Walvisgebieden

Op walvissafari tijdens de vakantie?

0

Moeder met kalf bruinvis (Foto: F. Zanderink)

Naar walvissen speuren, ze vinden en dan bewonderen is een meer en meer groeiende activiteit tijdens verblijven in binnen- en buitenland. Wie wordt er nou niet blij van een uit het water springende dolfijn of walvis? 

Natuurlijk kun je er de hele wereld voor afreizen, maar je hoeft eigenlijk helemaal niet zo ver! In ons eigen Nederland is de soortenrijkdom dan misschien gering, maar als je de plekken weet, dan kun je met enige zekerheid toch ook onze “eigen bruinvis” goed waarnemen!

Bruinvis bij de boei van Studio Bruinvis nabij Zierikzee.

Ga op een rustige dag eens naar de Oosterschelde en bezoek daar de waterkant nabij Zierikzee of Burghsluis (twee van de circa vijf bruinvis hotspots) en je zult met een klein beetje geluk deze kleine walvisachtige met je eigen ogen kunnen gadeslaan.

Bij Zierikzee kun je de bruinvissen niet alleen zien, maar ze zelfs ook horen met de daar aanwezige Studio Bruinvis. En vanaf de waterkant bij Burghsluis kun je die dieren zelfs vanaf het terras zien!

 

Potvis nabij Genua (Foto F. Zanderink)

Veel mensen trekken er in het voorjaar en zomer naar het buitenland op uit. Men neemt bijvoorbeeld de veerboot naar Engeland (1) of steekt vanuit Frankrijk of Italië (2) over naar Corsica of Sardinië. Wat men dan niet weet is dat het zeer goed mogelijk is om op zee (1) bruinvissen, diverse dolfijnsoorten en zelfs dwergvinvissen waar te nemen, maar ook zelfs (2) gewone vinvissen, potvissen en orka’s.

Anderen gaan naar het verre buitenland om daar te genieten van walvissen, dolfijnen en andere prachtige dieren. Maar niet ieder land biedt goede kansen of goede organisaties.

Mondiaal overzicht goed walvisgebieden.

Op onze website bouwen we aan een webpagina met een mondiaal overzicht van goede en betrouwbare walvissafari organisaties of onderzoeksorganisaties. Daarnaast hebben we een blogserie van uiteenlopende gebieden waar het goed walvissen kijken is.

We proberen dit overzicht zo actueel mogelijk te houden en uit te breiden. Heb je zelf een ervaring die je met ons wilt delen, dan zien we je reactie graag tegemoet.

En binnenkort bieden we mogelijkheden aan om als vrijwilliger mee te draaien in Europese onderzoeksteams. Houd de website in de gaten! 

 

Walvissen spotten in je vakantie?

0

Walvissen kijken en bewonderen is niet alleen een onderzoeksaangelegenheid, maar ook steeds vaker iets dat mensen willen doen voor hun plezier als natuurbeleving. We willen graag naar walvisachtigen (echte walvissen, dolfijnen en bruinvissen) op zoek en er naar kijken en er van genieten!

Veel mensen zijn momenteel bezig met het bedenken en organiseren van hun voorjaars- of zomervakantie en vaak wordt hierbij ook gedacht aan het walvis spotten. Stichting Rugvin heeft hier een speciale blogserie voor gemaakt, “walvis spotten over de wereld”.

Bultrug bij Andenes, Noorwegen

Met deze blog van inmiddels 14 afleveringen en een hele longlist gekoppeld aan de wereldkaart, krijg je een indruk waar je terecht kunt voor het waarnemen van de diverse walvisachtigen. Het zal je ook duidelijk worden dat je dan niet eens zo ver hoeft te gaan. Om te beginnen bij onze eigen Oosterschelde waar je met Studio Bruinvis de bruinvis ook nog eens kunt horen, maar ook diverse plekken aan de Middellandse zee, Groot Brittannië en Noorwegen. Daarnaast schenken we ook aandacht aan de plekken op andere continenten. Tevens verwijzen we je naar het bestaan van de nodige gidsen, zie hiervoor ook onze pagina over gidsen en literatuur.

Wereldkaart met walvis spotgebieden.

 

Heb je zelf goede ervaringen op andere plekken om walvisachtigen waar te nemen, dan horen we dit graag.

 

 

Walvisspotten over de wereld (14), Kust van Barcelona (Spanje)

0

Dit is deel 14 van de serie over de beste walvisspotgebieden van de wereld. We gaan iedere paar weken een nieuw gebied onder de aandacht brengen. We zullen hierbij aandacht schenken aan welke walvisachtigen je per gebied kunt aantreffen, met welke organisatie(s) je een walvistrip zou kunnen boeken of als vrijwilliger kunt aanmonsteren (we selecteren hierbij wel op organisaties die zich houden aan de nodige gedragsregels) en waar de locatie precies is gesitueerd. Alle informatie over deze gebieden bundelen we op onze webpagina “waar zelf walvissen zien”. Op deze manier werken we toe naar een groot overzicht van kaarten, foto’s en informatie.

Het vinvisstudiegebied nabij Barcelona

 

Deze aflevering gaat over de Middellandse Zee nabij Barcelona. Hier is de Spaanse non-profit organisatie Edmaktub gevestigd. Zij doen hier al sinds 2013 onderzoek met hun ” Proyecto Rorcual” naar de gewone vinvis (Balaenoptera physalus) die hier in de late winter tot begin zomer (feb- juni) aanwezig is, cq. doortrekt. Edmaktub biedt 1-daagse en 8-daagse vrijwilligers programma;’s.

Gewone vinvis vergezeld door dolfijnen. (Foto Edmaktub)

 

 

Naast de gewone vinvis worden hier ook met regelmaat tuimelaars (Tursiops truncatus) en gewone dolfijnen (Delphinus delphis) waargenomen. Enige tijd geleden zijn hier door Edmaktub ook mooie opnames gemaakt van een gewone vinvis die door dolfijnen werd vergezeld.

 

Walvisspotten over de wereld (13), de Azoren, São Miguel

0

Dit is deel 13 van de serie over de beste walvisspotgebieden van de wereld. We gaan iedere paar weken een nieuw gebied onder de aandacht brengen. We zullen hierbij aandacht schenken aan welke walvisachtigen je per gebied kunt aantreffen, met welke organisatie(s) je een walvistrip zou kunnen boeken of als vrijwilliger kunt aanmonsteren (we selecteren hierbij wel op organisaties die zich houden aan de nodige gedragsregels) en waar de locatie precies is gesitueerd. Alle informatie over deze gebieden bundelen we op onze webpagina “waar zelf walvissen zien”. Op deze manier werken we toe naar een groot overzicht van kaarten, foto’s en informatie.

De Azoren, midden in de Atlantische oceaan.

Deze aflevering gaat over de Azoren. De Azoren staan bekend als een echte walvis-en dolfijnen hotspot. Het is een groep vulkanische eilanden die midden in de Atlantische Oceaan liggen. De negen eilanden van de Azoren behoren bij Portugal en zijn allemaal weer een beetje anders. Zelf ben ik alleen op het eiland São Miguel geweest, maar ik weet dat andere eilanden (met name Pico) ook beroemd zijn om de walvissen en dolfijnen en dat daar ook onderzoek naar deze dieren wordt gedaan.

Potvis bij de Azoren

São Miguel is het grootste eiland van de Azoren en heeft prachtige natuur; boven- en onderwater. Je vliegt vanaf Amsterdam met één tussenstop op Lissabon naar Ponta Delgada, de hoofdstad van het eiland. Ik verbleef in één van de ecolodges van ‘Quinta dos Curubás’ in Vila Franca do Campo. In deze plaats kan ik de organisatie ‘Terra Azul’ sterk aanraden om je walvistochten bij te boeken. Ze hebben onder andere twee RIBs waarmee ze een paar keer per dag uitvaren. Één van de medewerkers staat op een uitzichtpunt met goede verrekijkers en via radiocontact geeft hij aan de organisatie door wat er te zien is en waar ze heen kunnen.

Groepje nieuwsgierige gewone dolfijnen nadert catamaran

Ook organiseren ze ‘zwemmen met dolfijnen’ op een verantwoorde manier, waarbij de dolfijnen toch ook echt naar jou toe zullen moeten komen als ze dat willen. De organisatie geeft aan boord uitleg van de diersoorten en hun gedrag en houdt statistieken bij van wat ze zien voor onderzoek. Foto’s mogen ook doorgestuurd worden voor foto identificatie projecten.
Er worden jaarlijks 28 soorten walvissen en dolfijnen gezien. Voor de trekkende walvissen is het voorjaar de beste tijd. Dan kun je bijvoorbeeld de blauwe vinvis, gewone vinvis, bultrug, noordse vinvis, dwergvinvissen en spitssnuitdolfijnen tegenkomen.

Gewone dolfijn met stukje zeewier aan vin zwemt en springt mee met de RIB

In het najaar kun je de gevlekte dolfijnen weer vaker verwachten. Er zijn in ieder geval vier soorten bewoners die je het hele jaar kunt zien: gewone dolfijnen, tuimelaars, grijze dolfijnen en potvissen. De organisatie Terra Azul geeft je gemiddeld gezien over het jaar 98% kans op het zien van cetacea, mocht je niets zien mag je gewoon nog een keer mee! Per tour zie je gemiddeld 3 soorten en wat er gezien wordt in welke maand kun je precies terugvinden in de statistieken. Extraatje: ook onechte karetschildpadden (loggerheads) worden met enige regelmaat aan de oppervlakte gezien.
Een andere manier om dichtbij de dolfijnen te komen is met een catamaran (zeilboot). Hierbij heb je het voordeel van een kleine groep, de stilte en nieuwsgierig dolfijnen (gewone en tuimelaars) die naar de boot toe komen om ermee te spelen.

Sete Cidades, ook wel het groene en het blauwe meer genoemd.

Waarschuwing: in de hoofdstad Ponta Delgada zitten veel whalewatching organisaties, maar uit eigen ervaring durf ik te zeggen dat ze niet allemaal evenveel respect voor de dolfijnen/walvissen hebben. Ook zijn het er veel in hetzelfde gebied, kijk dus goed met welke organisatie je mee wilt!

Renate Olie

Walvisspotten over de wereld (12), Golf van Thailand, Thailand.

0

Dit is deel 12 van de serie over de beste walvisspotgebieden van de wereld. We gaan iedere paar weken een nieuw gebied onder de aandacht brengen. We zullen hierbij aandacht schenken aan welke walvisachtigen je per gebied kunt aantreffen, met welke organisatie(s) je een walvistrip zou kunnen boeken of als vrijwilliger kunt aanmonsteren (we selecteren hierbij wel op organisaties die zich houden aan de nodige gedragsregels) en waar de locatie precies is gesitueerd. Alle informatie over deze gebieden bundelen we op onze webpagina “waar zelf walvissen zien”. Op deze manier werken we toe naar een groot overzicht van kaarten, foto’s en informatie.

Noordelijke deel Golf van Thailand

Deze aflevering gaat over het noordelijke deel van de Golf van Thailand, gelegen aan de Thaise oostkust, tussen de hoofdstad Bangkok en Phetchaburi.  In eerste instantie denk je niet snel aan walvissen of dolfijnen als je aan Thailand denkt en al helemaal niet aan de sterk vervuilde Thaise golf. Maar toch is dit een interessante plek om walvissen en dolfijnen te spotten. Maar een bezoek aan het noordelijke deel van de golf is de moeite waard, zeker als je de drukke en hectische hoofdstad Bangkok eens een dagje wilt ontvluchten.

 

Irrawaddy dolfijnen (WWF Thailand) .

Veel reclame wordt er ook niet voor gemaakt en de meeste trips worden gemaakt met lokale vissersbootjes die hiervoor niet zo geschikt zijn. Maar met een van de boten die Wild Encounter Thailand weet te charteren zit je toch goed, qua veiligheid en professionaliteit. In dit gebied komen namelijk de spectaculaire Irrawaddy dolfijnen (“smiling dolphins”/ Orcaella brevirostris) en een subpopulatie van Brydes walvissen (Balaenoptera edeni) voor.

De Irrawaddies komen op een 4 tal plekken voor in de Golf van Thailand en staan qua voortbestaan sterk onder druk, door vervuiling, overbevissing en bijvangst. Meestal weet de schipper wel een groepje te ontdekken, maar ze zijn vrij schuw.

Brydes walvis foeragerend in Thaise golf (Foto F. Zanderink)

Zo niet, dan is de ontmoeting met een van de ruim 50 Brydes walvissen bijna een 100% zekerheid. Deze walvissoort komt hier plaatselijk voor, trekt niet weg en voor zover men weet vindt er geen uitwisseling plaats met ander subpopulaties van deze Brydes.

Verderop en zuidelijker in de Golf kun je met veel geluk ook nog de vinloze Indishce bruinvis (Neophocaena phocaenoides) ontdekken of een van de vele tientallen andere cetaceeën.

 

 

Walvisspotten over de wereld (11), Walvis Bay en Lüderitz, Namibië.

0

Dit is deel 11 van de serie over de beste walvisspotgebieden van de wereld. We gaan iedere paar weken een nieuw gebied onder de aandacht brengen. We zullen hierbij aandacht schenken aan welke walvisachtigen je per gebied kunt aantreffen, met welke organisatie(s) je een walvistrip zou kunnen boeken of als vrijwilliger kunt aanmonsteren (we selecteren hierbij wel op organisaties die zich houden aan de nodige gedragsregels) en waar de locatie precies is gesitueerd. Alle informatie over deze gebieden bundelen we op onze webpagina “waar zelf walvissen zien”. Op deze manier werken we toe naar een groot overzicht van kaarten, foto’s en informatie.

Namibië met de plaats Walvis Bay en Lüderitz

Langs de zuidwestkust van Afrika stroomt de koude Benguelastroom. Deze golfstroom is afkomstig van de Zuidzee rond Antarctica en voert veel voedsel mee naar het noorden langs de Namibische kust tot aan Angola. Door het grote voedsel aanbod komen er veel zeezoogdieren en vogels voor in de baaien en langs de kust van Namibië. De vertrekplaatsen om zeezoogdieren en vogels te spotten zijn allen bijzonder. Het centrum voor het walvis- en dolfijn spotten is Walvis Bay (Walvisbaai). Het is de grootste zeehaven en de hier gevestigde visserij-industrie is belangrijk voor de Namibische economie.

Het meest bijzonder zijn de inheemse Haviside dolfijnen (of Heavisde dolfijn, Cephalorhynchus heavisidii) die bijna elke tocht gezien worden. De dieren komen vaak dichtbij de boot en springen veelvuldig uit het water.

Haviside dolfijn

De Haviside is de kleinste dolfijnsoort met een lengte van 1,2 – 1,7 meter en een gewicht van 40 a 75 kg. Gewoonlijk leven ze in groepen van 10 dieren, maar groepen van 20 tot 30 dieren komen ook voor. Zij komen langs de hele kust voor, net als de Kaapse pelsrobben. Vrij algemeen zijn ook groepen tuimelaars (Tursiops truncatus) en in de periode juli – november worden regelmatig bultruggen (Megaptera novaeangliae) en zuidkapers (Eubalenae australis) gespot. In mei 2013 is er zelfs een grijze walvis (Eschrichtius robustus) waargenomen door wetenschappers van het Namibian Dolphin Project aldaar. Dat was de eerste waarneming op het zuidelijk halfrond.

Andere dieren die je te zien krijgt zijn pelikanen, flamingo’s en zwartvoetpinguïns, maar ook af en toe lederschildpadden en de maanvis, de zwaarst bekende beenvis. Er zijn meerdere operators in Walvisbaai. De oudste is Levotours, die al sinds 1990 dolfijntochten organiseert. Het begon na het bevrijden van een pelsrob uit een visnet door oprichter Otmar Leippert. Hierna startte hij in de weekenden met zijn dolphintours.

(Aantekening St. Rugvin: Na een eigen bezoek aan Walvisbaai (2018), moeten we helaas constateren dat de meeste touroperators, inclusief Levo-tours er aan boord een soort circus van maken met het aan boord halen van pelsrobben en pelikanen die geaaid en gevoerd kunnen worden). Dus een echte aanrader is het niet, jammer! )

Pelsrobben bij Cape Cross (Foto M. van Dam)

Op 150 kilometer ten noorden van Walvisbaai ligt Cape Cross. Bekend door de grote kolonie Kaapse pelsrobben die daar leeft. De kolonie is ongeveer 80.000 dieren groot en groeit tot boven de 100.000 dieren wanneer de jongen worden geboren. De kolonie is goed vanaf de kant te zien.

Ongeveer 600 kilometer naar het zuiden ligt de kleine kustplaats Luderitz. Daarvoor is wel een reis van meer dan 750 kilometer nodig. Een slapend diamantstadje met de uitstraling van het wilde westen. Dat komt mede door het dichtbij gelegen “sperrgebiet” en de diamantzoekers die nog steeds in de baai actief zijn. Hier verzorgt bijvoorbeeld “Zeepard” mooie tochten. Overnachten kan hier bijvoorbeeld in het bekende Nest hotel.

De Namib woestijn

Nabij Luderitz kun je naar de diamant spookstad Kolmanskop en het sperrgebiet. Vanuit walvisbaai is de Namib woestijn met de hoogste zandduinen ter wereld, Welwitschia planten en de Sossusvlei te bezoeken. Walvis- of dolfijntochten zullen meestal deel uitmaken van een meerweekse rondreis door het prachtige Namibië en zeer de moeite waard.

Martin van Dam

Walvisspotten over de wereld (10), Andenes op de Lofoten, Noorwegen.

0

Dit is deel 10 van de serie over de beste walvisspotgebieden van de wereld. We gaan iedere paar weken een nieuw gebied onder de aandacht brengen. We zullen hierbij aandacht schenken aan welke walvisachtigen je per gebied kunt aantreffen, met welke organisatie(s) je een walvistrip zou kunnen boeken of als vrijwilliger kunt aanmonsteren (we selecteren hierbij wel op organisaties die zich houden aan de nodige gedragsregels) en waar de locatie precies is gesitueerd. Alle informatie over deze gebieden bundelen we op onze webpagina “waar zelf walvissen zien”. Op deze manier werken we toe naar een groot overzicht van kaarten, foto’s en informatie.

Andenes op de Lofoten, Noorwegen

Andenes ligt op het puntje van Andoy, het noordelijkste eiland van de Lofoten in Noorwegen. Het is een kleine havenplaats met voldoende voorzieningen en het hele jaar walvissen. Ruim (300 km) boven de poolcirkel gaat de zon in de zomer niet onder en komt deze in de winter niet op. In de winter is er wel het noorderlicht soms te zien. Andenes telt minder dan 3000 inwoners en de voornaamste bron van inkomsten daar is de visvangst. Met een vliegveldje is het vanuit Oslo per vliegtuig bereikbaar. Een andere mogelijkheid is met de auto of camper. De afstand vanuit Nederland is dan wel 3000 km, dus is combineren met een meerweekse roadtrip eigenlijk noodzakelijk. Toch is deze reis bijvoorbeeld via Zweden en Lapland naar Andenes in Noorwegen alleen al voor de schitterende natuur onderweg zeker een aanrader.

Potvissen nabij Andenes (Foto: M. van Dam)

Op het gebied van whalewatching heeft Andenes veel te bieden. Het is de potvis hotspot van Europa zo niet van de wereld. Die zul je op een trip zo goed als zeker zien, meest waarschijnlijk meerdere. Het zijn meest grote mannetjes (15 – 20 m) die zich hier aan de rand van het dichtbijgelegen continentale plat op zo’n 600 meter diepte tegoed doen aan inktvis en grotere vissen. Ze duiken niet extreem lang, gemiddeld 25 tot 35 minuten, waarna ze tot 10 minuten aan de oppervlakte rusten om vervolgens weer te duiken. Soms zijn er zoveel potvissen in de buurt dat de boot van potvis naar potvis vaart of je zelfs meerdere potvissen simultaan ziet duiken.

Meer spectaculair nog zijn de groepen orka’s en bultruggen die vanaf begin winter tot maart / april in groepen de oostelijke fjorden opzoeken op jacht naar de grote scholen haring die daar dan zijn. Bijzonder is dat orka’s en bultruggen geregeld samen rond een school haring te zien zijn. Tijdens zo’n schranspartij kolkt de zee van de door elkaar jagende walvissen en duikende zeevogels. Door de aanwezigheid van zoveel orka’s is hier de Norwegian Orca Survey gevestigd die onderzoek doet naar deze zwaardwalvissen.

Grienden bij een van de safariboten (Foto M. Bril Sea Safari Andenes)

Verder worden grienden en af en toe dolfijnen (witsnuit-, witflank-, risso dolfijnen) en een gewone of dwergvinvis gezien. Natuurlijk ontbreken ook ‘onze’ schuwe bruinvissen niet. De beste tochten worden georganiseerd door Sea Safari Andenes met moderne RIB’s, verder is er Whalesafari Andenes varend met een oude walvisjager. Let wel op: met die laatste wordt je met wind en golven makkelijk zeeziek en zijn er veel meer mensen aan boord. Het heeft wel een walvismuseum.

De schipper, fotograaf en gids van Sea Safari Andenes is de uit Nederland afkomstige Marten Bril. Hij maakt ook (zee)vogel tochten en je kunt er overnachten in de Brygga. In het nabijgelegen Bleick is een (zomer)camping, waar je komend vanuit Andenes onderweg goede kans hebt zeearenden te zien. Verder kun je op land en zee veel verschillende vogelsoorten, waaronder papegaaiduikers spotten.

Bultrug bij Lofoten (Foto M. Bril Sea Safari Andenes)

De koude vraagt om goede kleding. Tijdens de tochten met een RIB krijg je naast veiligheidsinstructie een isolerend drijfpak en zwemvest aan. Terug van een tocht wordt meer verteld over de walvissen en is er warme soep. Succesvol spotten wordt geholpen door info uitwisseling van de locale Orca Survey en een ‘uitkijk’ in de vuurtoren van Andenes, die de RIB makkelijker naar de walvissen kan dirigeren. Net als op veel andere plaatsen met zeeklimaat is het verstandig meerdere dagen in Andenes te verblijven om het risico van niet uit kunnen varen door slecht weer te beperken.

De schipper, fotograaf en gids van Sea Safari Andenes is de uit Nederland afkomstige Marten Bril. Hij maakt ook (zee)vogel tochten en je kunt er overnachten in de Brygga. In het nabijgelegen Bleick is een (zomer)camping, waar je komend vanuit Andenes onderweg goede kans hebt zeearenden te zien. Verder kun je op land en zee veel verschillende vogelsoorten, waaronder papegaaiduikers spotten.

Orka’s tijdens een van de trips vanuit Andenes (Foto. M Bril)

De koude vraagt om goede kleding. Tijdens de tochten met een RIB krijg je naast veiligheidsinstructie een isolerend drijfpak en zwemvest aan. Terug van een tocht wordt meer verteld over de walvissen en is er warme soep. Succesvol spotten wordt geholpen door info uitwisseling van de locale Orca Survey en een ‘uitkijk’ in de vuurtoren van Andenes, die de RIB makkelijker naar de walvissen kan dirigeren. Net als op veel andere plaatsen met zeeklimaat is het verstandig meerdere dagen in Andenes te verblijven om het risico van niet uit kunnen varen door slecht weer te beperken.

Martin van Dam

Walvisspotten over de wereld (9) De Straat van Gibraltar

0

Dit is deel 9 van de serie over de beste walvisspotgebieden van de wereld. We gaan iedere paar weken een nieuw gebied onder de aandacht brengen. We zullen hierbij aandacht schenken aan welke walvisachtigen je per gebied kunt aantreffen, met welke organisatie(s) je een walvistrip zou kunnen boeken of als vrijwilliger kunt aanmonsteren (we selecteren hierbij wel op organisaties die zich houden aan de nodige gedragsregels) en waar de locatie precies is gesitueerd. Alle informatie over deze gebieden bundelen we op onze webpagina “waar zelf walvissen zien”. Op deze manier werken we toe naar een groot overzicht van kaarten, foto’s en informatie.

Straat van Gibraltar tussen Spanje en Marokko

Helemaal in het zuiden van Spanje ligt het havenstadje Tarifa aan de Straat van Gibraltar. Deze zeestraat vormt de verbinding tussen de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee en is de scheiding tussen Spanje en Marokko. Tarifa is met de auto te bereiken, maar dat is wel een flinke tocht. Makkelijker en sneller is het vliegtuig nemen naar Malaga. Vanaf daar kan je met een huurauto of de bus naar Tarifa.

Gestreepte dolfijn

Tarifa is een populair stadje voor kitesurfers, maar daarnaast is het ook een goede bestemming om te whale watchen. Vanuit de haven van Tarifa vertrekken boten van diverse organisaties. De twee bekendste en ook de dierne respecterende organisaties om mee te gaan zijn Turmares en Firmm. Het whale watch seizoen start in het vroege voorjaar en gaat door tot in het najaar. Tochten duren meestal zo’n 2 a 2,5 uur.

Grienden

In de Straat van Gibraltar heb je kans op zeven verschillende soorten walvissen en dolfijnen. Jaarrond leven hier tuimelaars, gestreepte dolfijnen, gewone dolfijnen en grienden. Drie andere soorten zijn bezoekers van het gebied. Gewone vinvissen zwemmen door de Straat van Gibraltar als ze migreren tussen de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee en worden dan af en toe vanaf whale watch boten gezien. Daarnaast worden soms potvissen gezien in het diepste deel van de Straat van Gibraltar.

Orka’s met tonijnvissers

De meest populaire bezoekers van de Straat van Gibraltar zijn de orka’s. Ze worden vooral in juli en augustus gezien als ze jagen op tonijnen die door de Straat van Gibraltar migreren. Niet alleen de orka’s, maar ook Spaanse en Marokkaanse vissers vangen tonijnen. De orka’s hebben geleerd dat ze een makkelijk maaltje kunnen krijgen door de tonijn van de vislijn te ‘stelen’ en zijn daarom vaak in de buurt van de vissers te vinden. Wanneer er orka’s in de omgeving aanwezig zijn, worden er vaak speciale tochten georganiseerd om naar ze op zoek te gaan. Deze tochten duren iets langer dan de normale tochten, omdat de orka’s vaak iets verder varen vanaf de haven te vinden zijn dan de andere soorten walvissen en dolfijnen.

Potvis duikt naar beneden.

Als je walvisachtigen in de Straat van Gibraltar wilt zien is het verstandig om een bezoek van meerdere dagen te plannen. Het kan namelijk gebeuren dat er een sterke oostenwind waait, de Levante genaamd. Deze wind zorgt ervoor dat het één of meerdere dagen op een rij niet mogelijk is om uit te varen. Soms kan er dan wel vanuit het verderop gelegen Gibraltar een dolfijnentocht in de baai van Algaciras gemaakt worden met een andere organisatie. Ook is het op de rots van Gibraltar mogelijk om berberapen te zien en is de omgeving van Tarifa populair bij vogelaars.

Annemieke Podt

Walvisspotten over de wereld (8) De Oosterschelde

0

Dit is deel 8 van de serie over de beste walvisspotgebieden van de wereld. We gaan iedere paar weken een nieuw gebied onder de aandacht brengen. We zullen hierbij aandacht schenken aan welke walvisachtigen je per gebied kunt aantreffen, met welke organisatie(s) je een walvistrip zou kunnen boeken of als vrijwilliger kunt aanmonsteren (we selecteren hierbij wel op organisaties die zich houden aan de nodige gedragsregels) en waar de locatie precies is gesitueerd. Alle informatie over deze gebieden bundelen we op onze webpagina “waar zelf walvissen zien”. Op deze manier werken we toe naar een groot overzicht van kaarten, foto’s en informatie.

Twee bruinvissen nabij Zierikzee (Foto: E. Schrijver)

Hoewel Nederland niet bekend staat als walvisland is het eigenlijk helemaal niet moeilijk om in ons land walvisachtigen te zien, dit geldt in ieder geval voor de bruinvis.

Overal in de (Nederlandse) Noordzee kun je bruinvissen en in mindere mate witsnuitdolfijnen of andere soorten tegenkomen. De meest voorkomende walvisachtige is de bruinvis. Deze kun je al zien, als je er oog voor hebt, vanaf (veer)boten, bijvoorbeeld vanaf de Stena Line naar Harwich, maar ook vanaf het strand of vanaf een pier. Een bekende pier is die bij IJmuiden. Hier worden regelmatig bruinvissen waargenomen, ook worden in het Marsdiep (het water tussen Den Helder en Texel) geregeld bruinvissen en andere walvisachtigen (jaarlijks wel een of meer bultruggen) gezien.

Bruinvis hotspots in de Oosterschelde

 

Maar de “makkelijkste” plekken bevinden zich zonder twijfel rondom de Oosterschelde. In de Oosterschelde zwemmen momenteel ruim dertig bruinvissen rond die zich graag ophouden bij de diepe plekken aldaar.

De MS Onrust “omsingeld” door twee bruinvissen.

Deze zogenaamde hotspots (zie kaartje) bevinden zich o.m bij de haven van Burghsluis, de haven van Kats en het havenhoofd van Zierikzee.
Wil je graag mee met een boot het water op om bruinvissen of zeehonden te spotten dan kun je opstappen op de “MS Onrust” bij Burghsluis.

Volgend voorjaar (2018) komen we als Stichting Rugvin met een eigen aanbod voor natuurfotografen.

 

Een bruinvis bij de boei van Studio Bruinvis

Op het havenhoofd van Zierikzee kun je niet alleen bruinvissen zien, maar je kunt ze hier ook horen via onze Studio Bruinvis. Je kunt hier gewoon naar toe wandelen of fietsen! En bovendien zitten de dieren hier hier het hele jaar door. Binnenkort willen we met behulp van Studio Bruinvis geluidsregistraties de geïnteresseerde luisteraars laten weten wat de beste tijden zijn om te gaan luisteren en kijken.

En je kunt ook zomaar geluk hebben met andere soorten. Geregeld worden ook bultruggen en witsnuitdolfijnen gezien in de Nederlandse Noordzee.

 

Walvisspotten over de wereld (7) Pembrokeshire, Wales (UK)

0

Dit is deel 7 van de serie over de beste walvisspotgebieden van de wereld. We gaan iedere paar weken een nieuw gebied onder de aandacht brengen. We zullen hierbij aandacht schenken aan welke walvisachtigen je per gebied kunt aantreffen, met welke organisatie(s) je een walvistrip zou kunnen boeken of als vrijwilliger kunt aanmonsteren (we selecteren hierbij wel op organisaties die zich houden aan de nodige gedragsregels) en waar de locatie precies is gesitueerd. Alle informatie over deze gebieden bundelen we op onze webpagina “waar zelf walvissen zien”. Op deze manier werken we toe naar een groot overzicht van kaarten, foto’s en informatie.

Pembrokeshire in Wales met veerbootlijn naar Ierland

In dit 7e deel reizen we af naar het Verenigd Koninkrijk dat meer te bieden heeft dan Mary Poppins en Fish & Chips. De liefhebber van zeezoogdieren en zeevogels kan hier zeker zijn hart ophalen. Waar veel mensen meteen denken aan de ruige kusten van Ierland, Schotland, de Shetlands en de Orkneys, wordt het kleine pareltje van het VK vaak vergeten: Wales en dan met name het graafschap Pembrokeshire.  Het is gelegen in het Wales in het zuidwesten van het Verenigd Koninkrijk  en is te vinden op een uur of tien reizen vanuit Utrecht. Pembrokeshire is te bereiken met de pont vanaf Hoek van Holland of vanaf Calais en dan nog een uur of vijf rijden.

The Green Bridge of Wales:. (E. Schrijver)

Het Graafschap Pembrokeshire is in een week zeker goed te ontdekken. Pembrokeshire wordt getypeerd door de glooiende groene heuvels met heide en wat rotspartijen. In de valleien zijn moerassen en rivieren te vinden. De mondingen van deze rivieren zijn vaak geflankeerd door schattige kustdorpjes en kleine steden. Pembrokeshire is een rustig veilig gebied met vriendelijke mensen. De regio is voornamelijk populair onder de Britten zelf.

Het Pembrokeshire coast path

Het gehele graafschap wordt omlijnd door het beroemde 300 kilometer lange kustpad. De indrukwekkende kliffen zal iedereen bijblijven en zijn de hoofdattracties van Pembrokeshire. Wandelend over het soms glibberige pad is af en toe wel spannend te noemen met een afgrond van dik 50 tot 100 meter. Sommige delen van het kustpad hebben zelfs kliffen van 150 meter. Klimmen en dalen is heel gewoon, dus een beetje conditie kan geen kwaad. De golfen beuken op de rotsen kapot en het getij creëert sterke stromingen voor een rijk zeeleven. Bruinvissen zijn afhankelijk van het getij overal wel te verwachten. Het is weleens gebeurd dat op bepaalde plaatsen tot wel 150 bruinvissen aanwezig zijn in bijzondere gevallen.

Kijk naar beneden en zoek de grijze zeehonden.

Grijze zeehonden liggen op de beschutte ontoegankelijke stranden en zijn ook in zee overal te verwachten. Ook otters laten zich opmerkelijk genoeg in het zoute water vaker zien dan in de rivieren. In de grote zandbaaien zijn in de zomermaanden bijna altijd wel tuimelaars te vinden. Zeldzamere waarnemingen langs de kust zijn die van grijze dolfijnen (grampers) en in meerdere mate van gewone dolfijnen.

Kapen zoals St. David’s Head, Strumble Head.

Strumble Head heeft een oude bunker die dienst doet als beschutte observatie locatie. De grootste verzamelingen bruinvissen die de schrijver ooit heeft waargenomen is achter de vuurtoren in de getijdenstroming. Tot 20 bruinvissen is niet ongewoon, met uitschieters ver daar boven.

 

 

 

Bruinvissen zijn langs de hele kust te verwachten, maar komen in de sound vaak dichtbij. (E. Schrijver)

Ramsay Sound.

Tussen het “vasteland” en Ramsay eiland is een stuk water te vinden wat onder de invloed van het getij erg hard kan stromen. Bruinvissen zijn tijdens het trekkende water bijna altijd in de sound te vinden. Soms erg dichtbij. Het is een prachtig gebied en redelijk dicht bij het Stadje St. Davids, waar de kathedraal en het stadje ook kunnen worden bezocht. Ramsay Island is een belangrijke haul-out plaats voor grijze zeehonden. Er worden trips georganiseerd vanuit St. Davids om het eiland rond te varen op zoek naar zeeleven.

 

Een tuimelaar grijpt een harder op twee meter van de pier in New Quay. (E. Schrijver)

New Quay

De beste plaats om tuimelaars vanaf het land te zien in Europa. Ik durf dit hardop te zeggen. Voornamelijk in de zomermaanden, maar soms ook in de winter, bezoeken de tuimelaars de zanderige baaien om te jagen op vis. Harder is favoriet. New Quay ligt net buiten Pembrokeshire, maar is een must als je kans wil maken op tuimelaars. Er worden trips georganiseerd om ze te bekijken, maar dit is de enige plaats waar ik meer succes heb gehad vanaf de pier in de haven, dan vanuit een boot! Met name met het opkomende water kunnen de tuimelaars tot een meter vanaf de blokken worden gezien. Vaak beginnen de dolfijnen na de jacht te springen, wat een spektakel kan zijn. De dolfijnen kunnen zelfs op het terras onder het genot van een bakje Britse thee worden gezien. Andere goede plekken om tuimelaars in de zomer te zien zijn de kaap Mwnt en in toenemende mate de laatste jaren Fishguard Haven.

Gewone dolfijnen zijn vaak van de partij vanaf de veerboot. (E. Schrijver)

Stena Line Fishguard-Rosslare

Dé plek om makkelijk veel zeezoogdieren te zien. De overtocht naar het Ierse Rosslare duurt bijna drie uur. In Fishguard is in de zomermaanden de kans op een tuimelaar of twee hoog. Tijdens het passeren van Strumble Head is er een buitengewoon goede kans op bruinvissen. Wat verder uit de kust kunnen veel gewone dolfijnen worden verwacht. Soms grote scholen en heel af en toe superpods van duizenden dieren. Dichter bij Rosslare neemt de kans op grampers toe. In goede weersomstandigheden zijn deze vlak voor Rosslare bijna altijd te zien. Tijdens de hele overtocht is er kans op bruinvissen, gewone dolfijnen en grampers. Soms worden er dwergvinvissen gezien en zo af en toe ook ander zeeleven zoals reuzenhaaien en maanvissen.

Speciale tochten naar Grassholm of Skomer Island

Hou je ogen goed open voor de paar tochten die worden georganiseerd naar open zee. Grassholm is een enorme jan van gentenkolonie op een eiland ongeveer 20 kilometer van het plaatsje Marloes. Deze regio is ook bekend vanwege de gewone dolfijnen, grampers en zo nu en dan een dwergvinvis of een vinvis. Een tocht naar Grassholm is voor de vogelaar zeker een aanrader. Vanuit Marloes worden er ook tochten naar het dichtbij gelegen Skomer eiland georganiseerd. De Papegaaiduikers, alken, zeekoeten pijlstormvogels en ander zeeleven maken Skomer een must-see. Vanaf Skomer en andere eilanden kunnen vanaf de kust ook alle eerder genoemde zeezoogdieren worden waargenomen.

Papegaaiduikers zijn ook geliefd bij niet-vogelaars

Vogelleven

Zeevogels zoals meeuwen, noordse stormvogels, gewone pijlstormvogels, jan van genten, alken en zeekoeten zijn algemeen langs de kust. Voor een prachtige ervaring met papegaaiduikers moet een trip naar Skomer eiland worden geboekt, waar in het seizoen de papegaaiduikers met bekken vol vis tussen je benen door kunnen schuifelen. Slechtvalken en smellekens zijn ook langs de gehele kust te verwachten. De in Europa redelijk zeldzame alpenkraai is door zijn schelle schreeuw goed te vinden langs de gehele kust. Iets verder naar het binnenland is een goede kans om de herstellende populatie rode wouwen te observeren.

Er is geen massatoerisme in Wales of Pembrokeshire. Dit maakt deze regio zo aantrekkelijk. Het zorgt er wel voor dat het soms moeilijk is om te achterhalen wat waar kan worden gezien en ook trips kunnen lastig zijn om te regelen. Lees je dus van tevoren goed in op locaties die wat te bieden hebben. Bereid je voor op een paar dagen karakteristiek Welsh weer en geniet van een onvergetelijke kustervaring niet té ver van eigen huis en haard.

Ernst Schrijver

Naar boven