Actueel

Ook tweede cursus walvisobservatie met goed gevoel afgesloten!

0

De Nieuwe Maen tijdens de tocht op zaterdag

Afgelopen weekend,18 en 19 mei vond de tweede cursus walvisobservatie van 2019 plaats. Ook deze cursus vond grotendeels plaats aan dek van de “Nieuwe Maen”.

 

Voor het theoretische deel lagen we met het schip stil in de haven van Zierikzee en voor de praktijkervaringen gingen we de Oosterschelde op. En dat laatste deden we al vrij snel op zaterdagochtend en het begin van de middag omdat in deze tijdsperiode het water het vlakst en rustigste was. Dat bleek later een goede keuze.

De Nieuwe Maen met bruinvis voor de boeg vanaf het Zeevarken.

Tijdens deze tocht werd het schip vergezeld door het Zeevarken, de boot van Rugvin, zodat we drie keer in kleine groepen het water konden verkennen en dichter bij de bruinvis konden komen. Omdat het water heerlijk vlak was kostte het weinig moeite om bruinvissen waar te nemen. In het begin werden er snel twee bruinvissen gezien, een dier was echter snel vertrokken, maar de andere bruinvis bleef lange tijd in de buurt en kwam zelfs naar het Zeevarken toe. Het bleef lange tijd in beeld en was druk aan het jagen onderwater.

De bruinvis die lange tijd in beeld was.

 

We kregen zelfs hulp van de vele visdiefjes die veelal boven dezelfde plek hingen, op jacht naar visjes, als daar waar de bruinvis geregeld boven kwam. Je hoefde maar naar de vogels te kijken en je wist waar de bruinvis boven kwam. Omdat het zo’n rustig weer was en er weinig vaarverkeer was konden we het dier zelfs horen “puffen” als het boven kwam om adem te halen. Mooi om te zien en te beleven!

 

 

 

Dwergstern (Sterna albifrons)

Naast de bruinvissen en een paar gewone zeehonden werd er ook een relatief zeldzame vogelsoort waargenomen. In de buurt van het havenhoofd van Zierikzee  werden geregeld een of twee dwergsternen (Sterna albifrons) gespot. Waarschijnlijk broeden deze in het nabij gelegen plan Tureluur.

 

Lukt het om de 7 individuele bruinvissen te herkennen in 28 foto’s? (F. Zanderink)

Het weer verslechterde op een gegeven moment en besloten we terug te keren naar de haven van Zierikzee. Daar werd aan boord het theoretisch deel voortgezet. Op zondag hebben we nog geprobeerd uit te varen, maar het weer  en met name wind en regen zorgde ervoor dat dit geen lange tocht werd. Aan boord werden onder andere de taxonomie van de walvisachtigen, hoe de 90 soorten walvissen, dolfijnen en bruinvissen te onderscheiden en walvisfotografie besproken en werd er geoefend met het identificeren van de bruinvissen van de Oosterschelde.

Op het eind van de zondagmiddag sloten we de cursus met een certificaat af en vertrokken de 10 cursisten weer richting huis, in o.a. Vlaanderen, Noord Holland en andere plaatsen.

Veel dank aan de schippers van de Nieuwe Maen, Gaby Dido en Lennard.

Voorbereidingen bruinvistelling Oosterschelde 2019 gestart!

0

Onderweg naar de Zeelandbrug

Dit jaar wordt voor de 11e keer de bruinvistelling van de Oosterschelde georganiseerd. De voorbereidingen zijn inmiddels in volle gang. De telling houdt in dat we minimaal 8- 9 boten met een schipper nodig hebben en zo’n 30 -35  observers. Deze boten vertrekken dan allemaal in de ochtend vanaf de Oosterscheldekering richting het oosten en kammen vervolgens letterlijk de hele Oosterschelde uit, op zoek naar bruinvissen. Bruinvissen zijn de kleinste walvisachtigen van de Nederlandse wateren, maar deze zijn in de Oosterschelde relatief makkelijk te vinden.

Bruinvissen in de Oosterschelde onder ideale spotomstandigheden (Foto F. Zanderink)

Het is nu nog niet duidelijk wanneer de telling van 2019 gaat plaatsvinden, dat hangt namelijk van het weer af. En dan met name van de wind. De omstandigheden moeten gewoon goed zijn. Het liefst hebben we de Oosterschelde als een spiegeltje. Dan kunnen we de bruinvissen al op grote afstand waarnemen met slechts een minimale kans dat er dieren aan onze aandacht kunnen ontsnappen. De mogelijke tellingsdata zijn nu vastgesteld op 8, 9,15,16, 22 of 23 juni. Vinden we in juni geen geschikte datum dan verzetten we de telling naar augustus/september 2019.

De Marino met een Duitse filmploeg (NDR) aan boord tijdens de telling van 2017

Ieder jaar is het weer een fantastisch evenement, waarbij eigenlijk iedereen, op iedere boot bruinvissen ziet. Een dag met altijd mooie weer, simpelweg omdat het anders niet doorgaat, gezelligheid aan boord, een gemotiveerde bemanning, veel bruinvissen en een heerlijk tevreden gevoel na afloop. En voor ons als Stichting Rugvin weten we weer wat het actuele minimum aantal bruinvissen in de Oosterschelde is. Wat wil je nog meer.

NB. We zijn ieder jaar op zoek naar schippers en hun boot die ons willen helpen die dag. Heeft u interesse, neem dan contact met ons op.
De jaarlijkse telling wordt ook dit jaar weer mede mogelijk gemaakt door het Wereld Natuur Fonds.

Geslaagde vrijwilligersdag 2019

0

Ernst inventariseert de interesse van de vrijwilligers

Op zaterdag 20 april jl werd door Stichting Rugvin in Zierikzee/Oosterschelde een vrijwilligersdag gehouden. Er waren zo’n kleine 20 “oud” en “nieuw gedienden op deze middag aanwezig. Doel van deze middag was dat de vaste vrijwilligers elkaar eens van gezicht zouden leren kennen ipv alleen de naam te weten van anderen die bijv. tijdens een teling op een andere boot zaten of ook met de Stena Line mee gaan monitoren.

Wie is wie?

Naast het elkaar leren kennen en het ook verder leren kennen van de Stichting en het bestuur stond er ook de herkenring van de bruinvissen op het programma. Dit door middel van een spel met foto’s van de in de Oosterschelde levende bruinvissen.

De middag werd voortgezet met een wandeling naar het havenhoofd van Zierikzee waar bij Studio Bruinvis nog enkele bruinvissen werden waargenomen.

En natuurlijk was er een afsluiting met borrel op het terras van zonovergoten Zierikzee. Al met al een geslaagde vrijwilligersdag! Het nieuwe seizoen kan starten!

Nog enkel plekje voor de walviscursussen 2019

0

In de weekenden van 13/14 april en 18/19 mei organiseert Stichting Rugvin twee separate cursusweekenden walvisobservatie op de Oosterschelde. Deze cursussen zijn bedoeld voor natuurliefhebbers die een speciale voorliefde hebben voor walvisachtigen. Beide cursussen en de overnachtingen vinden plaats op het zeilschip ”de Nieuwe Maen” (Zierikzee). De inschrijvingen verlopen goed, beide cursussen zijn bijna vol met het maximum aantal deelnemers.

In de cursus wordt je het fijne geleerd over de ecologie van de walvisachtigen (walvissen, dolfijnen en bruinvissen), het hoe, waar en wanneer je het beste de diverse walvisachtigen kunt waarnemen, het registeren van waarnemingen en het fotograferen van walvisachtigen (incl. foto ID) alsmede “de ins en outs” van onze eigen bruinvis.

 

 

Krijg je de smaak te pakken, dan kun je via Stichting Rugvin de cursus uitbreiden met een meerdaagse facultatieve reis naar een van onze collega organisaties in het buitenland. Dit gebeurt onder andere met het C.R.R.U. (Cetacean Research & Rescue Unit) in Gardenstown aan de Moray firth in Schotland en twee andere (Spaanse) organisaties (in overleg). Door het volgen van de cursus bij Stichting Rugvin kom je niet alleen goed voorbereid aan, maar krijg je via ons ook een fikse korting op je verblijf daar!

In de cursus staat de ecologie van de walvissen centraal, met een accent op de walvissoorten van de Noordzee. Ook ruimen we plek in voor speciale leerdoelen/verzoeken die je als cursist kunt inbrengen. Tijdens de cursus maken we ook tochten op de Oosterschelde met “de Nieuwe Maen” en onze eigen RIB, het Zeevarken.

Meer informatie en hoe je in te schrijven vind je op de pagina “Cursus walvisobservatie”.

Studenten en vrijwilligers gezocht voor bruinvisonderzoek seizoen 2019

0

Stichting Rugvin is voor 2019 op zoek naar aanvulling van haar onderzoek/vrijwilligersteams ten behoeve van haar bruinvisonderzoeken op en rond de Oosterschelde.

Het foto-ID-team op de Oosterschelde

Ben je student en zou je met een of meer onderzoeksvragen m.b.t. de bruinvis de Oosterschelde “in willen duiken”? Aarzel dan niet. Voor zowel de bruinvistelling, het Foto ID onderzoek als wel Studio Bruinvis zijn er mogelijkheden om je daarin voor je studie als wel voor Rugvin te verdiepen.

Bruinvis in Oosterschelde

Maar ook als je geen student (meer) bent en je toch graag inzet om meer te weten te komen over Nederlands talrijkste walvisachtige dan kun je wellicht bij ons aan de slag. Woonachtig zijn in Zeeland en het hebben van vaarbewijs I en II en/of een goede camera met telelens zijn hierbij handig, maar enthousiasme nog meer!

We starten met het foto ID team in april. De bruinvistelling voorbereidingen worden opgepakt in mei en Studio Bruinvis is een continue programma.

Heb je interesse? Neem dan contact met ons op.

Beide cursussen walvisobservatie bijna vol!!

0

De Nieuwe Maen

In de weekenden van 13/14 april en 18/19 mei organiseert Stichting Rugvin twee separate cursusweekenden walvisobservatie op de Oosterschelde. Deze cursussen zijn bedoeld voor natuurliefhebbers die een speciale voorliefde hebben voor walvisachtigen. Beide cursussen en de overnachtingen vinden plaats op het zeilschip ”de Nieuwe Maen” (Zierikzee). De inschrijvingen verlopen goed, beide cursussen zijn bijna vol met het maximum aantal deelnemers.

In de cursus wordt je het fijne geleerd over de ecologie van de walvisachtigen (walvissen, dolfijnen en bruinvissen), het hoe, waar en wanneer je het beste de diverse walvisachtigen kunt waarnemen, het registeren van waarnemingen en het fotograferen van walvisachtigen (incl. foto ID) alsmede “de ins en outs” van onze eigen bruinvis.

Deelnemers tijdens de cursus van 2018

Krijg je de smaak te pakken, dan kun je via Stichting Rugvin de cursus uitbreiden met een meerdaagse facultatieve reis naar een van onze collega organisaties in het buitenland. Dit gebeurt onder andere met het C.R.R.U. (Cetacean Research & Rescue Unit) in Gardenstown aan de Moray firth in Schotland en twee andere (Spaanse) organisaties (in overleg). Door het volgen van de cursus bij Stichting Rugvin kom je niet alleen goed voorbereid aan, maar krijg je via ons ook een fikse korting op je verblijf daar!

Bruinvis met kalf in de Oosterschelde (Foto F. Zanderink)

In de cursus staat de ecologie van de walvissen centraal, met een accent op de walvissoorten van de Noordzee. Ook ruimen we plek in voor speciale leerdoelen/verzoeken die je als cursist kunt inbrengen. Tijdens de cursus maken we ook tochten op de Oosterschelde met “de Nieuwe Maen” en onze eigen RIB, het Zeevarken.

Meer informatie en hoe je in te schrijven vind je op de pagina “Cursus walvisobservatie”.

Beide cursussen zijn nu bijna volgeboekt! We overwegen daarom om ook in het najaar een derde cursus te organiseren.

 

De hoogtepunten van 2018 in een notendop!

0

Het jaar 2018 was voor Stichting Rugvin in vele, zo niet alle, opzichten een goed jaar. Dus met plezier blikken we even kort terug. (binnenkort verschijnt er ook een uitgebreider jaarverslag).

Om te beginnen met deze staccato opsomming natuurlijk eerst de waarnemingen waar het allemaal om draait.

  • Foto F. Zanderink

    Een record aan bruinviswaarnemingen op de Noordzee vanaf de Stena Line, met 497 dieren;

  • Ook het totaal aantal waargenomen walvisachtigen bereikte een nieuw hoogtepunt: 512 dieren, met daaronder één bultrug en twaalf dolfijnen, waarvan zeker zeven witsnuitdolfijnen.
  • Een goede telling op de Oosterschelde met maar liefst minimaal 48 bruinvissen.
  • Een prima foto ID jaar met nieuwe dieren, nieuwe ontdekkingen en oude bekenden;
  • Een goed werkende Studio Bruinvis met 1000-en bezoekers in de zomermaanden.

Nieuwe initiatieven konden geslaagd genoemd worden:

  • Foto: F.Zanderink

    De organisatie van de eerste Walvisobservatiecursus op de Oosterschelde aan boord van de Nieuwe Maen;

  • De eerste twee pilots met foto safari tochten op de Oosterschelde;
  • Verdere stappen richting internationale samenwerking.

 

En daar nog bovenop:

  • Foto A. Podt

    Wederom veel belangstelling vanuit lokale en landelijke media;

  • Een stijgend aantal websitebezoeken, dit jaar met ca. 40% ;
  • Een groeiend aantal volgers op Facebook,Twitter en Instagram;
  • Diverse artikelen in wetenschappelijke tijdschriften en magazines;
  • Een case study rondom Studio Bruinvis in het Handboek van de International Whaling Commission;
  • Een fijne samenwerking met het Wereld Natuur Fonds, de Stena Line, WaterProof, Magrec Ltd, de Business school Rotterdam, de schippers in en rond de Oosterschelde en vele anderen!

 

Foto A. Podt

En last but not least: onze zeer trouwe vrijwilligersgroep, aangevuld met fijne studenten, die met veel enthousiasme op en rond het water te vinden is, voor uiteenlopende activiteiten.

Kortom met veel en weer nieuw enthousiasme starten we onze activiteiten in 2019. 

 

Inmiddels twee bultruggen aanwezig (update 10-01)

0

Het blijft bijzonder, ondanks het feit dat het nu wel zeer regelmatig voorkomt, dat een bultrug zich voor de kust van Nederland ophoudt. Nu zwemt er al enige maanden een bultrug voor de kust van Zuid Holland/Noord Holland. Vandaag 10 januari is daar een tweede bijgekomen.  

Donderdag 10 januari. Er zwemt één bultrug ter hoogte van Scheveningen en één bultrug ter hoogte van Bergen aan Zee.

Zaterdag 5 januari Er wordt vandaag weer een bultrug waargenomen voor de kust van Scheveningen. Er is nog geen bevestiging dat het weer om het zelfde dier gaat. Maar dat is wel enigszins waarschijnlijk. Dat betekent dat het dier regelmatig op en eer zwemt tussen IJmuiden en Scheveningen en dat hier genoeg voedsel voor het dier is.

Maandag 31 december en Nieuwjaarsdag  De bultrug (mogelijk dezelfde als van de afgelopen maanden) zwemt nu voor de kust van IJmuiden. Hij is hier zowel op oudjaarsdag als op Nieuwjaarsdag bij de Zuidpier waargenomen.

Woensdag 26 december. De bultrug die al geruime tijd voor de Nederlandse kust zwemt, maar nu enige weken niet meer was  gezien is op Eerste Kerstdag weer gespot voor de kust van Scheveningen.

Zondag 9 december Nog steeds zwemt de bultrug (wrs. dezelfde) voor de Nederlandse kust. Nu werd het dier gezien ter hoogte van de Maasvlakte (Rotterdam).

Vrijdag 30 november. De bultrug die al wekenlang voor de Nederlandse kust zwemt is ook vandaag weer gezien. Nu was het dier te bewonderen, ook uit het water springend, voor de kust van Kijkduin (Den Haag).

Vrijdag 23 november . Momenteel wordt een bultrug waargenomen in de Nieuwe Waterweg! Het is nog niet bekend of dit het zelfde dier is als de bultrug die de laatste weken voor de kust van Scheveningen vertoefde. Inmiddels zet het dier weer koers richting Noordzee. 

Bultrug voor de kust van Scheveningen

Woensdag 7 november werd het dier even voor korte tijd samen met een bruinvis gezien. Op zondag 11 november dook voor de kust van Scheveningen de bultrug voor korte tijd naast een windsurfer op.

Bultrug voor Scheveningen (Foto J. van der Sluis)

Op zondag 18 november wordt het dier na enige afwezigheid wederom voor de kust van Scheveningen gezien waar het regelmatig het publiek op het strand vermaakt met sprongen uit het water. Het blijkt nu uit onderzoek van de organisatie “Happy Whale” dat het om de zelfde bultrug gaat als het dier dat enige tijd geleden bij Texel zwom.

De laatste jaren (sinds 2007) zwemmen er ieder jaar regelmatig bultruggen, de meeste dieren zwemmen en foerageren hier meerdere dagen alvorens ze weer verder trekken.  In 2015 zwom er zelfs een jong dier enige tijd in de Oosterschelde. 

Bultrug zwemt nog steeds voor Nederlandse kust (update 09-12)

0

Bultrug in Nieuwe Waterweg (Foto: Jorn Glas)

Het blijft bijzonder, ondanks het feit dat het nu wel zeer regelmatig voorkomt, dat een bultrug zich voor de kust van Nederland ophoudt. Nu zwemt er al enige weken een bultrug voor de kust van Zuid Holland.

Zondag 9 december Nog steeds zwemt de bultrug (wrs dezelfde) voor de Nederlandse kust. Nu werd het dier gezien ter hoogte van de Maasvlakte (Rotterdam).

Vrijdag 30 november. De bultrug die al wekenlang voor de Nederlandse kust zwemt is ook vandaag weer gezien. Nu was het dier te bewonderen, ook uit het water springend, voor de kust van Kijkduin (Den Haag).

Vrijdag 23 november . Momenteel wordt een bultrug waargenomen in de Nieuwe Waterweg! Het is nog niet bekend of dit het zelfde dier is als de bultrug die de laatste weken voor de kust van Scheveningen vertoefde. Inmiddels zet het dier weer koers richting Noordzee. 

Bultrug voor de kust van Scheveningen

Woensdag 7 november werd het dier even voor korte tijd samen met een bruinvis gezien. Op zondag 11 november dook voor de kust van Scheveningen de bultrug voor korte tijd naast een windsurfer op.

Bultrug voor Scheveningen (Foto J. van der Sluis)

Op zondag 18 november wordt het dier na enige afwezigheid wederom voor de kust van Scheveningen gezien waar het regelmatig het publiek op het strand vermaakt met sprongen uit het water. Het blijkt nu uit onderzoek van de organisatie “Happy Whale” dat het om de zelfde bultrug gaat als het dier dat enige tijd geleden bij Texel zwom.

De laatste jaren (sinds 2007) zwemmen er ieder jaar regelmatig bultruggen, de meeste dieren zwemmen en foerageren hier meerdere dagen alvorens ze weer verder trekken.  In 2015 zwom er zelfs een jong dier enige tijd in de Oosterschelde. 

Mooie afsluiting van bruinvis foto identificatie 2018

0

Het jaar 2018 leverde al veel informatie over het leven van de bruinvissen op door de goede en mooie plaatjes die gemaakt konden worden. Op zaterdag en zondag, 20 en 21 oktober waren de laatste tochten met ons zeevarken. De laatste plaatjes en momenten op de Oosterschelde willen we echter niemand onthouden. 

Studio Bruinvis met het Zeevarken (Foto W. Jacobusse)

Op zaterdag verliet het Zeevarken de haven van Kats rondom 11.00 uur. Martine, Annemieke, Renate en Frank zetten eerst koers richting Zierikzee. Het water was in het begin toch wat minder vlak dan dat het was voorspeld, maar toch werd al snel een eerste grijze zeehond waargenomen. Ook kwamen we een grote groep eidereenden tegen die op het water lag te dobberen en die even later met zijn allen opsteeg. Bij het havenhoofd werd allereerst Studio Bruinvis geïnspecteerd. Alles werkte nog en we hoorden en zagen regelmatig bruinvissen (aankomen). Tegelijkertijd werd op het havenhoofd een excursie rondgeleid door het Nationale Park en ook zij zagen en hoorden de bruinvissen.

Moeder met kalf nabij de Oesterput Oosterschelde (Foto F. Zanderink)

Omdat de golfhoogte, om goede foto’s te maken, hier toch iets aan de hoge kant was, besloten we om naar Colijnsplaat aan de zuidkant te varen. Ook hier ligt, tussen deze plaats en de Marina Roompot een bruinvis hotspot en het duurde niet lang voordat we ook hier de eerste dieren zagen. Een drietal, waaronder een moeder met kalf. En deze ervaring zal ons lange tijd bijblijven!

 

Bruinvis nabij de boot, zie ook de littekens voorop. (Foto F. Zanderink)

Zeker anderhalf uur konden we de moeder volgen die aan het jagen was en haar kalf dan aan het oppervlak “achterliet”. Geregeld kwamen ze weer bij elkaar, waarna de moeder weer naar beneden dook. Ook kwamen de dieren uit “nieuwsgierigheid’ af en toe bij de boot even kijken. Het moederdier was al in eerdere jaren gefotografeerd, maar nog nooit met een kalf bij haar.  Ook was het vrij bijzonder nog zo’n jong kalf te zien. De geschatte grootte van het kalf was 70-80 cm. Het vermoeden was daarom ook dat het jong niet ouder was dan een paar maanden. Mede gezien het feit dat het kalf niet mee ging jagen.

Moeder met kalf (Foto F. Zanderink)

Normaal worden in de Oosterschelde de bruinviskalfjes in de periode juni – augustus geboren. Na de tocht van zondag zal een periode van foto analyses aanbreken en zullen er waarschijnlijk nog meer dieren herkend worden en verwachten we de resultaten van de onderzoeken die door de studenten gedaan worden.

Het Foto ID project wordt mede mogelijk gemaakt door het Wereld Natuur Fonds.

 

Naar boven