I en II is een pre. 

Meer informatie is op te vragen via rugvinfoundation@gmail.com of door het invullen van het contactformulier.

Bruinvissen op Televisie bij BNN/VARA’s Vroege Vogels op Dierendag, 4 oktober

0

Op vrijdag 4 oktober, Werelddierendag, besteedde BNN/VARA’s Vroege Vogels o.m. aandacht aan het werk van Stichting Rugvin en de bruinvissen in de Oosterschelde. 

De cameramannen Erik en Roel zitten stand-by in het Zeevarken

Op vrijdag 23 augustus jl. zijn deze opnames op de Oosterschelde gemaakt. Zie ook ons bericht over die dag.  Annemieke en Frank namen toen de cameramannen Erik en Roel met het Zeevarken mee het water op, op zoek naar de hier aanwezige bruinvissen. Het was een prachtige dag die de opnames zeker ten goed kwamen.

De uitzending van Vroege Vogels is inmiddels geweest, maar wordt van de week nog een paar keer herhaald op NPO 2. Het is het afsluitende deel van een zesdelige serie over de Nederlandse Delta, de Zeeuwse en Zuid-Hollandse wateren.

Twee van de 5 gefilmde bruinvissen tijdens de opnamedag.

Zelf waren we ook erg benieuwd naar de gemaakte opnames, want die hadden wij als Rugvinteam ook nog niet gezien.  En nu na het zien al helemaal.

Wordt jij ook enthousiast van deze beelden en zou je graag zelf ook live bruinvissen zien, overweeg dan deel te nemen aan een van onze cursussen of safari’s op de Oosterschelde.

De uitzending is inmiddels geweest en wordt nog een paar keer herhaald op NPO 2. Wie de hele uitzending nogmaals wil zien kan naar Vroeg Vogels gemist gaan en daar deze uitzending (her)bekijken.

De beelden met bruinvissen beginnen bij 29.26 en 35.38.

 

19 bruinvissen in september weekend

0

De ARK midden op de Noordzee (foto E. Schrijver)

Twee jan-van-genten

Tijdens de afgelopen monitoringstrip op 21-22 september jl zijn er 19 bruinvissen waargenomen tijdens de overs\teek van Hoek van Holland naar Harwich (UK) en terug.

Aan boord van de Stena Britannica werden er elf bruinvissen waargenomen en op de terugweg met de Hollandica nog eens negen. De weersomstandigheden waren redelijk (Bft 4). Dit brengt het totaal voor 2019 op 131 bruinvissen. Dit is fors minder dan het recordjaar 2018 toen de teller in september al op 413 stond.

Tijdens de tochten zijn er ook nog twee dode bruinvissen waargenomen. Een in zee en een op het strand van Harwich.

Qua zeevogels was het wel goed op de zondag, zwarte- en grote zee-eenden, jan’van-genten, noordse stormvogels en een vaal stormvogeltje.

Zie ook de blog van deze tocht.

 

 

Stichting Rugvin in het Zoogdier magazine

0

Het “Kijk daar”artikel in het blad Zoogdier, herfst 2019.

In het blad Zoogdier, de herfstuitgave, van de Zoogdiervereniging en Natuurpunt, is een artikel over de bruinvis verschenen in de rubriek “Kijk daar”. Annemieke Podt en Frank Zanderink van Stichting Rugvin schrijven in dit artikel met name over hoe en waar je in Nederland bruinvissen kunt waarnemen. Vanzelfsprekend gaat een groot deel over de Oosterschelde, maar ook worden andere goede waarnemingsplekken langs de Noordzeekust benoemd.

Het artikel beschrijft onder meer de hotspots Burghsluis en Zierikzee in de Oosterschelde, Studio Bruinvis en het bruinvis Foto ID project.

het artikel wordt geïllustreerd met foto’s die allen maakt zijn in de Oosterschelde.

Andere artikelen in het blad gaan o.m. over konijnen op Vlieland, beverdammen, de wolf en boommarters.

Zoogdier september 2019 Kijk daar de Bruinvis

Studio Bruinvis weer operationeel

0

Schematische voorstelling Studio Bruinvis

Studio Bruinvis, de unieke installatie die het mogelijk maakt live naar bruinvissen te luisteren is weer in de lucht. Na een eerdere inspectie (Michel en Frank) bleek dat de zender op de boei niet meer werkte. Hier is een nieuwe voor gemaakt en gisteren, donderdag 12 september, is deze geplaatst op de boei.
Na deze reparatie kan men op het havenhoofd (westzijde kanaal) bij Zierikzee weer luisteren naar dé walvisachtige van de Oosterschelde.

Hopelijk zijn de komende luisteraars net zo gelukkig als Clive en Roger die vlak na de installatie al weer een bruinvis zagen en hoorden.

Uit de teller in de zuil blijkt dat er inmiddels al zo’n 10.000 bezoekers zijn geweest sinds de ingebruikname in 2017. En iedere gebruiker staat voor 5 minuten luisteren bij de zuil. Als u wilt gaan neem dan ook een verrekijker mee, niet altijd nodig maar dan kun je het dier ook van dichtbij bekijken.

Inspectie op de boei

Dubbele inspanning foto ID groot succes

0

Voor ons foto-identificatieproject van bruinvissen in de Oosterschelde zijn we afhankelijk van het weer om data te kunnen verzamelen. Er mag niet meer dan 2 bft wind staan om de bruinvissen goed te kunnen waarnemen en fotograferen. Soms zijn er dagen dat er bijna geen wind staat (0-1 bft) en het water bijna spiegelglad is. Op zulke perfecte dagen zouden we het liefst zoveel mogelijk bruinvissen fotograferen, maar met één boot ben je beperkt in de inspanning die je kan leveren. Daarom kan het handig zijn om met meerdere boten het water op te gaan om de bruinvissen te fotograferen. Afgelopen zondag hebben we voor het eerst zo’n foto ID dag ingepland waarbij we het foto ID team in tweeën hebben gesplitst en naast ons eigen Zeevarken ook de motorboot Vreemd in hebben gezet. Deze dubbele inspanning bleek zijn vruchten af te werpen!

Bruinvis L028R023

Met ons eigen Zeevarken vertrokken Frank, Diederik en Annemieke in de ochtend vanuit Kats richting het oosten. Direct buiten de haven werd een eerste bruinvis gezien, waarvan ook meteen de identiteit kon worden vastgesteld aan de hand van de typische rugvinvorm en een litteken op de linkerzijde. Bij Goese Sas zagen we vervolgen twee andere bruinvissen, maar deze raakten we ondanks het vlakke water snel kwijt. Van één dier konden een paar ID foto’s gemaakt worden. Iets verderop langs de dijk richting Wemeldinge zagen we de volgende bruinvis. Deze bruinvis was druk aan het foerageren langs de dijk en leek zich niets aan te trekken van de vele duikers die ook in het gebied aanwezig waren.

Bruinvis L028R023 op een ander moment. Ziet u dat dit hetzelfde dier is als bovenstaande bruinvis?

Vanaf Wemeldinge zetten we koers naar de overkant en kwamen bij Gorishoek uit. Tijdens de jaarlijkse telling worden hier regelmatig bruinvissen gezien, maar vandaag hadden we geen succes. We besloten om via dezelfde route terug te gaan en kwamen bij Goese Sas weer een bruinvis tegen. Kort erop kreeg deze bruinvis gezelschap van een tweede dier. Dit tweede dier bleek hetzelfde individu als we op de heenweg al kort op deze locatie zagen. Van beide dieren werden ID foto’s gemaakt. Direct na deze waarneming kwamen we een volgend individu tegen. Deze bruinvis werd direct herkend aan het unieke pigmentpatroon op de flanken, het was bruinvis L028R023. Het dier liet zich goed benaderen, wat mooie foto’s opleverde. Na deze waarneming werden geen nieuwe bruinvissen meer gezien en kwamen we, na een korte ontmoeting met het andere foto-ID team bij Colijnsplaat, aan het eind van de middag weer aan in de haven van Kats.

Fotograaf Wouter Jan aan het werk

Het tweede foto-ID team vertrok op de Vreemd met aan boord Ronald, Isabella, Sander en Wouter Jan vanuit de Roompot, gelegen in het zuidwesten van de Oosterschelde. Voor de haven werd een groepje van drie bruinvissen opgepikt, waaronder een kalfje. De dieren konden gevolgd worden tot aan de boeienlijn, waarna de boot niet verder in die richting mocht varen. Verderop zwom nog een bruinvis. Dit bleek bruinvis L040R014 te zijn, die onlangs de bijnaam Tienus heeft gekregen omdat hij al minimaal tien jaar in de Oosterschelde rondzwemt. Daarna werd in de verte weer een bruinvis gezien, maar deze kon niet meer teruggevonden worden. Via het Oliegeultje ging de tocht door naar Burghsluis. In ondieper water langs de Roggeplaat voor Burghsluis werd een tweede moeder met kalf gezien. De moeder was herkenbaar aan diverse littekens. Dit bleek bruinvis L015R001 te zijn, waarvan we onze laatst geregistreerde waarneming in 2016 was. Goed nieuws dus dat ze (want nu er een kalf naast zwemt gaan we ervan uit dat het een vrouwtje is) nog steeds in de Oosterschelde aanwezig is.

Moeder met kalf bij Burghsluis

Ten oosten van Burghsluis, langs de dijk bij Schelphoek, werd zelfs een derde moeder met kalf gezien. De moeder was bruinvis L003R007, die we al sinds 2011 kennen, maar nog niet eerder met kalf zagen. Ook twee andere volwassen bruinvissen waren in dit gebied aanwezig, waaronder bruinvis L008R003/Willemien. Uiteindelijk volgde de laatste waarneming bij Zierikzee, waar een groepje van drie bruinvissen zwom. Na een pauze in de haven van Colijnsplaat eindigden de Vreemd aan het eind van de dag weer in Roompot.

Ontmoeting tussen de twee foto ID teams

De dubbele foto ID inspanning op deze prachtige dag leverde een mooi resultaat op. Uiteindelijk konden er vijftien volwassen bruinvissen worden geïdentificeerd op de vele gemaakte foto’s, waarvan er drie met kalfje werden gezien. Van de vijftien volwassen dieren bleken er veertien al in onze catalogus te staan en kan één dier waarschijnlijk als nieuw worden toegevoegd. Van de veertien bekende dieren hebben we er negen dit jaar al eens gezien, vier dieren waren in 2018 voor het laatst gezien en één dier in 2016. De drie bruinvissen met kalfje waren eerder nog niet met kalf gezien, waardoor we aanvullende informatie hebben verkregen over het geslacht van deze individuen.

Sinds april dit jaar hebben we aan de hand van foto’s al meer dan 40 (sub)adulte bruinvissen kunnen identificeren in de Oosterschelde en zijn hiervan bij vijf verschillende dieren kalfjes gezien. De volwassen dieren zijn grotendeels individuen we die al uit voorgaande jaren kennen. Sommige individuen kennen we zelfs al vijf tot tien jaar! Het foto ID seizoen van 2019 loopt nog door tot in oktober, dus hopelijk krijgen we in de komende twee maanden nog kansen om meer bruinvissen te fotograferen en identificeren , waarmee we verder onderzoek en analyses kunnen uitvoeren.

 

Bruinvis filmdag was top!

0

De cameramannen Erik en Roel zitten stand-by in het Zeevarken

Vrijdag 23 augustus gingen Annemieke en Frank op pad met Roel en Erik van BNNVARA Vroege Vogels televisie voor het maken van opnames. Deze bruinvisopnames en het verhaal over foto ID, tellingen, Studio Bruinvis en andere onderzoeken erachter, gaan gebruikt worden voor een serie van zes afleveringen over de natuur in de Nederlandse Delta.

De weer- en windomstandigheden waren tijdens deze dag top. Met het Zeevarken gingen we rond half elf op pad. Je kon kilometers rondom je heen kijken en het wateroppervlak scannen op zoek naar rugvinnen van bruinvissen. Maar die lieten zich toch de eerste paar uur niet zien. Ze waren simpelweg niet in de buurt.

Twee uit de catalogus bekende bruinvissen L046R040 en L012R004

We besloten om na een kort verschijnen van een bruinvis bij Zierikzee, richting Burghsluis/Schelphoek te gaan varen. Toen duurde het niet lang meer voordat we de eerste twee bruinvissen zagen. Kort daarop nog een tweetal en vervolgens moesten we vaak kiezen tussen welke twee gaan we nu op film zetten. Geweldig. We genoten er alle vier enorm van, de cameramannen waren helemaal in hun nopjes en namen genoeg materiaal mee naar de studio.

Willemien (L008R003) die uit nieuwsgierigheid naar de boot toe zwemt

Vervolgens dacht Annemieke ook nog bruinvis Willemien te herkennen en ja hoor dat klopte. Door de motor van de boot af te zetten, creëerden we een heerlijke ultieme rust die de nieuwsgierigheid (?) van deze bruinvis en die van een andere triggerden zodat ze naar de boot kwamen.  Geregeld doken er bruinvissen voor de boot op en werden er zowel goede foto’s voor het foto ID project gemaakt als wel voor de opnamen die waarschijnlijk op 04 oktober worden uitgezonden bij BNNVARA Vroege Vogels. Dit laten we t.z.t. nog weten.

Naar boven