Bruinvissen

Weekendtip: bezoek weer eens Studio Bruinvis!

0

Studio Bruinvis bij het havenhoofd van Zierikzee (Foto: Annemieke Podt)

Met het mooie weer in zicht het komende weekend, roepen we iedereen weer eens op naar de bruinvissen in de Oosterschelde te gaan luisteren! Op het havenhoofd van Zierikzee staat namelijk de unieke Studio Bruinvis die het mogelijk maakt naar deze walvisachtigen te luisteren.  Met een beetje geluk hoort u ze niet alleen, maar zult u ze daar ook zien zwermen en jagen op vis. 

Afgelopen dagen zijn ook enkele vrijwilligers van Stichting Rugvin weer op deze bijzondere plek geweest en binnen een minuut hoorden ze een bruinvis die rond de boei zwom. U kunt Studio Bruinvis te voet of per fiets bereiken over de dijk langs de Oosterschelde, zie kaartje. Indien u met de auto bent kunt u de auto het beste parkeren onderaan de dijk bij Plan Tureluur aan Levensstrijdweg.

Locatie Studio Bruinvis

Momenteel zijn drie studenten van Hogeschool Van Hall Larenstein uit Leeuwarden bezig met de analyse van de geluidsdata om onder meer te bekijken of er een relatie is tussen het getijde en de aanwezigheid van bruinvissen hier op deze plek. Deze studie wordt binnenkort afgrond en we zullen de uitkomsten op de site publiceren om bezoekers van Studio Bruinvis  een “bezoekadvies” te geven.

Voor voorbeelden van het bruinvisgeluid adviseren we u alvast wat geluiden te beluisteren op Studio Bruinvis pagina.

 

 

De twee vrijgekomen plekken in cursus walvisobservatie snel opgevuld!

0

De Nieuwe Maen

Stichting Rugvin organiseert rond Hemelvaart (10-11 mei) een cursus walvisobservatie op de Oosterschelde.

De onlangs vrijgekomen plaatsen voor de cursus zijn al weer snel ingevuld. Dus de cursus is weer vol. De cursus is bedoeld voor natuurliefhebbers die een speciale voorliefde hebben voor walvisachtigen. De cursus en de overnachting vindt plaats op het zeilschip ” de Nieuwe Maen”.  

In deze cursus wordt je het fijne geleerd over de ecologie van de walvisachtigen (walvissen, dolfijnen en bruinvissen), het hoe, waar en wanneer je het beste de diverse walvisachtigen kunt waarnemen, het registeren en het fotograferen van walvisachtigen alsmede “de ins en outs” van onze eigen bruinvis.

Krijg je de smaak te pakken, dan kun je via Stichting Rugvin de cursus uitbreiden met een meerdaagse facultatieve reis naar een van onze collega organisaties in het buitenland. Dit gebeurt in samenwerking met Raggy charters, gevestigd in Port Elisabeth, Algoa bay in Zuid Afrika en bij het C.R.R.U. (Cetacean Research & Rescue Unit) in Gardenstown aan de Moray firth in Schotland. Door het volgen van de cursus bij Stichting Rugvin kom je niet alleen goed voorbereid aan, maar krijg je via ons ook een fikse korting op je verblijf daar!

In de cursus staat de ecologie van de walvissen centraal, met een accent op de walvissoorten van de Noordzee. Ook ruimen we plek in voor speciale leerdoelen/verzoeken die je als cursist kunt inbrengen. Tijdens de cursus maken we ook tochten op de Oosterschelde met “de Nieuwe Maen” en onze eigen RIB, het Zeevarken II.

 

Cursus Programma:

Tuimelaars in Algoa Bay (Foto Lloyd Edwards)

Donderdag 10 mei 

  • Inloop 9.30 uur
  • Aanvang en introductie 10.00 uur).
  • Walvissen, dolfijnen en bruinvissen
  • Ecologie van de walvisachtigen
  • Hoe walvissen waar te nemen en wat te registreren.
  • Het fotograferen van walvisachtigen.
  • Tocht aan boord van de Nieuwe Maen op zoek naar bruinvissen.
  • Overnachting aan boord (2p en 4p. kajuiten)

Ook naast de boot veel bekijks (Foto Ernst Schrijver)

Vrijdag 11 mei 

  • De bruinvis in de Oosterschelde
  • Bruinvis tocht met het Zeevarken II
  • Walvisspotten rond de wereld
    • Algoa Bay
    • Moray firth
  • Werken met navigatieapparatuur, afstanden op zee schatten, werking hydrofoon e.a.
  • Wat kun en wil je verder met jouw walvisobservaties/werk, vrijwilligerswerk.
  • Inbreng/vragen verzoeken cursisten.
  • Afronding (ca 17.00 uur)

 

De meerdaagse cursusreizen worden in overleg georganiseerd en gekoppeld aan het aanbod van de collega organisatie Raggy Charters en CRRU. In de cursus wordt speciale aandacht besteed aan het aanbod en de mogelijkheden van deze twee organisaties/locaties.

De “Sardine run” in volle gang

Algoa Bay

In Algoa Bay bent u, in het stadje Seaview aan de Stille Oceaan, teamlid bij Raggy charters. Vanuit de haven van Port Elisabeth gaat u met een van hun boten het water op. U boekt via ons bij hen een verblijf van minimaal 2 weken. Naast de tochten en het werk op het water zult u o.a. ook het Nationaal Park Addo bezoeken. Samen met o.a. de zuidkapers, bultruggen, Brydes walvissen, tuimelaars, pinguïns, zeeberen en haaien op zee kunt u hier uw “Big 7” complementeren met olifanten, leeuwen, luipaarden, buffels en neushoorns op het land.

Tuimelaar in de Moray firth (Foto K. Robinson)

Moray Firth 

Bij de CRRU (Cetacean Research and Rescue Unit) van Kevin Robinson verblijft u in het dorpje Gardenstown aan de Moray firth. Hier draai je mee in het foto identificatie onderzoek dat zich vooral richt op de veel voorkomende tuimelaar (bottlenose dolphin) en de dwergvinvis (Minke whale).

Op week basis kun je hier boeken. Vanaf zondag 24 juni wekelijks, tot aan, de laatste week op het water, zondag 7 oktober.

Kosten:

  • De kosten van de cursus bedragen € 285,- pp.  Dit is inclusief  1x overnachting, alle maaltijden, het cursusmateriaal en één tocht op de Oosterschelde met de Nieuwe Maen én een met het Zeevarken II.
  • Voor studenten zijn speciale kortingen (in overleg).
  • De kosten van uw verblijf in Zuid Afrika of Schotland zijn afhankelijk van de lengte van uw verblijf. U dient zelf uw reis te boeken.
  • We hanteren een minimum aantal deelnemers voor onze cursus van 6 personen. De cursus gaat niet door indien dit aantal niet gehaald wordt.
  • Een extra nacht, vooraf aan de cursus, is mogelijk, met bijbetaling van €25,- pp.
  • De inkomsten van deze cursus komen ons onderzoek op de Oosterschelde geheel ten goede.

Contact

Aanmelden kan niet meer, de cursus zit vol, maar wil je meer weten over een eventuele cursus in het najaar neem dan contact met ons op.

 

 

Springende witsnuitdolfijnen tijdens overtocht naar Harwich

0

Springende witsnuitdolfijn

Afgelopen weekend zijn twee observers van Stichting Rugvin weer met de Stena Line vanaf Hoek van Holland naar Harwich gevaren voor de maandelijkse monitoring van walvisachtigen. Het was er prima weer voor. Slechts een licht briesje (Bft 2) en weinig golven zorgden er voor dat de observers tijdens de 180 km lange tocht prima uitzicht hadden.

Halverwege de reis werd in de verte “gesplash” waargenomen”. Het waren overduidelijk dolfijnen. Het was ondanks de afstand met de verrekijker goed te zien, een groep van vier dolfijnen sprong recht voor ons uit steeds uit het water. Na enige tijd kwam de veerboot langszij en konden we zien dat het om witsnuitdolfijnen ging, drie volwassen en een juveniel. Vorige maand waren er ook al drie waargenomen. De reis naar Harwich toe leverde verder 20 bruinvissen op. Een dag later op de terugreis werden nog 11 bruinvissen waargenomen, waaronder een groep van 7 in een hele grote groep van honderden jan-van-genten.

Deel van de honderden jan-van-genten

In totaal dus 31 bruinvissen en 4 witsnuitdolfijnen. Zie ook het totaaloverzicht van 2018.

Naast deze walvisachtigen werden ook nog 3 grijze zeehonden waargenomen en talloze watervogels waaronder zeekoeten, alken, roodkeelduikers, parel- of ijsduikers (?), noordse stormvogels, drieteenmeeuwen aalscholvers en vele honderden jan-van-genten.

Lees ook de blog van deze tocht.

Nieuwe bruinvisfolder/poster gereed!

0

De nieuwe bruinvisfolder

Deze week is de nieuwe bruinvisfolder van de drukpersen gerold. Deze folder is een geheel herziene uitgave van de in 2010 verschenen eerste versie.

Naast allemaal nieuwe foto’s is er veel aandacht voor alle nieuwe bruinvisonderzoeken van Stichting Rugvin in zowel de Oosterschelde als wel de monitoring van walvisachtigen op de Noordzee. En het informeert de lezer over wat hij of zij samen met Stichting Rugvin op het water kan doen. Van het volgen van een cursus, het maken van speciale bruinvisfoto’s als wel het bezoeken van de unieke Studio Bruinvis op het havenhoofd van Zierikzee.

Op het middenblad (A2 formaat) is een prachtig bruinvis moeder-kalf paar afgedrukt dat in 2016 is waargenomen in de Oosterschelde.

 

 

De poster op de folder binnenzijde (Foto A. Podt)

Deze folder zal verspreid gaan worden aan boord van de Stena Line veerboten, de Stena Hollandica en Stena Britannica tussen Hoek van Holland en Harwich, op evenementen, lezingen en vanaf het voorjaar op verschillende toeristische en educatieve punten in en rond de Oosterschelde.

De uitgave is mede mogelijk gemaakt door financiële ondersteuning van het Wereld Natuur Fonds.

Stichting Rugvin was aanwezig op de zeezoogdierendagen.

0

Foto expositie Annemieke Podt

Stichting Rugvin was aanwezig op de Zeezoogdierdagen van 10-11 februari in Groningen. Tijdens deze twee dagen hebben twee vrijwilligers van Stichting Rugvin een stand bemand en informatie verschaft aan geïnteresseerden over ons Foto ID project, de aanstaande walvisobservatiecursus en andere Rugvin zaken.

 

 

 

 

Flyer voor de walviscursus

Naast de flyer en de bruinvisfolder met info over de rugvin-activteiten, liet Annemieke ook haar prachtige foto’s van o.m. de bruinvissen in de Oosterschelde zien in de speciale fotoruimte.

De cursus wordt gegeven met Hemelvaart (10-11 mei)  en omvat onder meer twee tochten op de Oosterschelde en een overnachting op het zeilschip “de Nieuwe Maen”. De kosten bedragen € 285 p.p. en de laatste dag van inschrijving is 08 maart.

Klik hier voor meer informatie over de cursus of scroll naar het bericht hieronder.

 

Cursus walvisobservatie begint vol te stromen.

0

Stichting Rugvin organiseert rond Hemelvaart (10-11 mei) een cursus walvis observatie op de Oosterschelde. Deze unieke cursus begint momenteel aardig vol te stromen.  De cursus is bedoeld voor natuurliefhebbers die een speciale voorliefde hebben voor walvisachtigen. De cursus en de overnachting vindt plaats op het zeilschip ” de Nieuwe Maen”. 

In deze cursus wordt je het fijne geleerd over de ecologie van de walvisachtigen (walvissen, dolfijnen en bruinvissen), het hoe, waar en wanneer je het beste de diverse walvisachtigen kunt waarnemen, het registeren en het fotograferen van walvisachtigen alsmede “de ins en outs” van onze eigen bruinvis.

Krijg je de smaak te pakken, dan kun je via Stichting Rugvin de cursus uitbreiden met een meerdaagse facultatieve reis naar een van onze collega organisaties in het buitenland. Dit gebeurt in samenwerking met Raggy charters, gevestigd in Port Elisabeth, Algoa bay in Zuid Afrika en bij het C.R.R.U. (Cetacean Research & Rescue Unit) in Gardenstown aan de Moray firth in Schotland. Door het volgen van de cursus bij Stichting Rugvin kom je niet alleen goed voorbereid aan, maar krijg je via ons ook een fikse korting op je verblijf daar!

In de cursus staat de ecologie van de walvissen centraal, met een accent op de walvissoorten van de Noordzee. Ook ruimen we plek in voor speciale leerdoelen/verzoeken die je als cursist kunt inbrengen. Tijdens de cursus maken we ook tochten op de Oosterschelde met “de Nieuwe Maen” en onze eigen RIB, het Zeevarken II.

 

Cursus Programma:

Tuimelaars in Algoa Bay (Foto Lloyd Edwards)

Donderdag 10 mei 

  • Inloop 9.30 uur
  • Aanvang en introductie 10.00 uur).
  • Walvissen, dolfijnen en bruinvissen
  • Ecologie van de walvisachtigen
  • Hoe walvissen waar te nemen en wat te registreren.
  • Het fotograferen van walvisachtigen.
  • Tocht aan boord van de Nieuwe Maen op zoek naar bruinvissen.
  • Overnachting aan boord (2p en 4p. kajuiten)

Ook naast de boot veel bekijks (Foto Ernst Schrijver)

Vrijdag 11 mei 

  • De bruinvis in de Oosterschelde
  • Bruinvis tocht met het Zeevarken II
  • Walvisspotten rond de wereld
    • Algoa Bay
    • Moray firth
  • Werken met navigatieapparatuur, afstanden op zee schatten, werking hydrofoon e.a.
  • Wat kun en wil je verder met jouw walvisobservaties/werk, vrijwilligerswerk.
  • Inbreng/vragen verzoeken cursisten.
  • Afronding (ca 17.00 uur)

 

De meerdaagse cursusreizen worden in overleg georganiseerd en gekoppeld aan het aanbod van de collega organisatie Raggy Charters en CRRU. In de cursus wordt speciale aandacht besteed aan het aanbod en de mogelijkheden van deze twee organisaties/locaties.

De “Sardine run” in volle gang

Algoa Bay

In Algoa Bay bent u, in het stadje Seaview aan de Stille Oceaan, teamlid bij Raggy charters. Vanuit de haven van Port Elisabeth gaat u met een van hun boten het water op. U boekt via ons bij hen een verblijf van minimaal 2 weken. Naast de tochten en het werk op het water zult u o.a. ook het Nationaal Park Addo bezoeken. Samen met o.a. de zuidkapers, bultruggen, Brydes walvissen, tuimelaars, pinguïns, zeeberen en haaien op zee kunt u hier uw “Big 7” complementeren met olifanten, leeuwen, luipaarden, buffels en neushoorns op het land.

Tuimelaar in de Moray firth (Foto K. Robinson)

Moray Firth 

Bij de CRRU (Cetacean Research and Rescue Unit) van Kevin Robinson verblijft u in het dorpje Gardenstown aan de Moray firth. Hier draai je mee in het foto identificatie onderzoek dat zich vooral richt op de veel voorkomende tuimelaar (bottlenose dolphin) en de dwergvinvis (Minke whale).

Op week basis kun je hier boeken. Vanaf zondag 24 juni wekelijks, tot aan, de laatste week op het water, zondag 7 oktober.

Kosten:

  • De kosten van de cursus bedragen € 285,- pp.  Dit is inclusief  1x overnachting, alle maaltijden, het cursusmateriaal en één tocht op de Oosterschelde met de Nieuwe Maen én een met het Zeevarken II.
  • Voor studenten zijn speciale kortingen (in overleg).
  • De kosten van uw verblijf in Zuid Afrika of Schotland zijn afhankelijk van de lengte van uw verblijf. U dient zelf uw reis te boeken.
  • We hanteren een minimum aantal deelnemers voor onze cursus van 6 personen. De cursus gaat niet door indien dit aantal niet gehaald wordt.
  • Een extra nacht, vooraf aan de cursus, is mogelijk, met bijbetaling van €25,- pp.
  • De inkomsten van deze cursus komen ons onderzoek op de Oosterschelde geheel ten goede.

Contact

Wilt u zich aanmelden voor onze cursus of wilt u meer weten, neem dan contact met ons op.

Wij gaan uit van een minimale cursusbezetting van 6 personen en maximaal 10p. Opgave voor 08 maart 2018! 

Mooie en unieke bruinvisgeluiden van Studio Bruinvis!

0

Schema Studio Bruinvis

Sinds afgelopen voorjaar (2017) is Studio Bruinvis operationeel. Studio Bruinvis maakt het mogelijk live naar de bruinvissen in de Oosterschelde te luisteren. In het najaar hebben wij het mogelijk gemaakt ook de geluiden op te slaan voor onderzoeksdoeleinden.

Het was even spannend of alle Studio Bruinvis onderdelen de storm van afgelopen week zouden doorstaan, maar dit bleek gelukkig van wel!

Het fragment dat u hieronder kunt beluisteren is met een telefoon live opgenomen bij de zuil van Studio Bruinvis op het havenhoofd op vrijdag 26 januari jl. toen een van onze onderzoeksters ter plekke was.

 

De eerste opgenomen geluidsbestanden zijn nu ook beluisterd en deze geven al aardig wat interessante geluiden weer. Zo zijn als u op de foto hiernaast klikt in het begin wat rustige bruinvisgeluiden te horen. Iets verderop tussen 0:55 en 1:05 gaat het geluid plotseling omhoog en is het zeer waarschijnlijk dat de bruinvis achter een vis aanzit. Het piepende geluid op het laatst dat dan klinkt is het moment waarop de bruinvis de vis pakt.

 

Studio Bruinvis wordt mede mogelijk gemaakt door het Wereld Natuur Fonds, Natuurmonumenten, Gemeente Schouwen-Duiveland, NP Oosterschelde, WaterProof en Magrec Ltd.  

Eerste witsnuitdolfijnen en bruinvissen van 2018

0

Witsnuitdolfijn (niet gefotografeerd tijdens deze trip)

Op de afgelopen monitoringstrip van 13 en 14 januari door Stichting Rugvin zijn de eerste bruinvissen en witsnuitdolfijnen van 2018 gespot.

Vanaf de brug van Stena Hollandica werden op zaterdag naar Harwich toe geen waarnemingen gedaan. Op de terugweg naar Hoek van Holland met de Stena Britannica was het wel raak met 4 bruinvissen en 3 witsnuitdolfijnen. De omstandigheden op zee waren op zaterdag (Bft 3-4)  en zondag (Bft 4-5) redelijk te noemen. Zoals gebruikelijk zijn de uren bij daglicht op de Hollandica in de wintermaanden beperkt.

Roodkeelduiker (Natuur in beeld)

Naast deze 7 walvisachtigen werden ook veel roodkeelduikers (Gavia stellata) gespot, met name aan de Engelse. Deze typische kust- en zeevogels worden aan deze zijde van de Noordzee in de wintermaanden geregeld waargenomen door de observers.

Lees ook de eerste Blog van dit jaar over deze trip.

Soms overleeft een bruinvis een aanval van een grijze zeehond.

0

Grijze zeehond valt bruinvis aan (Foto: Thibaut Bouveroux)

Vandaag, donderdag 11 januari, verschijnt in het wetenschappelijk tijdschrift Lutra het artikel “Grey seal attacks on harbour porpoises in the Eastern Scheldt: cases of survival and mortality”, dat over de grijze zeehond aanvallen op bruinvissen in de Oosterschelde gaat. het is geschreven door Annemieke Podt (Stichting Rugvin) en Lonneke IJsseldijk (Veterinaire faculteit Utrecht).  

Het is al langer duidelijk dat grijze zeehonden (Halichoerus grypus) soms jagen op bruinvissen. Het is zelfs zo, blijkt uit een studie, dat de grootste doodsoorzaak onder bruinvissen in Nederland bestaat uit die aanvallen. Naast de dodelijke aanvallen zijn er ook gevallen bekend van bruinvissen die een aanval overleven. Dit gebeurt ook in de Oosterschelde, waar deze twee zeezoogdieren ook voorkomen, dat een geschikte locatie is om deze interactie verder te onderzoeken.

Bruinvis gefotografeerd in 2016 met littekens van door grijze zeehond aangebrachte wonden. (Foto’s Annemieke Podt)

Foto’s van bruinvissen worden door Stichting Rugvin al jaren verzameld binnen het Foto Identificatie (ID) programma. In de database van het programma werden bij vier individuele in de Oosterschelde zwemmende en levende bruinvissen littekens aangetroffen (zei foto’s), die sterk overeenkomen met de door de veterinaire faculteit beschreven wonden, welke door grijze zeehonden worden toegebracht. En deze wonden waren volledig genezen.

Bruinvis in Oosterschelde met littekens door grijze zeehond (Foto: Annemieke Podt)

 

Het is aangetoond dat minimaal 10 bruinvissen zijn gestrand in de Oosterschelde door aanvallen van grijze zeehonden in de laatste decennia. Deze predatiedreiging voor de bruinvis in combinatie met de schaarse voedingsbronnen in de Oosterschelde impliceert een aanzienlijk druk op het overleven van de bruinvis. Gedragsaanpassingen zijn daarom bij de bruinvis de komende jaren te verwachten.

Binnenkort wordt het artikel ook geplaatst in Nature Today. Lees hier het Gezamenlijk persbericht van de faculteit Diergeneeskunde en Stichting Rugvin.

 

 

2017, voorlopig het jaar met de meeste bruinviswaarnemingen per maand!

0

Bruinvis tussen de jan-van-genten (Foto F. Zanderink)

Tijdens de monitoringstrip van 2 en 3 december jl. tijdens de overtocht met de Stena Line veerboten Hollandica en Britannica zijn 7 bruinvissen waargenomen, een gelijk aantal als vorige maand. Dit brengt het totale aantal bruinvissen voor 2017 op 360. Dat is, ondanks de drie maanden dat er niet is meegevaren en gemonitord, meer dan dat er de afgelopen jaren werden waargenomen. Alleen in 2010 (403) en 2013 (377) werden er meer bruinvissen waargenomen. Rekenen we per maand dan is 2017 recordhouder met 40 bruinvissen per tocht. In 2013 waren dat er 37 per tocht en in 2011, 34.

Vaal stormvogeltje

De tendens van meer bruinvissen in de Nederlandse wateren (lees in het zuidelijke deel) zet dus door. Ook is duidelijk zichtbaar dat de zomermaanden meer en meer de beste maanden worden om bruinvissen waar te nemen. Dat was voorheen (voor 2010) totaal anders, toen waren we blij als we er in de zomermaanden überhaupt een zagen.

Vaal StormvogeltjeNaast de bruinvissen werden er ook weer diverse zeevogels waargenomen zoals de bijna altijd voorkomende jan-van-genten, zeekoeten en Noordse stormvogels. Maar zeer bijzonder was de waarneming van een vaal stormvogeltje (Oceanodroma leucorhoa).

Windmolenpark onderweg in heiïge omstandigheden. (Foto WJ Strietman)

Naast de 360 bruinvissen zijn er dit jaar ook nog 3 dolfijnen waargenomen, waarvan we niet de soort hebben kunnen vaststellen.

Qua omstandigheden was het overigens een echte wintertocht, met vroeg invallende duisternis en heiig weer. Dus geen ideale omstandigheden.

Naar boven