Actueel

Advies beste bezoektijden voor Studio Bruinvis

0

Schema Studio Bruinvis bij havenhoofd Zierikzee

Met het mooie weer zal het aan de Oosterschelde weer druk zijn met mensen, wandelaars en fietsers. En wat is er dan mooier dan te genieten van enkele bruinvissen bij het havenhoofd van Zierikzee. Want deze plek is niet alleen één van de beste plekken van Nederland om deze walvisachtigen te zien maar ook om ze te horen. Stichting Rugvin heeft hier Studio Bruinvis geplaatst. Een technische installatie (zie schema) die het hoogfrequente geluid ban de bruinvissen hoorbaar maar live naar de kant brengt waar je door een simpele druk op de knop getuige kunt zijn van jagende en/of communicerende bruinvissen.

Bruinvis bij de boei van Studio Bruinvis (Foto A. Podt)

En nu weten we sinds kort ook wat de beste adviestijden zijn om hier te gaan luisteren. Een drietal studenten van “van Hall” in Leeuwarden heeft het afgelopen halfjaar de opgevangen geluidsdata van de bruinvissen geanalyseerd. Uit deze analyse kwam met 75 % zekerheid naar voren dat je de bruinvissen zult aantreffen bij Studio Bruinvis bij inkomend tij, dus bij vloed. Dan is de trefkans dus erg hoog. Met enig geduld en toch ook de noodzaak van rustig weer, ga je iets unieks meemaken.

Wil je binnenkort een bezoek gaan plannen bij Studio Bruinvis houd dan rekening met het getijde. Zie hiervoor de tabel in deze link.

De zuil met speakers en informatie op het havenhoofd van Zierikzee (Foto F. Zanderink)

Studio Bruinvis wordt mede mogelijk gemaakt door het Wereld Natuur Fonds, Nationaal Park Oosterschelde, Natuurmonumenten, de gemeente Schouwen-Duiveland en WaterWorld BV.

Graag horen we na een bezoek van u aan Studio Bruinvis wat uw ervaringen waren.

 

Potvis voor de kust van Den Helder gestorven

0

Potvis waargenomen voor de kust van Den Helder (Foto ANP)

De op 25 juni waargenomen potvis onlangs waargenomen, enkele kilometers uit de kust van Den Helder, is vandaag 26 juni gestorven. Het werd enige tijd gevolgd door SOS dolfijn en Kustwacht. En vanmiddag werd waargenomen dat het al vermagerde dier was overleden.

Voor potvissen is de Noordzee geen aantrekkelijk habitat, vanwege de zeer geringe diepte en het gebrek aan geschikt voedsel. Potvissen zijn echt dieren van de open en diepe zeeën/oceanen.

 

Bruinvistelling Oosterschelde verplaatst naar zaterdag 16 juni!

0

De 10e bruinvistelling van de Oosterschelde die gepland was voor as zaterdag 09 juni is verplaatst naar zaterdag 16 juni.

De Balena tijdens de telling van een eerder jaar. (Foto F. Zanderink)

In 2009 werd de telling voor het eerst uitgevoerd met de inzet van tientallen vrijwilligers op 8 boten. Nu 10 jaar later is het principe nog steeds het zelfde. We kammen letterlijk de hele Oosterschelde uit met 8-9 rustig parallel aan elkaar varende boten en op iedere boot minimaal 3 observers. De eerste keer was na aanleiding van de vraag dat niemand wist hoeveel dieren er ongeveer in de Oosterschelde zaten, later zijn we dit blijven doen om in de gaten te houden hoe deze subpopulatie zich zou ontwikkelen.
In 2011 werd een hoogtepunt bereikt met minimaal 61 dieren. Enkele maanden later werd echter een grote sterfte ontwaard die ongeveer zeker twee jaar duurde, vele tientallen dieren stierven de hongerdood of kwamen door ondervoeding om het leven. Vanaf 2013 laat het aantal een enigszins stabiel aantal zien van tussen de 30 40 dieren.

Vorig jaar werden er 34 dieren waargenomen. Ook worden er ieder jaar kalfjes waargenomen, een mooi bewijs dat de bruinvissen zich ook voortplanten in de Oosterschelde.

De eerst mogelijke datum voor de telling is dus nu vastgesteld voor zaterdag 16 juni a.s. Deze gaat echter alleen door als we voor die dag genoeg boten hebben en het weer weinig wind kent. Bij een wind die harder is dan Bft. 2 wordt de telling verplaatst naar de eerstvolgende potentiële datum (17 juni of ev. 30 juni).

Kent u een schipper die met zijn boot zou willen meehelpen neem dan aub contact op met Stichting Rugvin.

De telling wordt mede mogelijk gemaakt door het Wereld Natuur Fonds, tientallen vrijwilligers en een prachtige vloot schepen en hun schippers.

Zie ook de websitepagina Oosterschlelde/scan van de Oosterschelde die in eerste instantie gepland was voor as zaterdag 02 juni is verplaatst naar zaterdag 09 juni.

In 2009 werd de telling voor het eerst uitgevoerd met de inzet van tientallen vrijwilligers op 8 boten. Nu 10 jaar later is het principe nog steeds het zelfde. We kammen letterlijk de hele Oosterschelde uit met 8-9 rustig parallel aan elkaar varende boten en op iedere boot minimaal 3 observers. De eerste keer was na aanleiding van de vraag dat niemand wist hoeveel dieren er ongeveer in de Oosterschelde zaten, later zijn we dit blijven doen om in de gaten te houden hoe deze subpopulatie zich zou ontwikkelen.

Bruinvis moeder met kalf (Foto A. Podt)

In 2011 werd een hoogtepunt bereikt met minimaal 61 dieren. Enkele maanden later werd echter een grote sterfte ontwaard die ongeveer zeker twee jaar duurde, vele tientallen dieren stierven de hongerdood of kwamen door ondervoeding om het leven. Vanaf 2013 laat het aantal een enigszins stabiel aantal zien van tussen de 30 40 dieren.

Vorig jaar werden er 34 dieren waargenomen. Ook worden er ieder jaar kalfjes waargenomen, een mooi bewijs dat de bruinvissen zich ook voortplanten in de Oosterschelde.

De eerst mogelijke datum voor de telling is dus nu vastgesteld voor zaterdag 09 juni a.s. Deze gaat echter alleen door als we voor die dag genoeg boten hebben en het weer weinig wind kent. Bij een wind die harder is dan Bft. 2 wordt de telling verplaatst naar de eerstvolgende potentiële datum (16 juni).

Kent u een schipper die met zijn boot zou willen meehelpen neem dan aub contact op met Stichting Rugvin.

De telling wordt mede mogelijk gemaakt door het Wereld Natuur Fonds, tientallen vrijwilligers en een prachtige vloot schepen en hun schippers.

Zie ook de websitepagina Oosterschelde/scan

Geslaagde walvisobservatiecursus door Stichting Rugvin

0

Met zijn allen op het dek van de “Nieuwe Maen”.

Met grote tevredenheid kijkt Stichting Rugvin terug op de gegeven tweedaagse cursus tijdens de Hemelvaartdagen (10-11 mei). 10 cursisten gingen samen met de 2 koppige bemanning van de Nieuwe Maen aan de slag met onderwerpen als “welke walvisachtigen waar te zien”, “hoe deze te herkennen”, “hoe deze te vinden” en “hoe de waarnemingen te registreren, maar zeker ook door te zoeken en vinden in de Oosterschelde.

De cursisten kwamen uit het hele land en hadden diverse achtergronden, maar kenden een overlappende ambitie namelijk meer leren over walvisachtigen en ze vooral gaan zien, “en zeker die “kleine” van de Oosterschelde, de bruinvis.

Zodra het kon gingen we met de groep naar buiten, aan dek.

Op donderdag vormden enkele presentaties en oefeningen aan boord het programma dat werd afgesloten met een wandeling langs “plan tureluur” naar Studio Bruinvis op het havenhoofd van Zierikzee.

Op vrijdag stond de bruinvis centraal met herkenning aan de hand van foto identificatie als belangrijk onderdeel naast het zoeken en vinden van de dieren tussen Zierikzee en de Plompetoren. 7-8 visuele waarnemingen van bruinvissen  werden gedaan vanaf het Zeevarken II en de Nieuwe Maen, bovenop de enkele akoestische waarnemingen met de hydrofoon.

Waargenomen bruinvis tijdens de cursus en ooit eerder.

 

Twee dieren die werden gefotografeerd vormden zelfs al een match met dieren die in eerdere jaren werden gefotografeerd.

De sfeer aan boord was erg goed, daar kon het mindere weer op Hemelvaartsdag niets aan veranderen. Op vrijdag was het weer gewoon goed! Zonnig, weinig wind en dat resulteerde zelfs in meerdere bruinviswaarnemingen tijdens de tochten op de vrijdagmiddag.

Veel dank aan de bemanning van de Nieuwe Maen en alle lof voor de positieve gezellige inbreng van de cursisten!!

We hebben nu al weer zin in een nieuwe cursus!

Meer foto’s van de cursus zijn te zien op onze Facebookpagina.

 

Cursus walvisobservatie begint vol te stromen.

0

Stichting Rugvin organiseert rond Hemelvaart (10-11 mei) een cursus walvis observatie op de Oosterschelde. Deze unieke cursus begint momenteel aardig vol te stromen.  De cursus is bedoeld voor natuurliefhebbers die een speciale voorliefde hebben voor walvisachtigen. De cursus en de overnachting vindt plaats op het zeilschip ” de Nieuwe Maen”. 

In deze cursus wordt je het fijne geleerd over de ecologie van de walvisachtigen (walvissen, dolfijnen en bruinvissen), het hoe, waar en wanneer je het beste de diverse walvisachtigen kunt waarnemen, het registeren en het fotograferen van walvisachtigen alsmede “de ins en outs” van onze eigen bruinvis.

Krijg je de smaak te pakken, dan kun je via Stichting Rugvin de cursus uitbreiden met een meerdaagse facultatieve reis naar een van onze collega organisaties in het buitenland. Dit gebeurt in samenwerking met Raggy charters, gevestigd in Port Elisabeth, Algoa bay in Zuid Afrika en bij het C.R.R.U. (Cetacean Research & Rescue Unit) in Gardenstown aan de Moray firth in Schotland. Door het volgen van de cursus bij Stichting Rugvin kom je niet alleen goed voorbereid aan, maar krijg je via ons ook een fikse korting op je verblijf daar!

In de cursus staat de ecologie van de walvissen centraal, met een accent op de walvissoorten van de Noordzee. Ook ruimen we plek in voor speciale leerdoelen/verzoeken die je als cursist kunt inbrengen. Tijdens de cursus maken we ook tochten op de Oosterschelde met “de Nieuwe Maen” en onze eigen RIB, het Zeevarken II.

 

Cursus Programma:

Tuimelaars in Algoa Bay (Foto Lloyd Edwards)

Donderdag 10 mei 

  • Inloop 9.30 uur
  • Aanvang en introductie 10.00 uur).
  • Walvissen, dolfijnen en bruinvissen
  • Ecologie van de walvisachtigen
  • Hoe walvissen waar te nemen en wat te registreren.
  • Het fotograferen van walvisachtigen.
  • Tocht aan boord van de Nieuwe Maen op zoek naar bruinvissen.
  • Overnachting aan boord (2p en 4p. kajuiten)

Ook naast de boot veel bekijks (Foto Ernst Schrijver)

Vrijdag 11 mei 

  • De bruinvis in de Oosterschelde
  • Bruinvis tocht met het Zeevarken II
  • Walvisspotten rond de wereld
    • Algoa Bay
    • Moray firth
  • Werken met navigatieapparatuur, afstanden op zee schatten, werking hydrofoon e.a.
  • Wat kun en wil je verder met jouw walvisobservaties/werk, vrijwilligerswerk.
  • Inbreng/vragen verzoeken cursisten.
  • Afronding (ca 17.00 uur)

 

De meerdaagse cursusreizen worden in overleg georganiseerd en gekoppeld aan het aanbod van de collega organisatie Raggy Charters en CRRU. In de cursus wordt speciale aandacht besteed aan het aanbod en de mogelijkheden van deze twee organisaties/locaties.

De “Sardine run” in volle gang

Algoa Bay

In Algoa Bay bent u, in het stadje Seaview aan de Stille Oceaan, teamlid bij Raggy charters. Vanuit de haven van Port Elisabeth gaat u met een van hun boten het water op. U boekt via ons bij hen een verblijf van minimaal 2 weken. Naast de tochten en het werk op het water zult u o.a. ook het Nationaal Park Addo bezoeken. Samen met o.a. de zuidkapers, bultruggen, Brydes walvissen, tuimelaars, pinguïns, zeeberen en haaien op zee kunt u hier uw “Big 7” complementeren met olifanten, leeuwen, luipaarden, buffels en neushoorns op het land.

Tuimelaar in de Moray firth (Foto K. Robinson)

Moray Firth 

Bij de CRRU (Cetacean Research and Rescue Unit) van Kevin Robinson verblijft u in het dorpje Gardenstown aan de Moray firth. Hier draai je mee in het foto identificatie onderzoek dat zich vooral richt op de veel voorkomende tuimelaar (bottlenose dolphin) en de dwergvinvis (Minke whale).

Op week basis kun je hier boeken. Vanaf zondag 24 juni wekelijks, tot aan, de laatste week op het water, zondag 7 oktober.

Kosten:

  • De kosten van de cursus bedragen € 285,- pp.  Dit is inclusief  1x overnachting, alle maaltijden, het cursusmateriaal en één tocht op de Oosterschelde met de Nieuwe Maen én een met het Zeevarken II.
  • Voor studenten zijn speciale kortingen (in overleg).
  • De kosten van uw verblijf in Zuid Afrika of Schotland zijn afhankelijk van de lengte van uw verblijf. U dient zelf uw reis te boeken.
  • We hanteren een minimum aantal deelnemers voor onze cursus van 6 personen. De cursus gaat niet door indien dit aantal niet gehaald wordt.
  • Een extra nacht, vooraf aan de cursus, is mogelijk, met bijbetaling van €25,- pp.
  • De inkomsten van deze cursus komen ons onderzoek op de Oosterschelde geheel ten goede.

Contact

Wilt u zich aanmelden voor onze cursus of wilt u meer weten, neem dan contact met ons op.

Wij gaan uit van een minimale cursusbezetting van 6 personen en maximaal 10p. Opgave voor 08 maart 2018! 

Mooie en unieke bruinvisgeluiden van Studio Bruinvis!

0

Schema Studio Bruinvis

Sinds afgelopen voorjaar (2017) is Studio Bruinvis operationeel. Studio Bruinvis maakt het mogelijk live naar de bruinvissen in de Oosterschelde te luisteren. In het najaar hebben wij het mogelijk gemaakt ook de geluiden op te slaan voor onderzoeksdoeleinden.

Het was even spannend of alle Studio Bruinvis onderdelen de storm van afgelopen week zouden doorstaan, maar dit bleek gelukkig van wel!

Het fragment dat u hieronder kunt beluisteren is met een telefoon live opgenomen bij de zuil van Studio Bruinvis op het havenhoofd op vrijdag 26 januari jl. toen een van onze onderzoeksters ter plekke was.

 

De eerste opgenomen geluidsbestanden zijn nu ook beluisterd en deze geven al aardig wat interessante geluiden weer. Zo zijn als u op de foto hiernaast klikt in het begin wat rustige bruinvisgeluiden te horen. Iets verderop tussen 0:55 en 1:05 gaat het geluid plotseling omhoog en is het zeer waarschijnlijk dat de bruinvis achter een vis aanzit. Het piepende geluid op het laatst dat dan klinkt is het moment waarop de bruinvis de vis pakt.

 

Studio Bruinvis wordt mede mogelijk gemaakt door het Wereld Natuur Fonds, Natuurmonumenten, Gemeente Schouwen-Duiveland, NP Oosterschelde, WaterProof en Magrec Ltd.  

Fijne feestdagen!

0

Namens het bestuur en alle vrijwilligers wenst Stichting Rugvin u fijne feestdagen en een goed 2018!!

2018 belooft een bijzonder jaar te worden met:

  • de 10e bruinvistelling op de Oosterschelde;
  • de eerste analyse van de Studio Bruinvis -data,
  • voortzetting van ons Foto ID werk

en niet te vergeten onze nieuwe activiteiten:

  • de bruinvisontmoetingstocht;
  • de cursus walvisobservatie met buitenlandse excursie (waarover begin 2018 meer!!

Het bruinvisleven in de Oosterschelde meer ontrafeld

0

De zelfde bruinvis gefotografeerd in 2016 en 2017 (Foto A. Podt)

Sinds Stichting Rugvin in 2009 een deel van haar onderzoekspijlen ook richtte op de Oosterschelde, is de kennis over Nederlands talrijkste walvisachtige, de bruinvis, toegenomen. Vooral de herkenning van individuele dieren aan de hand van systematisch foto-identificatie onderzoek heeft hieraan bijgedragen. In de afgelopen drie jaar zijn er duizenden foto’s genomen. En met een succesvol resultaat!

In 2009 startte Stichting Rugvin met de jaarlijkse bruinvistelling in de Oosterschelde, gevolgd door akoestisch onderzoek in 2010. Sinds enkele jaren is daar een belangrijk onderzoek aan toegevoegd, namelijk het foto-identificatie project (“Photo ID”). Bij dit onderzoek worden individuele bruinvissen op foto’s herkend aan de hand van kleurpigmenten, rugvinvorm en littekens. Hiermee wordt een beeld gevormd over de populatiegrootte van de in de Oosterschelde levende bruinvissen, hoe lang de dieren in deze wateren verblijven en wat hun locatie voorkeur is. Daarnaast is het soms, door de aanwezigheid van een kalf, mogelijk het geslacht van het volwassen dier te bepalen.

Het Photo ID team 2017 in volle actie (Foto B. Engelen)

In de beginjaren van het foto-identificatie project op de Oosterschelde vonden slechts enkele tochten per jaar plaats, echter sinds 2015 beschikt de Stichting zelf over een kleine boot (RIB) wat het mogelijk maakte vaker het water op te gaan. Het foto-identificatie team bestaat uit studenten, die zo de kans krijgen onderzoekservaring op te doen, en vrijwilligers. Zij opereerden tijdens de zomermaanden (van 2015 – 2016) vanaf een vaste basis bij de Schelphoek en afgelopen zomer vanaf Kats. Het team werkte meestal met twee tot vier mensen aan boord die het water aftuurden op zoek naar de kleine rugvin van een bruinvis. Als er een bruinvis werd gezien, benaderde het team dit dier rustig, om eventuele verstoring zoveel mogelijk te voorkomen. Zodra de positie van de bruinvis ten opzichte van de boot ideaal was, werd geprobeerd van beide zijden foto’s te maken met behulp van een camera met telelens. Al deze foto’s zijn per individuele bruinvis gesorteerd en in een catalogus verwerkt. Hierbij zijn gegevens als datum, tijdstip, locatie en het gedrag eveneens van belang.

Twee bruinvissen met verschillende rugvinvormen (Foto: A. Podt)

Het Photo ID team 2017 in volle actieTussen 2015 en 2017 maakte het onderzoeksteam duizenden foto’s. Deze fotoverzameling werd aangevuld met foto’s van andere bruinvisspotters. Al deze foto’s werden vervolgens geanalyseerd: “Op de foto’s kon ik ruim 40 individuele bruinvissen identificeren. Daarnaast heb ik naar oudere foto’s gekeken die tussen 2007 en 2014 waren genomen. Bij twaalf bruinvissen kon worden vastgesteld dat zij al minimaal vijf tot tien jaar in de Oosterschelde verblijven!” aldus Annemieke Podt, onderzoeker bij het foto-identificatie team. “Het is prachtig om deze kleine walvisachtige in Nederland te zien. Het succesvol kunnen herkennen van individuen maakt het waarnemen en fotograferen van bruinvissen extra speciaal voor mij. Afgelopen zomer vond ik het vooral bijzonder om individuen opnieuw tegen te komen die ik één of twee jaar geleden ook al had gezien.”

Een van de langst bekende bruinvissen van de Oosterschelde (Fotot WJ Strietman)

Het opmerkelijkste ‘photo ID’ voorval betrof een bruinvis die sinds 2011 geregeld werd waargenomen tussen Burghsluis en Zierikzee. Deze bruinvis werd nooit in het bijzijn van een kalf gezien. Daarom namen de onderzoekers voorzichtig aan dat dit een mannetje was. Echter, dit jaar werd het dier met een kalf gespot in de buurt van Wemeldinge. De moeder werd een maand later opnieuw gezien tussen Burghsluis en Zierikzee, maar toen helaas zonder kalf. Het kalfje heeft het waarschijnlijk niet gered.

Bruinvis met duidelijke kleurtekening op de flank. (Foto A. Podt)

Met behulp van foto-identificatie is het mogelijk het leven van de bruinvissen in de Oosterschelde steeds verder te ontrafelen. In de toekomst biedt deze techniek kansen om nog meer over de bruinvissen te leren. Dit geldt bijvoorbeeld voor de overlevingskansen van kalfjes en de sociale banden tussen deze dieren. Naast dit specifieke onderzoek, worden ook onderzoeksgegevens via Studio Bruinvis verzameld. Studio Bruinvis is een ‘fysieke luisterpaal’ op het Havenhoofd van Zierikzee. Het is een wereldwijd uniek project waar de geluiden van bruinvissen live kunnen worden gehoord beluisterd. De geluiden worden ook opgenomen voor analyse. Deze projecten worden financieel mede mogelijk gemaakt door het Wereld Natuur Fonds.

Het seizoen van 2017 zit er op. In 2018 staat het Photo-ID team weer paraat! Heb je interesse om als student of vrijwilliger lid te worden van het Photo ID team 2018 neem dan contact met ons op.

 

Spitssnuitdolfijn in Oosterschelde

0

Gewone spitssnuitdolfijn (Mesoplodon bidens) Foto: Christa de Boks)

 

Op 30 augustus is in de buurt van “Neeltje Jans” in de Oosterschelde een “gewone spitssnuitdolfijn (Mesoplodon bidens) waargenomen. Het dier was toen nog “springlevend” zie beeldmateriaal. Helaas is deze walvisachtige vandaag levend gestrand in de buurt van de Schelphoek (Oosterschelde), waarna het korte tijd later overleed.
Het dier is inmiddels onderzocht aan veterinaire faculteit in Utrecht. Klik hier voor de bevindingen.

 

Kenmerkend is de lange spitse snuit (Foto Christa de Boks)

De familie van de spitssnuitdolfijnen, eigenlijk kleine walvissen, kent 21 verschillende soorten (hiervan zijn de butskoppen de bekendste soorten). De gewone spitssnuitdolfijn die nu dus in de Oosterschelde is waargenomen kan tot 5,5 meter lang worden en wordt normaliter alleen in de  Atlantische oceaan waargenomen. Er is nog niet veel bekend over deze walvisachtige, maar het dier schijnt zich normaliter vooral met inktvissen te voeden.

 

 

Rugvin kinder T-shirts te koop in Zierikzee

0

Enkele voorbeelden van de T-shirts van Mies

Sinds kort zijn er bij de pop-up winkel van Mies In Zierikzee kinder T-shirts te koop met hierop het Rugvin logo in combinatie met dolfijnen en andere waterdieren. Een deel van de opbrengst gaat naar Stichting Rugvin. De kleding is gemaakt van biologisch katoen.

De T-shirts zijn te bewonderen in diverse leeftijdscategorieën tussen de 3 en 12 jaar en te koop aan de Poststraat 4 in Zierikzee. Binnenkort zijn de T-shirts ook online te koop via de Facebookpagina van Studio Boktor.

Ook is er vanaf nu verkoop vanaf de website. We wensen Mies met haar leuke initiatief een succesvolle verkoop!

 

Naar boven