Oosterschelde

Wereldprimeur! Eerste bruinvis Foto ID catalogus gepubliceerd!

0

Van bultruggen, orka’s en tuimelaars bestaan ze al jaren, maar van bruinvissen nog niet. Stichting Rugvin presenteert de eerste voor het publiek toegankelijke foto-identificatiecatalogus van bruinvissen ter wereld. De catalogus geeft door middel van foto’s een overzicht van verschillende bruinvissen die in de Oosterschelde leven.

Sommige bruinvissen zijn makkelijk herkenbaar door littekens, zoals bruinvis L012R004.

Herkenning met foto’s
Wereldwijd is foto-identificatie een veel gebruikte methode om onderzoek naar walvissen en dolfijnen te doen. Aan de hand van foto’s kunnen individuen worden herkend en daardoor jarenlang worden gevolgd. Deze methode kan veel waardevolle informatie opleveren en vormt de basis voor onderzoek naar tal van onderwerpen, zoals sociale banden tussen dieren en overlevingskansen. Van soorten als bultruggen, orka’s en tuimelaars zijn al tientallen jaren openbare catalogussen van diverse locaties beschikbaar, maar van bruinvissen waren deze er nog niet. Foto-identificatie wordt namelijk weinig bij bruinvissen toegepast, terwijl het zeker mogelijk is.

De bruinvis foto ID catalogus (18 MB)

De catalogus
Sinds 2015 worden vanuit Stichting Rugvin toegewijde foto ID tochten op de Oosterschelde gemaakt met het fotograferen van bruinvissen als doel. Dit heeft duizenden foto’s opgeleverd die in een interne fotodatabase per individu zijn gesorteerd. Bruinvissen zijn individueel te herkennen aan het pigmentpatroon, de rugvinvorm, littekens en inkepingen in de rugvin of op de rug achter de rugvin. Het sorteren en matchen van foto’s vergt veel tijd en een oog voor detail. Sommige dieren hebben duidelijke kenmerken en zijn makkelijk te herkennen, maar bij andere individuen moet goed naar details in het pigmentpatroon worden gekeken. In de catalogus die is verschenen staan van elke duidelijk gefotografeerde bruinvis een paar foto’s.

Bij deze bruinvissen is te zien dat de vorm van de rugvin en het pigmentpatroon bij elke bruinvis uniek is.

Vaste bewoners
De individuen in de catalogus zijn minimaal één keer (maar meestal vaker) gefotografeerd in de periode van 2015 t/m 2018. Ook voor 2015 werden al opportunistisch foto’s verzameld. De bruinvissen in de catalogus zijn vergeleken met de individuen op deze oudere foto’s. Meerdere dieren bleken ook voor 2015 al in de Oosterschelde aanwezig te zijn. Met het foto-identificatieonderzoek is duidelijk geworden dat zeker 18 individuen al minimaal vijf jaar in de Oosterschelde rondzwemmen en dus vaste bewoners van dit gebied zijn. In tegenstelling tot de Noordzee, waar het aantal bruinvissen per seizoen wisselt doordat ze naar andere gebieden trekken, lijkt het erop dat veel bruinvissen jaarrond in de Oosterschelde aanwezig blijven. Ze zijn ooit door de Oosterscheldekering naar binnen gezwommen of in de Oosterschelde geboren en daarna gebleven.

Bruinvissen L018R015 en L050R46 hebben duidelijk een verschillende vorm rugvin.

Zelf foto’s vergelijken
Het onderzoek van Stichting Rugvin wordt in 2019 voortgezet om nog meer over de bruinvissen in de Oosterschelde te leren. Elke duidelijk gefotografeerde bruinvis levert weer aanvullende informatie op. Daarnaast kunnen foto’s die door andere mensen zijn gemaakt een waardevolle aanvulling voor het onderzoek zijn. Aan de hand van deze catalogus kunnen mensen ook zelf kijken of de door hun gefotografeerde bruinvis al eerder in de Oosterschelde is gezien. En als iemand een match met zijn of haar foto’s heeft gevonden, dan hoort Stichting Rugvin dat graag.

 

Klik hier om de catalogus 2015-2018 te bekijken (18 MB)

 

Dit onderzoek is mede mogelijk gemaakt door de inzet van vele vrijwilligers en met steun van het Wereld Natuur Fonds Nederland.

Beide cursussen walvisobservatie bijna vol!!

0

De Nieuwe Maen

In de weekenden van 13/14 april en 18/19 mei organiseert Stichting Rugvin twee separate cursusweekenden walvisobservatie op de Oosterschelde. Deze cursussen zijn bedoeld voor natuurliefhebbers die een speciale voorliefde hebben voor walvisachtigen. Beide cursussen en de overnachtingen vinden plaats op het zeilschip ”de Nieuwe Maen” (Zierikzee). De inschrijvingen verlopen goed, beide cursussen zijn bijna vol met het maximum aantal deelnemers.

In de cursus wordt je het fijne geleerd over de ecologie van de walvisachtigen (walvissen, dolfijnen en bruinvissen), het hoe, waar en wanneer je het beste de diverse walvisachtigen kunt waarnemen, het registeren van waarnemingen en het fotograferen van walvisachtigen (incl. foto ID) alsmede “de ins en outs” van onze eigen bruinvis.

Deelnemers tijdens de cursus van 2018

Krijg je de smaak te pakken, dan kun je via Stichting Rugvin de cursus uitbreiden met een meerdaagse facultatieve reis naar een van onze collega organisaties in het buitenland. Dit gebeurt onder andere met het C.R.R.U. (Cetacean Research & Rescue Unit) in Gardenstown aan de Moray firth in Schotland en twee andere (Spaanse) organisaties (in overleg). Door het volgen van de cursus bij Stichting Rugvin kom je niet alleen goed voorbereid aan, maar krijg je via ons ook een fikse korting op je verblijf daar!

Bruinvis met kalf in de Oosterschelde (Foto F. Zanderink)

In de cursus staat de ecologie van de walvissen centraal, met een accent op de walvissoorten van de Noordzee. Ook ruimen we plek in voor speciale leerdoelen/verzoeken die je als cursist kunt inbrengen. Tijdens de cursus maken we ook tochten op de Oosterschelde met “de Nieuwe Maen” en onze eigen RIB, het Zeevarken.

Meer informatie en hoe je in te schrijven vind je op de pagina “Cursus walvisobservatie”.

Beide cursussen zijn nu bijna volgeboekt! We overwegen daarom om ook in het najaar een derde cursus te organiseren.

 

Stichting Rugvin zoekt studenten en vrijwilligers

0

Stichting Rugvin is voor 2019 op zoek naar personele aanvulling van haar onderzoek/vrijwilligersteams voor haar onderzoeken op en rond de Oosterschelde.

Het foto-ID-team op de Oosterschelde

Ben je student en zou je met een of meer onderzoeksvragen m.b.t. de bruinvis de Oosterschelde “in willen duiken”? Aarzel dan niet. Voor zowel de bruinvistelling, het Foto ID onderzoek als wel Studio Bruinvis zijn er mogelijkheden om je daarin voor je studie als wel voor Rugvin te verdiepen.

Bruinvis in Oosterschelde

Maar ook als je geen student (meer) bent en je toch graag inzet om meer te weten te komen over Nederlands talrijkste walvisachtige dan kun je wellicht bij ons aan de slag. Woonachtig zijn in Zeeland en het hebben van vaarbewijs I en II en/of een goede camera met telelens zijn hierbij handig, maar enthousiasme nog meer!

We starten met het foto ID team in april. De bruinvistelling voorbereidingen worden opgepakt in mei en Studio Bruinvis is een continue programma.

Heb je interesse? Neem dan contact met ons op.

De bruinvis in de Oosterschelde (blogserie deel 2)

0

Met deze tweede blog over de bruinvis in de Oosterschelde gaan we verder met een serie over Nederlands meest talrijke walvisachtige, de gewone bruinvis (Phocoena phocoena). In 2009 zijn we ons als Stichting Rugvin gaan verdiepen in de bruinvissen die in deze getijde baai (voormalig estuarium) in relatief grote getale voorkomen. Dit heeft veel kennis en feiten over dit dier opgeleverd die we graag voor iedereen toegankelijk willen maken. We maken bij deze blogs niet alleen gebruik van onze eigen onderzoeken en waarnemingen, maar soms ook van waarnemingen en onderzoeken van derden. We willen met deze serie een beeld schetsen van de bruinvis in de Oosterschelde, die op sommige vlakken zich hier anders gedraagt dan in de Noordzee of elders op het noordelijk halfrond. Deze serie heeft (nog) niet de ambitie om alles wat we hierbij publiceren voor 100 % wetenschappelijke te kunnen onderbouwen, maar om de lezer een beeld te schetsen wat we als Stichting Rugvin ervaren tijdens onze onderzoeken. De onderwerpen die we gaan aansnijden zullen onder meer bestaan uit een soortbeschrijving, het foerageergedrag en voeding, de voortplanting, de levenswijze, het sociale leven, de doodsoorzaken en de gewone bruinvis in andere delen van de wereld. Het een en ander aangevuld met losse waarnemingen en anekdotes. 

Foerageer- en eetgedrag

Op vis jagende bruinvis

Bruinvissen zijn met name viseters. Maar de soorten vis waarop ze jagen hangt af van o.a. de beschikbaarheid van de prooivissen, de leeftijd van de bruinvissen hun jachtvaardigheden. Op de grens van de Oostzee en de Noordzee eten bruinvissen vooral vette haringachtigen, terwijl de bruinvissen in de Noordzee vooral magere grondels en kabeljauwachtigen eten. In de Oosterschelde is het voedselaanbod lager en anders van samenstelling dan de aangrenzende Noordzee. Ook in de Oosterschelde zijn grondels en kabeljauwachtigen (oa. steenbolk, wijting) belangrijke prooien, maar er zijn ook verschillen met de Noordzee. Zo vullen bruinvissen hun dieet in de Oosterschelde bijvoorbeeld aan met kleine inktvissen.

Bruinvismoeder met kalf (Foto F. Zanderink)

De eerste 8 -11 maanden worden de bruinviskalveren gezoogd door hun moeder. Al tijdens de zoogtijd leren de jonge bruinvissen op vis te jagen. Daarna gaan de jonge dieren langzaam volledig over op het zelf zoeken en vangen van vissen. Dat is in de eerste maanden deels beperkt tot de “makkelijkere soorten”. Juveniele bruinvissen jagen dan vooral op grondels. Helaas voor hen zijn dit vetarme vissen en moeten ze er hier veel van vangen. Deze overgangsperiode is misschien de oorzaak dat veel juveniele dieren sterven door verhongering. Daar komt bij dat bruinvissen moeten blijven eten. Hun vetlaag is relatief dun, waardoor ze snel afkoelen en zich moeten verwarmen door vetverbranding, maar als ze weinig (vette) vis binnenkrijgen, gaat hun conditie snel achteruit. Een bruinvis die drie dagen niks vangt is gedoemd te sterven! Ze moeten daarom wel zo’n beetje de hele dag blijven jagen. Langdurige verstoring van hun jacht, waardoor ze enige tijd niets kunnen vangen, of zelfs moeten vluchten, kan al tot conditieverlies leiden.

Magere bruinvis in Oosterschelde

Gelukkig hoeft vermagering niet per definitie fataal te zijn. Tijdens de foto-identificatietochten van Stichting Rugvin werd in 2016 een bruinvis gezien die mager was. De rug van de bruinvis, een volwassen vrouwtje, was duidelijk ingevallen. Elf dagen later werd ze opnieuw gezien en zag ze er weer gezonder uit. Ook het jaar erop werd ze weer waargenomen.

Bruinvis bij de Studio Bruinvis hotspot van Zierikzee.

In de Oosterschelde zien we dat veel bruinvissen vaak bij de zogenaamde hotspots (o.a. Burghsluis, havenhoofd Zierikzee, Kats, Wemeldinge, Roompot) te vinden zijn voor hun “maaltijden”. Hun jachtgedrag is daar soms goed te volgen. De ene keer zie je ze jagen op aan de oppervlakte zwemmende vis(jes) zoals sprot en spiering, ze schieten dan zigzaggend door het water. Een andere keer zie je ze na hun ademhaling naar benden duiken voor enkele minuten en komen dan bijna op dezelfde plek weer boven. Ze jagen dan waarschijnlijk op vis die veel dieper in het water leeft. Soms worden de foeragerende bruinvissen door meeuwen gevolgd.

Bruinvissen gebruiken echolocatie om te jagen. Ze maken clickgeluiden en als deze geluiden tegen een prooi kaatsen ontstaat er een echo die de bruinvis kan horen. Hiermee kunnen ze onderwater ‘zien’. Als je bij Studio Bruinvis staat kun je geregeld goed horen hoe het jagen in zijn werk gaat. Op bijgaand geluidsfragment hoor je eerst de clicks die de bruinvissen gebruiken om de vis te vinden en achterna te zwemmen, zodra het geluid omhoog gaat qua frequentie weet je dat ze de vis (bijna) te pakken hebben.

Als je bij Studio Bruinvis staat je geregeld goed horen hoe dat in zijn werk gaat. Op bijgaand geluidsfragment hoor je eerst de clicks die de bruinvissen gebruiken om te vis te vinden en achterna te zwemmen, zodra het geluid omhoog gaat, qua frequentie weet je dat ze de vis te pakken (zullen) hebben.

Duidelijke littekens van vermoedelijke grizje zeehond aanval (Foto A. Podt)

In de Oosterschelde zien we de bruinvis vooral alleen jagen. Soms zijn de dieren met tweeën of meer bij elkaar op een hotspot, maar na een tijdje gaat eenieder zijn eigen weg weer. Maar elders op onze planeet komen bruinvissen soms in hoge aantallen bijeen, vermoedelijk omdat er veel voedsel aanwezig is in het gebied. Deze aantallen kunnen zelfs oplopen tot enkele honderden bruinvissen.

Maar bruinvissen worden zelf ook gegeten! Sinds een aantal jaren weten we dat grijze zeehonden (Halichoerus grypus) en dan met name de volwassen mannetjes ook wel eens een bruinvis vangen in de Noordzee. Ook in de Oosterschelde moeten bruinvissen op hun hoede zijn voor grijze zeehonden. Gelukkig weten we dat een aanval van een grijze zeehond niet altijd slecht afloopt voor de bruinvis, want ze kunnen een aanval ook overleven.

Eerder verschenen blogs over de bruinvis in de Oosterschelde zijn:

Er is nog plek voor de Cursus Walvisobservatie 2019!

0

De Nieuwe Maen (Het cursusschip)

In de weekenden van 13/14 april en 18/19 mei organiseert Stichting Rugvin twee separate cursusweekenden walvisobservatie op de Oosterschelde. Deze cursussen zijn bedoeld voor natuurliefhebbers die een speciale voorliefde hebben voor walvisachtigen. Beide cursussen en de overnachtingen vinden plaats op het zeilschip ”de Nieuwe Maen” (Zierikzee).

In de cursus wordt je het fijne geleerd over de ecologie van de walvisachtigen (walvissen, dolfijnen en bruinvissen), het hoe, waar en wanneer je het beste de diverse walvisachtigen kunt waarnemen, het registeren van waarnemingen en het fotograferen van walvisachtigen (incl. foto ID) alsmede “de ins en outs” van onze eigen bruinvis.

Deelnemers tijdens de cursus van 2018

Krijg je de smaak te pakken, dan kun je via Stichting Rugvin de cursus uitbreiden met een meerdaagse facultatieve reis naar een van onze collega organisaties in het buitenland. Dit gebeurt onder andere met het C.R.R.U. (Cetacean Research & Rescue Unit) in Gardenstown aan de Moray firth in Schotland en twee andere (Spaanse) organisaties (in overleg). Door het volgen van de cursus bij Stichting Rugvin kom je niet alleen goed voorbereid aan, maar krijg je via ons ook een fikse korting op je verblijf daar!

Bruinvis met kalf in de Oosterschelde (Foto F. Zanderink)

In de cursus staat de ecologie van de walvissen centraal, met een accent op de walvissoorten van de Noordzee. Ook ruimen we plek in voor speciale leerdoelen/verzoeken die je als cursist kunt inbrengen. Tijdens de cursus maken we ook tochten op de Oosterschelde met “de Nieuwe Maen” en onze eigen RIB, het Zeevarken.

Meer informatie en hoe je in te schrijven vind je op de pagina “Cursus walvisobservatie”.

De bruinvis in de Oosterschelde (blogserie deel 1)

0

Met dit eerste artikel over de bruinvis in de Oosterschelde starten we een blogserie over Nederlands meest talrijke walvisachtige, de gewone bruinvis (Phocoena phocoena). In 2009 zijn we ons als Stichting Rugvin gaan verdiepen in de bruinvissen die in dit estuarium in relatief grote getale voorkomen. Dit heeft veel kennis en feiten over dit dier opgeleverd die we graag voor iedereen toegankelijk willen maken. We maken bij deze blogs niet alleen gebruik van onze eigen onderzoeken en waarnemingen, maar ook van waarnemingen en onderzoeken van derden. We willen met deze serie een beeld schetsen van de bruinvis in de Oosterschelde, die op sommige vlakken zich hier anders gedraagt dan in de Noordzee of elders op het noordelijk halfrond. Deze serie heeft (nog) niet de ambitie om alles wat we hierbij publiceren voor 100 % wetenschappelijke te kunnen onderbouwen, maar om de lezer een beeld te schetsen wat we als Stichting Rugvin ervaren tijdens onze onderzoeken. De onderwerpen die we gaan aansnijden zullen onder meer bestaan uit een soortbeschrijving, het foerageergedrag en voeding, de voortplanting, de levenswijze, het sociale leven, de doodsoorzaken en de gewone bruinvis in andere delen van de wereld. Het een en ander aangevuld met losse waarnemingen en anekdotes. 

De gewone bruinvis, harbour porpoise (E), Schweinswal (D) , marsouin (F) , marsopa (S) , focena (I) 

1. Soortbeschrijving

Bruinvis in de Oosterschelde 2017 (Foto A.. Podt)

De gewone bruinvis, (Phocoena phocoena) is een zeezoogdier en behoort tot de walvisachtigen. Walvisachtigen worden in drie groepen ingedeeld, walvissen (o.a. blauwe vinvis, bultrug e.a.), dolfijnen (tuimelaars, witsnuitdolfijnen etc.) en bruinvissen ( de gewone bruinvis, de Dall’s bruinvis e.a.) De bruinvis is dus niet zoals sommige mensen wel denken een soort dolfijn! Het verschil met een dolfijn zit hem vooral in dat bruinvissen andere tanden hebben (spatelvormig) dan dolfijnen (puntig). Daarnaast zijn de meeste dolfijnen groter dan bruinvissen.  Daarnaast is de gewone bruinvis een tandwalvis (Odonticeti), net zoals alle andere bruinvissen, dolfijnen en de potvis. Alle andere walvissen, zoals de bultrug en de blauwe vinvis zijn baleinwalvissen (Mysticeti).

Moeder met kalf in de Oosterschelde 2018 (Foto F. Zanderink)

De bruinvis werd vroeger ook zeevarken genoemd. (Daarom hebben we de boot van Rugvin ook Zeevarken gedoopt.) Beide namen zijn enigszins verwarrend. Het dier is niet bruin en is zeker ook geen vis. De verklaring ligt waarschijnlijk in het feit dat eeuwen geleden alles wat donker van kleur was bruin genoemd werd en als je zwom in zee was je een vis. In de middeleeuwen werden de dieren wel zeevarken genoemd. Toen werden ze ook veel gegeten.

Verspreiding gewone bruinvis (Phocoena phocoena) op het noordelijk halfrond.

De gewone bruinvis komt alleen op het noordelijk halfrond voor en dan vooral in kustwateren. Zie kaartje. Andere soorten bruinvissen tref je ook aan op het zuidelijk halfrond. In de jaren 50 tot in de jaren 90 van de vorige eeuw ging het in de Noordzee slecht met de bruinvissen vanwege bijvangst, overbevissing en vervuiling van de zee. Vanaf de jaren 90 ging het weer wat beter met deze soort. Momenteel is de bruinvis de talrijkste walvisachtige in de Noordzee. Over het voorkomen van bruinvissen in de Oosterschelde, voordat de kering werd gebouwd, zijn weinig feiten bekend. Wel dat ze er ooit zwommen en dat ze na de totstandkoming van de Oosterscheldekering weer terugkwamen. Sommige schippers, die wij als Stichting Rugvin kennen en al tientallen jaren varen op de Oosterschelde, beweren dat ze er altijd zijn geweest.

Uitleg van hydrofoon tijdens eerste tocht van St. Rugvin op de Oosterschelde.

Feit is dat ze begin deze eeuw zeker werden waargenomen. Een paar jaar na onze start als organisatie kregen wij te horen dat er in de Oosterschelde bruinvissen zwommen. In 2008 zijn we voor het eerst zelf gaan kijken en hebben toen de eerste dieren tijdens een eerste verkenningstocht waargenomen, zowel visueel als met behulp van een hydrofoon.

Mannelijke en vrouwelijke dieren verschillen van lengte en van gewicht. Mannetjes worden veelal niet groter dan 1.60 m met een gewicht van ca. 60 kg, terwijl de vrouwelijke dieren soms wel 1.90 m kunnen worden met een gewicht van 90 kg.

De gemiddelde levensspanne van een bruinvis ligt tussen de 10 -12 jaar, vrouwelijke dieren worden gemiddeld ouder (E. Hoyt).

Wil je meer weten over walvisachtigen dan ben je wellicht geïnteresseerd in onze walvisobservatiecursus.

Binnenkort verschijnt deel 2 van deze blogserie. (Reacties en aanvullingen worden zeer zeker op prijs gesteld.)

Inschrijving cursus walvisobservatie 2019 geopend!

0

De Nieuwe Maen, het cursusschop voor 2019

In de weekenden van 13/14 april en 18/19 mei organiseert Stichting Rugvin twee separate cursusweekenden walvisobservatie op de Oosterschelde. Deze cursussen zijn bedoeld voor natuurliefhebbers die een speciale voorliefde hebben voor walvisachtigen. Beide cursussen en de overnachtingen vinden plaats op het zeilschip ” de Nieuwe Maen” (Zierikzee).

In de cursus wordt je het fijne geleerd over de ecologie van de walvisachtigen (walvissen, dolfijnen en bruinvissen), het hoe, waar en wanneer je het beste de diverse walvisachtigen kunt waarnemen, het registeren van waarnemingen en het fotograferen van walvisachtigen alsmede “de ins en outs” van onze eigen bruinvis.

Deelnemers tijdens de cursus van 2018

Krijg je de smaak te pakken, dan kun je via Stichting Rugvin de cursus uitbreiden met een meerdaagse facultatieve reis naar een van onze collega organisaties in het buitenland. Dit gebeurt onder andere met het C.R.R.U. (Cetacean Research & Rescue Unit) in Gardenstown aan de Moray firth in Schotland en twee andere (Spaanse) organisaties (in overleg). Door het volgen van de cursus bij Stichting Rugvin kom je niet alleen goed voorbereid aan, maar krijg je via ons ook een fikse korting op je verblijf daar!

 

Bruinvis met kalf in de Oosterschelde (Foto F. Zanderink)

In de cursus staat de ecologie van de walvissen centraal, met een accent op de walvissoorten van de Noordzee. Ook ruimen we plek in voor speciale leerdoelen/verzoeken die je als cursist kunt inbrengen. Tijdens de cursus maken we ook tochten op de Oosterschelde met “de Nieuwe Maen” en onze eigen RIB, het Zeevarken.

Meer informatie en hoe je in te schrijven vind je op de pagina “Cursus walvisobservatie”.

Mooie afsluiting van bruinvis foto identificatie 2018

0

Het jaar 2018 leverde al veel informatie over het leven van de bruinvissen op door de goede en mooie plaatjes die gemaakt konden worden. Op zaterdag en zondag, 20 en 21 oktober waren de laatste tochten met ons zeevarken. De laatste plaatjes en momenten op de Oosterschelde willen we echter niemand onthouden. 

Studio Bruinvis met het Zeevarken (Foto W. Jacobusse)

Op zaterdag verliet het Zeevarken de haven van Kats rondom 11.00 uur. Martine, Annemieke, Renate en Frank zetten eerst koers richting Zierikzee. Het water was in het begin toch wat minder vlak dan dat het was voorspeld, maar toch werd al snel een eerste grijze zeehond waargenomen. Ook kwamen we een grote groep eidereenden tegen die op het water lag te dobberen en die even later met zijn allen opsteeg. Bij het havenhoofd werd allereerst Studio Bruinvis geïnspecteerd. Alles werkte nog en we hoorden en zagen regelmatig bruinvissen (aankomen). Tegelijkertijd werd op het havenhoofd een excursie rondgeleid door het Nationale Park en ook zij zagen en hoorden de bruinvissen.

Moeder met kalf nabij de Oesterput Oosterschelde (Foto F. Zanderink)

Omdat de golfhoogte, om goede foto’s te maken, hier toch iets aan de hoge kant was, besloten we om naar Colijnsplaat aan de zuidkant te varen. Ook hier ligt, tussen deze plaats en de Marina Roompot een bruinvis hotspot en het duurde niet lang voordat we ook hier de eerste dieren zagen. Een drietal, waaronder een moeder met kalf. En deze ervaring zal ons lange tijd bijblijven!

 

Bruinvis nabij de boot, zie ook de littekens voorop. (Foto F. Zanderink)

Zeker anderhalf uur konden we de moeder volgen die aan het jagen was en haar kalf dan aan het oppervlak “achterliet”. Geregeld kwamen ze weer bij elkaar, waarna de moeder weer naar beneden dook. Ook kwamen de dieren uit “nieuwsgierigheid’ af en toe bij de boot even kijken. Het moederdier was al in eerdere jaren gefotografeerd, maar nog nooit met een kalf bij haar.  Ook was het vrij bijzonder nog zo’n jong kalf te zien. De geschatte grootte van het kalf was 70-80 cm. Het vermoeden was daarom ook dat het jong niet ouder was dan een paar maanden. Mede gezien het feit dat het kalf niet mee ging jagen.

Moeder met kalf (Foto F. Zanderink)

Normaal worden in de Oosterschelde de bruinviskalfjes in de periode juni – augustus geboren. Na de tocht van zondag zal een periode van foto analyses aanbreken en zullen er waarschijnlijk nog meer dieren herkend worden en verwachten we de resultaten van de onderzoeken die door de studenten gedaan worden.

Het Foto ID project wordt mede mogelijk gemaakt door het Wereld Natuur Fonds.

 

Prachtige bewegende beelden van bruinvissen door ons Foto ID team

0

Drie leden van het Foto ID team 2018 van Rugvin, Annemieke, Ronald en Diederik.

Op 25 september jl. voer het Foto ID team van Stichting Rugvin aan boord van het Zeevarken II weer de haven van Kats uit op zoek naar de bruinvissen van de Oosterschelde.

De omstandigheden op het water waren prima. De onderzoekers waren daarom niet alleen in staat om mooie beelden t.b.v. de identificatie van de bruinvissen te maken maar omdat de bruinvissen ook dicht bij de boot kwamen, was het ze ook goed mogelijk om mooie bewegende beelden te maken.

Geniet van deze mooie opnames. Binnenkort verschijnen op deze site nog meer goede ID beelden van de bruinvissen uit de Oosterschelde en onze bevindingen van dit jaar!

Aantal bruinvissen telling Oosterschelde 2018 naar boven bijgesteld!

0

Op zaterdag 1 september 2018 hebben vrijwilligers van Stichting Rugvin tijdens de jaarlijkse bruinvistelling op de Oosterschelde minimaal 48 dieren waargenomen. Eerder hadden wij gemeld dat er minimaal 40 dieren waargenomen, maar dit is nu naar boven bijgesteld.

De 48 bruinvissen van de telling 2018 in kaart gebracht .

Deze bijstelling komt na het nu zorgvuldig invoeren van de coördinaten van de waarnemingen, de samenstelling v.e. groepjes dieren, de zwemrichting van de dieren en de afstand tot de boten, etc. Dit is een nogal bewerkelijk proces dat haar tijd en zorgvuldigheid vraagt. Onder deze 48 dieren bevonden zich 3 kalfjes. De meeste dieren werden ten westen van de Zeelandbrug geteld en in het zuidelijke deel van de Oosterschelde. Veelal werden er individuele dieren gezien, soms in tweetallen en driemaal in drietallen. De toename van het aantal dieren ten opzichte van juni 2017 (34) is vooral te wijten aan het uitvallen van drie boten tijdens de telling, waardoor er niet optimaal geteld kon worden, maar wrs ook door de geboorten van kalfjes in dit jaar en die van 2017 die toen nog niet allemaal gezien waren.

Vier van de acht boten die meededen tijdens de telling van 2018

 

Rond 11 uur ’s ochtends vertrokken 35 vrijwilligers op acht schepen in linie vanaf de Oosterscheldekering richting het oosten. Samen bestreken zij de volle breedte van de Oosterschelde, en voeren die dag door tot aan Bruinisse en voorbij Wemeldinge. De omstandigheden waren ideaal met prachtig weer en bijna geen wind. Geen enkele bruinvis kon dan ook aan de aandacht van de vrijwilligers ontsnappen.

 

 

Een van de bruinvissen tijdens de telling.

Bruinvissen zijn de kleinste soort walvisachtigen van de Noordzee en lijken op dolfijnen. Volwassen dieren zijn ruim 1. 60 – 1.90 meter groot, kalfjes zijn ongeveer 70-80 cm. Wat de populatie bruinvissen in de Oosterschelde uniek maakt, is dat deze jaarrond in de Oosterschelde verblijft. Onderzoek heeft namelijk uitgewezen dat bruinvissen die eenmaal door de Oosterscheldekering zijn gezwommen, maar beperkt weer naar buiten zwemmen. Dat maakt de aanwezige populatie geheel afhankelijk van wat de Oosterschelde te bieden heeft. Aangetoond is dat de terugval na het topjaar 2011 voornamelijk is veroorzaakt door honger. Een mogelijke reden voor het herstel kan liggen in een herstel van de prooivispopulaties.

De bemanning van de Friend-ship tijdens de telling.

Stichting Rugvin doet al jaren onderzoek naar bruinvissen in de Noordzee en de Oosterschelde. Belangrijk onderdeel van het onderzoek is de jaarlijkse telling op de Oosterschelde. De telling van 2018 was het tienjarig jubileum.

De bruinvistelling op de Oosterschelde van 2018 werd mogelijk gemaakt door de inzet van de vele vrijwilligers van Stichting Rugvin en de lokale schippers die met hun schepen deze telling samen tot een succes maken. De telling werd gesponsord door het Wereld Natuur Fonds.

Naar boven