Nieuws

Dode bruinvis Oosterschelde blijkt bekende van Stichting Rugvin

0

Langs de Nederlandse kust worden elk jaar een paar honderd dode bruinvissen gevonden. De dieren worden opgehaald voor nader onderzoek naar de doodsoorzaak of afgevoerd voor destructie. Maar voor vers gestrande dieren die in de Oosterschelde worden gevonden is nog iets van belang: het maken van identificatiefoto’s. Nu is een recent gestrande dode bruinvis terug herkend aan de hand van foto’s.

Foto-identificatie
Stichting Rugvin doet sinds 2015 intensief foto-identificatieonderzoek naar de bruinvissen die in de Oosterschelde leven. Door unieke kenmerken te fotograferen kunnen individuen worden herkend en over langere periode worden gevolgd. Onlangs publiceerde de Stichting de eerste openbare foto-identificatiecatalogus van de bruinvissen uit de Oosterschelde. Hierin staan bijna 60 verschillende (sub)adulte bruinvissen die tussen 2015 en 2018 duidelijk gefotografeerd zijn.

Foto-identificatie kan niet alleen bij levende, maar ook bij dode dieren toegepast worden mits ze in verse staat zijn. Op donderdag 14 februari 2019 kreeg Jaap van der Hiele van het Reddingsteam Zeedieren (RTZ) een melding van een dood gevonden bruinvis. Het dier lag langs de dijk bij de Weversinlaag in de Oosterschelde. Het betrof een vrouwelijke, onvolwassen bruinvis van zo’n 98 cm die nog niet lang dood was. Jaap van der Hiele maakte foto’s van de bruinvis en deelde deze foto’s met Stichting Rugvin.

Unieke kenmerken zichtbaar bij bruinvis in leven (boven, © Annemieke Podt) en overleden (onder, © Jaap van der Hiele – Reddingsteam Zeedieren)

Een match
Annemieke Podt, onderzoeker bij Stichting Rugvin, herkende de dood gevonden bruinvis op de foto’s van Jaap van der Hiele. De jonge bruinvis, naar verwachting geboren in de zomer van 2018, werd op 20 oktober 2018 tijdens een foto-identificatietocht op de Oosterschelde gefotografeerd. De bruinvis zwom in nabijheid van haar moeder, die als L039R033 in de openbare catalogus staat. Omdat de dood gevonden bruinvis een kalfje is, staat deze bruinvis niet in deze openbare catalogus. Kalfjes staan echter wel in de interne catalogus van de Stichting.

In oktober 2018 werden moeder en kalf waargenomen ten westen van Colijnsplaat

Tijdens de waarneming op 20 oktober konden moeder en kalf langere tijd gevolgd worden, waarbij ze enkele keren de boot dichtbij benaderden en er duidelijke foto’s gemaakt konden worden. Op deze foto’s waren enkele littekens zichtbaar. Aan de hand van deze kenmerken kon een match vastgesteld worden. Het is de eerste keer dat zo’n match tussen een levend waargenomen bruinvis en een later dood aangespoelde bruinvis is gemaakt.

 

Onderzoek doodsoorzaak
De dode bruinvis is voor onderzoek naar de Faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht gebracht. Daar heeft onderzoeker Lonneke IJsseldijk op maandag 17 februari een sectie uitgevoerd. Aan de buitenkant was al te zien dat er een vergroeiing van de wervelkolom was, want de rug tussen de staartvin en rugvin toonde een lichte S-vorm. Op de huid zaten meerdere littekens. Beide observaties zijn een sterke aanwijzing voor een oud trauma. Ook werd er een huidontsteking aan de rechterkant van de kop gevonden.

De bruinvis op de sectietafel bij de afdeling Pathobiologie van de Faculteit Diergeneeskunde (© Faculteit Diergeneeskunde, Universiteit Utrecht)

Bij verdere inspectie werd duidelijk dat er grote ontstekingen onder de littekens aanwezig waren. In het weefsel aan de rechterkant van de kop zat een groot abces en onder de littekens op het staartstuk, waar de rug de S-vorm had, werd een oude breuk gevonden. Twee wervels waren gebroken en weer aan elkaar vergroeid. Ook hier zat een zeer ernstige ontsteking in het bot. Helaas voor het dier bleef het niet daarbij: beide longen toonde ook veel abcessen en ook in meerdere lymfeknopen waren ontstekingen terug te vinden. Wel had het dier een dikke speklaag en was vermoedelijk nog recent onder moeders hoede, want in de maag zaten nog melkresten.

Grijze zeehond
De littekens aan de buitenkant komen overeen met wonden die grijze zeehonden veroorzaken wanneer zij bruinvissen aanvallen. Deze bruinvis is na zo’n aanval ontsnapt. Dergelijke wonden kunnen dan dienen als entree punt voor tal van bacteriën, die als ze de bloedsomloop in komen op verschillende locaties in het lichaam problemen kunnen veroorzaken. Microscopisch onderzoek en ook bacteriologie moeten dit nog bevestigen, maar op basis van de sectie lijkt het om een bruinvis te gaan die is gestorven als gevolg van een eerdere en mislukte predatiepoging van een zeehond. Het is niet ongewoon dat bruinvissen in de Oosterschelde worden aangevallen door grijze zeehonden. In het wetenschappelijke tijdschrift Lutra is hier vorig jaar een artikel over verschenen.

Samenwerking
Door middel van foto-identificatie kan veel over de bruinvissen in de Oosterschelde geleerd worden. Naast het onderzoek naar de levende bruinvissen, is ook onderzoek naar dood gevonden dieren waardevol. Om deze onderzoeken te combineren wordt relevante informatie over de bruinvissen van de Oosterschelde uitgewisseld tussen verschillende partijen, zoals in dit geval tussen Stichting Rugvin, RTZ en Universiteit Utrecht. Het is goed mogelijk dat in de toekomst vaker matches tussen levende en dode bruinvissen worden gevonden.

Première: “The Islands And The Whales”

0

Op 29 maart a.s. wordt vanaf 18.00 uur tot 21.30 uur de film “The island and the whales” vertoont in de Filmhallen van Amsterdam.

Deze film gaat over de jacht op grienden in de Noord-Atlantische archipel de Faeröer eilanden, die hier al honderden jaren plaatsvindt. Het vlees van de dieren bevat echter veel kwik.

Voorafgaand aan deze filmpremière komen vier sprekers praten vanuit hun eigen expertise over de huidige problematiek m.b.t. zeeën en oceanen.

De voorlopige onderwerpen zijn:

1) Een marien bioloog die uitlegt hoe het mogelijk is dat walvissen een hoge concentratie kwik in hun lichaam hebben,

2) The Plastic Soup Foundation die uitlegt hoe het komt dat de oceanen vol zitten met plastic,

Gewone Grienden (Globicephala melas)

3) Stichting Rugvin gaat in op wat voor dieren grienden zijn en hoe het gesteld is met de walvisachtigen in de Nederlandse wateren,

4) en ten slotte een oprichter van de Dutch Weedburger die vertelt over alternatieve voeding uit de oceaan.

De gehele introductie duurt ongeveer 45 minuten.

 

Gewone dolfijnen in Westerschelde en gestreepte op Ameland

0

Gewone dolfijn

Dit weekend zijn in de Westerschelde minimaal twee gewone dolfijnen (Delphinus delphis) waargenomen. Lange tijd waren ze te zien in de buurt van Ritthem, ten oosten van Vlissingen.

Er zijn video-opnames gemaakt door Hank Parree. Het gebeurt niet vaak dat gewone dolfijnen voor de Nederlandse kust te zien zijn.

Noot: we worden de laatste dagen verrast door de verschijningen van de divers walvissoorten. Allereerst het trieste relaas van de potvisstrandingen op Texel, vervolgens de bultrug bij Castricum enkele dagen geleden en nu de gewone dolfijnen in de Westerschelde.

 

Gestreepte dolfijn (Middellandse Zee)

Ook zijn dinsdagavond op Ameland twee gestreepte dolfijnen (moeder met kalf) dood op het strand gevonden.

 

 

Flink minder bruinvissen in Noordzee vanaf Stena Line veerboten in 2015

0

Aantal bruinvissen Stena Line 2005-2015

In 2015 is een flink aantal bruinvissen minder waargenomen dan in voorgaande jaren. Was er vanaf onze start met waarnemen vanaf de Stena Line in 2005 eigenlijk ieder jaar een stijgende lijn te zien, in 2014 was er al een kleiner aantal te zien en dat zette zich voort in het afgelopen jaar.

In 2015 telden de waarnemers 154 bruinvissen tegenover 245 dieren in 2014 en 377 dieren in 2013, terwijl toch in februari van het het afgelopen jaar maar liefst 66 bruinvissen werden gezien.

NB* In 2007 heeft Rugvin nauwelijks kunnen monitoren vanaf de Stena Line veerboten vanwege verbouwing van de schepen. 2010 kende een uitzonderlijk hoog aantal bruinvissen vanwege een ongekend hoge waarneming in één weekend van 316 bruinvissen, waardoor dit een ietwat vertekend beeld geeft.

 

Bruinvis tussen de Jan van Genten…maar waar? (foto Frank Zanderink)

Ook Imares berichtte al eerder over minder bruinvissen voor de Nederlandse kust. Waarom het aantal bruinvissen is afgenomen is niet duidelijk. Diverse factoren zoals aanbod van prooivis in onze Noordzee en elders, verstoring verandering van zeestromen etc.
Het aantal witsnuitdolfijnen bedroeg dit jaar 8 dieren. Dit past wel in het beeld van de afgelopen jaren dat ze geregeld gezien worden, maar zeker niet iedere maand.

 

Nieuwe bestuurders Stichting Rugvin stellen zich voor.

0

Sinds 01 november jl. kent Stichting Rugvin een drietal nieuwe bestuurders. Het zijn Eveliene Jansen- Dinger, Nicolle van Groningen en Ernst Schrijver. Met het terugtreden van Ilse uit het bestuur brengen zij het totaal aantal bestuurders momenteel op 5 leden. Alle drie zijn zij actief (geweest) op het gebied van onderzoek naar walvisachtigen in binnen- en buitenland. Daarnaast brengen zij ook op ander gebied de nodige expertise in.

En Ilse jij natuurlijk van harte bedankt voor je inzet.

De nieuwe bestuurders stellen zich op de bestuursledenpagina verder voor.

29 bruinvissen bij telling 2015

0

Twee bruinvissen nabij ZIjpe.

De bruinvistelling 2015 op de Oosterschelde van zaterdag 29 augustus is geslaagd en levert na aftrek van dubbeltellingen minimaal 29 dieren op.

Vorig jaar werden er 35 dieren geteld. Dit jaar dus een iets lager aantal. Zeker is nu wel dat het aantal niet is gegroeid, maar ook niet echt (sterk) is afgenomen. Voorlopig kunnen we zeggen dat het aantal bruinvissen min of meer stabiel is gebleven.

 

De bruinvissen werden vanaf Roompot Marina en Burghsluis letterlijk tot aan het Tholensche gat waargenomen. Er was een waarneming van maar liefst 7 bruinvissen bij elkaar (net ten zuiden van zandplaat Neeltje Jan > zie kaart) en minimaal twee kalfjes. Ook vlak voor de Grevelingendam bij ZIjpe werden deze telling nog 4 bruinvissen gespot. Aan weerszijde van de Zeelandbrug werden ongeveer evenveel dieren geteld.

Alle bruinviswaarnemingen van 2015

 

De scanomstandigheden waren in het begin prima, bij de Zeelandbrug trok de wind onverwacht iets meer aan dan voorspeld (Bft 3) , echter ter hoogte van Kats zwakte de wind verder af en werd het bijna windstil.

 

De telling werd mede mogelijkheid door de inzet van vele vrijwilligers, “onze”schippers, de financiële ondersteuning van het Wereld Natuur Fonds en de verrekijkers die we ontvingen van Outdoor en Optics.

De Balena tijdens de bruivisstelling

 

 

 

Telling bruinvissen op Oosterschelde verplaatst naar eind zomer

0

Oosterschelde bruinvisscan 2011

Helaas zijn ook de komende dagen de weergoden ons niet gunstig gezind. Daarom moeten we de bruinvistelling van komend weekend afgelasten en wordt een mogelijke telling naar het eind van de zomer verplaatst.

Het vinden van schippers en boten is ook nog een hele klus, dus als u zelf een boot heeft en graag mee wilt varen met ons (tegen brandstofvergoeding) dan vragen we u contact op te nemen met ons.

Bruinvistelling Oosterschelde uitgesteld

0

Oosterschelde bruinvisscan 2011

Helaas zijn ook de komende dagen de weergoden ons niet gunstig gezind. Daarom moeten we de ev. bruinvistelling van komend weekend afgelasten.

Als gevolg van de voorspelde harde wind (Bft 4-6) zal de golfhoogte te groot zijn en wordt het waarnemen van bruinvissen ernstig bemoeilijkt.

We richten nu onze pijlen op het weekend erna (28 juni). Hopelijk dat we na dit weekend in rustiger water komen!

Het vinden van schippers en boten is ook nog een hele klus, dus als u zelf een boot heeft en graag mee wilt varen met ons (tegen brandstofvergoeding) dan vragen we u contact op te nemen met ons.

Zondag 26 april Studio Bruinvis bij BNN- Start

0

Vier bruinvissen voor de Roggeplaat

Zondag 26 april was St. Rugvin te gast bij het BNN programma Start. Om 06.15 uur werd uitgebreid ingegaan op de Crowdfundingscampagne voor Studio Bruinvis die onlangs is gestart. Lees meer >>>

Afgelopen week, (09 april)  is Hart van Nederland (SBS6) als samen met Stichting Rugvin de Oosterschelde op geweest.

Er werd een mooi nieuwsitem over Studio Bruinvis gemaakt dat diezelfde avond nog werd uitgezonden.Naast een bezoek aande locatie van Studio Bruivnis werd er ook gevaren deze dag en met succes. Vele bruinvissen werden tidjens de tocht gespot, zelfs geruime tijd een groep van vier dat vrij uniek is. Ook andere media zoals Omroep Zeeland, de PZC en diverse websites berichtten al over Studio Bruinvis. En meer media aandacht volgt deze week!!

De teller van de Crowdfunding zelf staat nu bijna op 14% . Niet slecht voor de eerste weken, maar we zijn er nog niet!! Dus help mee!!

Studio Bruinvis

In de Nederlandse Noordzee komen steeds meer bruinvissen voor. Ook in de Oosterschelde verblijven tussen de 30 en 40 van deze walvisachtigen.

Schema Studio Bruinvis

In de afgelopen jaren hebben we tal van onderzoeken gedaan naar de bruinvis in de Oosterschelde. Hierdoor weten we ook dat nabij het havenhoofd van Zierikzee heel vaak bruinvissen te zien zijn, dit is zelfs dé Hotspot van Nederland. De toegang naar dit havenhoofd is het afgelopen jaar middels fiets- en wandelpaden goed ontsloten en er zijn zelfs banken neergezet! Kortom de ideale plek om naar “onze walvis” te gaan “kijken! Maar het zou nog mooier zijn als je dit dier ook nog zou kunnen horen, dus tegelijk naast het zien ook kunnen luisteren naar de geluiden die de dieren uitzenden om hun weg te vinden, hun prooien te zoeken en met soortgenoten te communiceren.

Bruinvis in Oosterschelde (Foto E. Schrijver)

Help mee aan Studio Bruinvis

Stichting Rugvin is van plan om dit te gaan realiseren. Maar voor de uitvoer van dit plan is geld nodig.

Hiervoor hebben we een Crowdfundingscampagne opgezet. Deze is nu van start gegaan. Wil je er meer over weten ga dan naar de Studio Bruinvis pagina van het Crowdfunding voor natuur platform.

Weet dat St. Rugvin een ANBI is, dus de DONATIE IS AFTREKBAAR VAN DE BELASTING!!

Stuur de link van die pagina ook zoveel mogelijk door naar vrienden en bekenden van je.

Een groot deel van het benodigde geld is al beschikbaar gesteld door het Wereld Natuur Fonds, Natuurmonumenten, het Nationale Park Oosterschelde en de gemeente Schouwen-Duiveland. En tevens krijgen we veel medewerking van Rijkswaterstaat!

Jij helpt toch ook mee!!

Yangtze bruinvissen verhuisd naar nieuw leefgebied

0

Yangtze bruinvis

De Yangste bruinvis is geheel rugvinloos

Onze eigen gewone bruinvis (Phocoena phocoena) is niet de enige bruinvis ter wereld. En hoewel deze bruinvis ook zo zijn eigen problemen heeft is zijn neef de Yangtze bruinvis (Neophocaena phocaenoides asiaeorientalis) helemaal niet te benijden. Om deze met uitsterven bedreigde Yangtze bruinvis te redden heeft de Chinese overheid een achttal van deze rugvinloze bruinvissen overgebracht naar een nieuw leefgebied.

De Yangtze bruinvissen populatie is in zes jaar tijd met ruim de helft gedaald tot slechts 1000 exemplaren. “Jaarlijks slinkt de populatie met bijna 14 procent. Zonder dit soort urgente noodmaatregelen is de kans groot dat de Yangtze bruinvis binnen tien jaar is uitgestorven.

De grootste bedreigingen zijn scheepvaart, vervuiling, illegale visserij en waterkrachtcentrales. Om hun overlevingskansen te vergroten zijn nu acht bruinvissen overgeplaatst naar twee aan de rivier aangrenzende meren, op zo’n 900 kilometer ten westen van Shanghai.

Een van de bruinvissen op weg.

De Chinese overheid beschermt sinds december vorig jaar de bedreigde bruinvissen net zo streng als de reuzenpanda. In januari dit jaar heeft de Chinese overheid de tweede fase van de aanleg van een kanaal in de Yangtze rivier in de provincie Anhui opgeschort vanwege de zwaar bedreigde bruinvissenpopulatie. Het gaat om een miljoenenproject. Volgens het WNF kan hieruit worden opgemaakt dat het de overheid menens is met de bescherming van deze diersoort.

Deze verhuizing is de eerste stap. Later dit jaar wordt nog een kleine groep Yangtze bruinvissen overgebracht naar nieuw leefgebied. Hoe meer levensvatbare populaties hoe groter de kans dat de soort niet uitsterft.

Naar boven