Strandingen

Dode vinvis aangespoeld

0

Vinvis op het strand van Huis ter Heijde (Foto Kees Kooimans EHBZ)

Vandaag, 10 september, is een vinvis aangespoeld op het strand van Huis ter Heijde. Het gaat waarschijnlijk om een gewone vinvis (Balaenoptera physalus). Deze grote walvissen komen normaliter niet vaak in onze Noordzee voor. In 2018 is er (voor het laatst?) een levend waargenomen voor de kust van IJmuiden.

Gewone vinvissen zijn de op één na grootste walvissen ter wereld en kunnen maximaal zo’n 27 m lang worden.

Dode gewone vinvis in Vlissingen

0

Dode gewone vinvis in Sloehaven Vlissingen (Foto J. v.d. Hiele)

Er is vandaag, 7 juni, een dode gewone vinvis (Balaenoptera physalus) aangetroffen in de Sloehaven van Vlissingen. Het  dier lag op de bulbsteven van een schip.

Het 15 m lange dier is inmiddels vandaag weggesleept en wordt nader onderzocht om te kijken wat de doodsoorzaak is.

Gewone vinvissen kunnen tot wel 26 m lang worden en 30-80 ton wegen. Dit dier was gezien de geschatte lengte nog niet volgroeid. Normaal gesproken komen er geen gewone vinvissen voor in de Nederlandse kustwateren.

Vorig jaar spoelde er ook een dode gewone vinvis aan op het Belgische strand nabij De Haan en in 2017 op Texel.

De dode vinvis op de kade in Vlissingen (Foto J. vd Hiele)

 

Griend gestrand bij Egmond

0

De gestrande griend van zondag 18-11-18 (Foto L. IJsseldijk)

In de loop van zondag 18 november is een Noord-Atlantische griend (Globicephala melas/ Pilot whale) waargenomen voor de kust van Egmond aan Zee. Helaas is het dier later op de dag gestrand en overleden.

Grienden worden niet vaak waargenomen in de Nederlandse wateren, hoewel de laatste jaren (2015 Vlissingen en 2014 op Schouwen Duiveland) er toch wel enkele dieren op de Nederlandse kust gestrand zijn.

Het nu overleden dier is in de nacht van zondag op maandag jl. in Utrecht op de Veterinaire faculteit onderzocht. Het bleek als gevolg van een zware longontsteking te zijn overleden. Het mannetje was 5,5 m lang en woog meer dan 2.000 kg.

 

Soms overleeft een bruinvis een aanval van een grijze zeehond

0

Grijze zeehond valt bruinvis aan (Foto: Thibaut Bouveroux)

Deze week verscheen in het wetenschappelijk tijdschrift Lutra het artikel “Grey seal attacks on harbour porpoises in the Eastern Scheldt: cases of survival and mortality“, dat over de grijze zeehond aanvallen op bruinvissen in de Oosterschelde gaat. Het is geschreven door Annemieke Podt (Stichting Rugvin) en Lonneke IJsseldijk (faculteit Diergeneeskunde Utrecht).  

Het is al langer duidelijk dat grijze zeehonden (Halichoerus grypus) jagen op bruinvissen. Het is zelfs één van de grootste doodsoorzaak onder bruinvissen in Nederland. Naast de dodelijke aanvallen blijken er ook bruinvissen te zijn die een aanval overleven. Dit is vastgelegd in de Oosterschelde, waar deze twee zeezoogdieren ook voorkomen.

Bruinvis gefotografeerd met littekens van door grijze zeehond aangebrachte wonden. (Foto’s Annemieke Podt)

Foto’s van bruinvissen worden door Stichting Rugvin al jaren verzameld binnen het Foto Identificatie (ID) project. In de database van het project werden bij vier levende individuele bruinvissen die in de Oosterschelde zwemmen littekens aangetroffen. Deze littekens tonen sterke overeenkomsten met eerder beschreven wonden, welke door grijze zeehonden worden toegebracht. En de wonden bij de levende bruinvissen in de Oosterschelde waren volledig genezen.

Bruinvis in Oosterschelde met littekens door grijze zeehond (Foto: Annemieke Podt)

 

Naast overlevers zijn er in de Oosterschelde ook bruinvissen die het niet redden. Het is aangetoond dat sinds 2006 minimaal 10 dode bruinvissen zijn gestrand in de Oosterschelde als gevolg van een aanval door een grijze zeehond. Deze predatiedreiging voor de bruinvis in combinatie met de schaarse voedingsbronnen in de Oosterschelde impliceert een aanzienlijk druk op het overleven van de bruinvis. Toch biedt de ontdekking dat een bruinvis een aanval kan overleven ook perspectief. Deze bruinvissen kunnen van hun aanval geleerd hebben en mogelijk strategieën ontwikkelen om zeehonden in de toekomst te ontwijken.

Lees hier het Gezamenlijk persbericht van de faculteit Diergeneeskunde en Stichting Rugvin.

Potvis gestrand bij Domburg

0

Gestrande potvis bij Domburg (Foto. F. Zanderink)

Vrijdag 1 december is er een 13,5 m lange potvis, een mannetje, gestrand bij Domburg, op Walcheren, Zeeland.  Het dode dier werd omstreeks 10.45 in de ochtend ontdekt. Op zaterdag 2 december werd het dier door o.a. de faculteit diergeneeskunde uit Utrecht ontleed en bemonsterd voor verder onderzoek.

Op vrijdag waren er heel veel mensen toegestroomd, naar schatting een paar duizend gedurende de hele middag, om deze stranding te aanschouwen. Voorlopige conclusie is dat het dier wel mager was en aan een darminfectie leed en wellicht daarom verzwakt aanspoelde.

De dode potvis wordt gereed gemaakt voor ontleding en vervoer (Foto: W. van Urk)

Inmiddels is het dode dier afgelopen weekend verwijderd. Monsters van o.a. de organen zijn naar de faculteit diergeneeskunde in Utrecht gegaan. Voor het skelet is ook belangstelling, maar nog onduidelijk waar dit naar toegaat.

Spitssnuitdolfijn in Oosterschelde

0

Gewone spitssnuitdolfijn (Mesoplodon bidens) Foto: Christa de Boks)

 

Op 30 augustus is in de buurt van “Neeltje Jans” in de Oosterschelde een “gewone spitssnuitdolfijn (Mesoplodon bidens) waargenomen. Het dier was toen nog “springlevend” zie beeldmateriaal. Helaas is deze walvisachtige vandaag levend gestrand in de buurt van de Schelphoek (Oosterschelde), waarna het korte tijd later overleed.
Het dier is inmiddels onderzocht aan veterinaire faculteit in Utrecht. Klik hier voor de bevindingen.

 

Kenmerkend is de lange spitse snuit (Foto Christa de Boks)

De familie van de spitssnuitdolfijnen, eigenlijk kleine walvissen, kent 21 verschillende soorten (hiervan zijn de butskoppen de bekendste soorten). De gewone spitssnuitdolfijn die nu dus in de Oosterschelde is waargenomen kan tot 5,5 meter lang worden en wordt normaliter alleen in de  Atlantische oceaan waargenomen. Er is nog niet veel bekend over deze walvisachtige, maar het dier schijnt zich normaliter vooral met inktvissen te voeden.

 

 

Walvisstrandingen website

0

Walvisstrandingen website

Kijk voor alle walvisstrandingen in Nederland naar  de onderstaande website gelanceerd door diverse organisaties.

Deze website geeft een overzicht van welke walvisachtigen waar en wanneer zijn gestrand. Er zit ook een goede zoekmachine waarmee je direct een soort kunt zoeken op de kaart van Nederland. Ook vertelt het wat je moet doen bij strandingen.

Hiervoor kun je ook terecht op onze voorlichtingspagina wat te doen bij strandingen.

Overzicht potvisstrandingen Noordzee

0

Overzicht gestrande potvissen Noordzee 2016

De afgelopen weken spoelden en stranden er geregeld  levende en dode potvissen op de stranden van menig aan de Noordzee grenzend land aan. In totaal zijn er nu 30 dieren geteld op de kusten van Denemarken, Duitsland, Nederland, Frankrijk en Groot Brittannië. En het houdt niet op, momenteel worden er voor de kust van Norfolk opnieuw potvissen gespot.

 

 

 

Bruinvissterfte leidt tot vragen in Zeeuwse Staten

0

Bruinvis in de Oosterschelde.

Nadat Stichting Rugvin vorige week i.s.m. het Wereld Natuur Fonds naar buiten kwam met de achterliggende reden van de hoge bruinvissterfte in de Oosterschelde, zijn er nu in de Provincie Zeeland hierover ook vragen gesteld in de lokale politiek.
Lees hieronder verder.

De PvdA-fractie in Provinciale Staten van Zeeland heeft opheldering gevraagd van het dagelijks provinciebestuur over het lot van de bruinvissen in de Oosterschelde. De fractie drong begin deze week in schriftelijke vragen aan op nader onder­zoek nu uit een studie van de Universiteit Utrecht is gebleken dat bruinvissen in de Oosterschelde door honger doodgaan.

De Statenleden Van Haperen en De Kaart stelden in hun vragen dat de sterfte onder bruinvissen als gevolg van voedselgebrek „een aanwijzing is voor het niet goed functioneren van het ecosysteem in de Oosterschelde.” De twee willen dat Gedeputeerde Staten bezien hoe het leed voor de bruinvis, een kleine walvissoort, kan worden verzacht.
Lees verder in het bericht van het Reformatorisch Dagblad

Grote afname vissen oorzaak bruinvissterfte in Oosterschelde

0

Nadat vorig jaar al duidelijk werd dat verhongering de grootste doodsoorzaak was van de hoge bruinvissterfte in de Oosterschelde blijkt nu dat een grote afname van de prooivissen van de bruinvis hiervan de achterliggende oorzaak is.

Dode bruinvis

Dode bruinvis

Ongeveer 50 % van alle dood gevonden bruinvissen in de Oosterschelde sterven door verhongering of vermagering blijkt uit onderzoek gedaan aan de Veterinaire faculteit in Utrecht. Maar hoe kan dit nu? Is er simpelweg niet genoeg vis meer, vangen de aanwezige vissers of de zeehonden soms alles weg? Of kan wellicht verstoring een mogelijke oorzaak zijn? Stichting Rugvin is het afgelopen jaar in deze vraag gedoken en heeft met gegevens van de Stichting Anemoon en uit de visserijwereld geconcludeerd dat de aantallen, van zo goed als alle prooivissen die de bruinvissen in de OS eten, de laatste jaren sterk zijn afgenomen in aantal en in biomassa. Wijting, kabeljauw, haring en dikkoppen (een grondelachtige) kennen sinds een tiental jaren een sterke achteruitgang. Van de wijting komen slechts nog vooral de zeer grote exemplaren voor, te groot voor de bruinvis. Maar vooral de afname van de dikkoppen (grondelachtige) is funest voor de jonge bruinvissen die na de zoogtijd in het najaar grote moeite hebben hun eigen voedsel te vangen. Kortom er is simpelweg te weinig voedsel voor de bruinvissen en voor de juvenielen is de sterfte het grootst.
Dat zeehonden niet het zelfde probleem ondervinden, ze leven namelijk gedeeltelijk van de zelfde vissoorten is te verklaren dat zeehonden veel makkelijker de OS verlaten, door de Oosterscheldekering heen, dan dat bruinvissen dit doen. Die durven door het hier gemaakte lawaai veelal de OS niet te verlaten (St. Rugvin 2013).
Maar hoe is de afname van de prooivissen te verklaren? Dit wordt in ieder geval niet veroorzaakt door de geringe visserij of door de aanwezige zeehonden. Het antwoord ligt waarschijnlijk besloten in het begin van de voedselketen waar de Japanse Oester (een door mensen uitgezette exoot) veel voedsel consumeert waarvan ook de meeste vislarven leven en er zodoende te weinig overblijft voor hen om op te groeien. Het feit dat de instroom van voedselrijk rivierwater in de Oosterschelde ook al jarenlang is geblokkeerd door alle sluizen en keringen, maakt het er ook niet beter op. Een mogelijke oplossing zou dus kunnen zijn het aantal Japanse oesters te laten afnemen en/of een toename van voedselrijk rivierwater in de Oosterschelde.

Bruinvis in Oosterschelde (Foto E. Schrijver)

Bruinvis in Oosterschelde (Foto E. Schrijver)


Gelukkig zijn er nog steeds enkele tientallen bruinvissen in de Oosterschelde, hoeveel precies wil Stichting Rugvin met de volgende telling deze zomer gaan vaststellen a.d.h.v. hun jaarlijkse telling.

Het volledige rapport is hier te downloaden.

 

Naar boven