Dit is deel 10 van de serie over de beste walvisspotgebieden van de wereld. We gaan iedere paar weken een nieuw gebied onder de aandacht brengen. We zullen hierbij aandacht schenken aan welke walvisachtigen je per gebied kunt aantreffen, met welke organisatie(s) je een walvistrip zou kunnen boeken of als vrijwilliger kunt aanmonsteren (we selecteren hierbij wel op organisaties die zich houden aan de nodige gedragsregels) en waar de locatie precies is gesitueerd. Alle informatie over deze gebieden bundelen we op onze webpagina “waar zelf walvissen zien”. Op deze manier werken we toe naar een groot overzicht van kaarten, foto’s en informatie.

Andenes op de Lofoten, Noorwegen

Andenes ligt op het puntje van Andoy, het noordelijkste eiland van de Lofoten in Noorwegen. Het is een kleine havenplaats met voldoende voorzieningen en het hele jaar walvissen. Ruim (300 km) boven de poolcirkel gaat de zon in de zomer niet onder en komt deze in de winter niet op. In de winter is er wel het noorderlicht soms te zien. Andenes telt minder dan 3000 inwoners en de voornaamste bron van inkomsten daar is de visvangst. Met een vliegveldje is het vanuit Oslo per vliegtuig bereikbaar. Een andere mogelijkheid is met de auto of camper. De afstand vanuit Nederland is dan wel 3000 km, dus is combineren met een meerweekse roadtrip eigenlijk noodzakelijk. Toch is deze reis bijvoorbeeld via Zweden en Lapland naar Andenes in Noorwegen alleen al voor de schitterende natuur onderweg zeker een aanrader.

Potvissen nabij Andenes (Foto: M. van Dam)

Op het gebied van whalewatching heeft Andenes veel te bieden. Het is de potvis hotspot van Europa zo niet van de wereld. Die zul je op een trip zo goed als zeker zien, meest waarschijnlijk meerdere. Het zijn meest grote mannetjes (15 – 20 m) die zich hier aan de rand van het dichtbijgelegen continentale plat op zo’n 600 meter diepte tegoed doen aan inktvis en grotere vissen. Ze duiken niet extreem lang, gemiddeld 25 tot 35 minuten, waarna ze tot 10 minuten aan de oppervlakte rusten om vervolgens weer te duiken. Soms zijn er zoveel potvissen in de buurt dat de boot van potvis naar potvis vaart of je zelfs meerdere potvissen simultaan ziet duiken.

Meer spectaculair nog zijn de groepen orka’s en bultruggen die vanaf begin winter tot maart / april in groepen de oostelijke fjorden opzoeken op jacht naar de grote scholen haring die daar dan zijn. Bijzonder is dat orka’s en bultruggen geregeld samen rond een school haring te zien zijn. Tijdens zo’n schranspartij kolkt de zee van de door elkaar jagende walvissen en duikende zeevogels. Door de aanwezigheid van zoveel orka’s is hier de Norwegian Orca Survey gevestigd die onderzoek doet naar deze zwaardwalvissen.

Grienden bij een van de safariboten (Foto M. Bril Sea Safari Andenes)

Verder worden grienden en af en toe dolfijnen (witsnuit-, witflank-, risso dolfijnen) en een gewone of dwergvinvis gezien. Natuurlijk ontbreken ook ‘onze’ schuwe bruinvissen niet. De beste tochten worden georganiseerd door Sea Safari Andenes met moderne RIB’s, verder is er Whalesafari Andenes varend met een oude walvisjager. Let wel op: met die laatste wordt je met wind en golven makkelijk zeeziek en zijn er veel meer mensen aan boord. Het heeft wel een walvismuseum.

De schipper, fotograaf en gids van Sea Safari Andenes is de uit Nederland afkomstige Marten Bril. Hij maakt ook (zee)vogel tochten en je kunt er overnachten in de Brygga. In het nabijgelegen Bleick is een (zomer)camping, waar je komend vanuit Andenes onderweg goede kans hebt zeearenden te zien. Verder kun je op land en zee veel verschillende vogelsoorten, waaronder papegaaiduikers spotten.

Bultrug bij Lofoten (Foto M. Bril Sea Safari Andenes)

De koude vraagt om goede kleding. Tijdens de tochten met een RIB krijg je naast veiligheidsinstructie een isolerend drijfpak en zwemvest aan. Terug van een tocht wordt meer verteld over de walvissen en is er warme soep. Succesvol spotten wordt geholpen door info uitwisseling van de locale Orca Survey en een ‘uitkijk’ in de vuurtoren van Andenes, die de RIB makkelijker naar de walvissen kan dirigeren. Net als op veel andere plaatsen met zeeklimaat is het verstandig meerdere dagen in Andenes te verblijven om het risico van niet uit kunnen varen door slecht weer te beperken.

De schipper, fotograaf en gids van Sea Safari Andenes is de uit Nederland afkomstige Marten Bril. Hij maakt ook (zee)vogel tochten en je kunt er overnachten in de Brygga. In het nabijgelegen Bleick is een (zomer)camping, waar je komend vanuit Andenes onderweg goede kans hebt zeearenden te zien. Verder kun je op land en zee veel verschillende vogelsoorten, waaronder papegaaiduikers spotten.

Orka’s tijdens een van de trips vanuit Andenes (Foto. M Bril)

De koude vraagt om goede kleding. Tijdens de tochten met een RIB krijg je naast veiligheidsinstructie een isolerend drijfpak en zwemvest aan. Terug van een tocht wordt meer verteld over de walvissen en is er warme soep. Succesvol spotten wordt geholpen door info uitwisseling van de locale Orca Survey en een ‘uitkijk’ in de vuurtoren van Andenes, die de RIB makkelijker naar de walvissen kan dirigeren. Net als op veel andere plaatsen met zeeklimaat is het verstandig meerdere dagen in Andenes te verblijven om het risico van niet uit kunnen varen door slecht weer te beperken.

Martin van Dam