Bruinvistellingen Oosterschelde

Over de groep bruinvissen in de Oosterschelde wordt steeds meer bekend. Stichting Rugvin probeert meer inzicht te verkrijgen door op verschillende manieren de bruinvispopulatie van de Oosterschelde te onderzoeken.

De jaarlijkse telling, sinds 2009, is een belangrijk onderdeel van het onderzoek. Hiervoor werd in samenwerking met het Wereld Natuur Fonds Nederland het initiatief genomen. Om het (minimum) aantal dieren in de Oosterschelde vast te stellen werd besloten om met meerdere boten tegelijk het gebied letterlijk uit te kammen. De exacte wijze waarop dit gebeurt kun je nalezen in de “Opzet bruinvisscan Oosterschelde”

 

De eerste bruinvistelling (2009)

Op 19 september 2009 voeren acht boten parallel aan elkaar onder ideale weersomstandigheden (Bft 0-1) vanaf de Oosterscheldekering naar het oosten. Iedere boot had minimaal drie ervaren waarnemers aan boord en er was overlap in het gebied wat elke bemanning kon overzien tussen de boten. In totaal werden na uitsluiting van dubbeltellingen 37 dieren geteld waarvan vijf kalfjes. De kans dat er dieren aan het oog waren onttrokken was minimaal, aangezien het water zo vlak als een spiegel was. Het geoefende oog van de waarnemers spotte iedere rimpeling in het water.

Bruinviswaarnemingen tijdens de eerste scan in de Oosterschelde, iedere rode stip stelt één waarneming voor van minimaal één bruinvis.”

De tweede bruinvistelling (2010)

Op 22 mei 2010 werd de tweede scan uitgevoerd onder minder gunstige omstandigheden (Bft 3-4). Op deze dag telden de waarnemers 15 bruinvissen. Hiermee is echter wel aangetoond dat de dieren zowel in het voorjaar als in het najaar in een relatief grote groep aanwezig zijn in de Oosterschelde.

Weergave van alle bruinviswaarnemingen tijdens de scan van 2010. Iedere rode stip is één waarneming van minimaal één bruinvis.

Eind juni 2010 zijn tevens tijdens korte boottochten door Rugvin waarnemers kalfjes waargenomen wat aantoont dat de dieren zich hier voortplanten.

De derde bruinvistelling (2011)

In dit jaar werd de derde scan georganiseerd op 26 juni. Tijdens deze scan worden er maar liefst minimaal 61 dieren geteld. Dit aantal is een stuk hoger ten opzichte van het referentiejaar 2009. De omstandigheden waren vergelijkbaar.

Waarnemingen tijdens de bruinvisscan 2011 op de Oosterschelde.

De vierde bruinvistelling (2012)

Op zondag 09 september 2012 hebben vrijwilligers van Stichting Rugvin 42 bruinvissen geteld in Nationaal Park de Oosterschelde. Dit is aanzienlijk minder dan het vorig jaar toen er nog 61 dieren werden geteld.

In de ochtend vertrokken ruim veertig observers aan boord van acht schepen parallel aan elkaar vanaf de Oosterscheldekering richting het oosten. De omstandigheden waren goed. Bij de start was het windkracht 1, wat inhoudt dat de dieren goed en makkelijk te zien zijn. Nergens anders ter wereld kan en wordt op deze manier het aantal bruinvissen geteld.

Het aantal van 42 dieren, met zeker 2 kalfjes is 19 minder dan vorig jaar. Deze afname kwam niet geheel onverwacht. Sinds vorig jaar mei zijn er tot afgelopen weekend in en rond de Oosterschelde 77 dode bruinvissen aangespoeld (bron: E.H.B.Z.)

 

De vijfde bruinvistelling (2013)

Het aantal bruinvissen dat op zondag 22 september 2013 is waargenomen tijdens de jaarlijkse bruinvistelling van Stichting Rugvin en het Wereld Natuur Fonds was aan de lage kant. In totaal werden tijdens de scan 18 dieren geteld.

Acht boten voeren vanaf de Oosterscheldekering parallel naar het oosten. Vanaf elke boot zochten meerdere oberservers naar bruinvissen. Een stevige bries weerhield met name de boten midden op de Oosterschelde van meer waarnemingen, de golfhoogte was toch groter dan vooraf gedacht was.

Het lage aantal van deze 5e telling is te wijten aan de toch tegenvallende weersomstandigheden, maar waarschijnlijk ook door het hoge sterftecijfer van dit jaar. Ook tijdens de scan werd een dode bruinvis waargenomen die het totale aantal dode bruinvissen van dit jaar in het Oosterscheldegebied op 38 zet (bron: EHBZ).

Onderzoek naar de doodsoorzaken van de bruinvis in de Oosterschelde van het afgelopen voorjaar geeft aan dat verhongering en vermagering hiervoor grotendeels verantwoordelijk zijn. Dit onderzoek wordt binnenkort voortgezet.

 

Waarnemingen 22 september 2013

Waarnemingen 22 september 2013

 

De zesde bruinvistelling (2014)

De telling van 2014 vond plaats op 28 september. Met acht boten werd er weer in parallelle linie gevaren van West naar Oost. Tijdens deze telling werden 35 dieren geteld.

Waarnemingen 2014

 

De zevende bruinvistelling (2015)

De bruinvistelling 2015 op de Oosterschelde van zaterdag 29 augustus is geslaagd en levert na aftrek van dubbeltellingen minimaal 29 dieren op.

Vorig jaar werden er 35 dieren geteld. Dit jaar dus een iets lager aantal. Zeker is nu wel dat het aantal niet is gegroeid, maar ook niet echt (sterk) is afgenomen. Voorlopig kunnen we zeggen dat het aantal bruinvissen min of meer stabiel is gebleven.

De bruinvissen werden vanaf Roompot Marina en Burghsluis letterlijk tot aan het Tholensche gat waargenomen. Er was een waarneming van maar liefst 7 bruinvissen bij elkaar (net ten zuiden van zandplaat Neeltje Jan > zie kaart) en minimaal twee kalfjes. Ook vlak voor de Grevelingendam bij ZIjpe werden deze telling nog 4 bruinvissen gespot. Aan weerszijde van de Zeelandbrug werden ongeveer evenveel dieren geteld.

Alle bruinviswaarnemingen van 2015

De scanomstandigheden waren in het begin prima, bij de Zeelandbrug trok de wind onverwacht iets meer aan dan voorspeld (Bft 3) , echter ter hoogte van Kats zwakte de wind verder af en werd het bijna windstil.

De telling werd mede mogelijkheid door de inzet van vele vrijwilligers, “onze”schippers, de financiële ondersteuning van het Wereld Natuur Fonds en de verrekijkers die we ontvingen van Outdoor en Optics.

 

De achtste bruinvistelling (2016)

De bruinvistelling 2016 op de Oosterschelde van 24 juli is geslaagd en levert na aftrek van dubbeltellingen minimaal 25 dieren op.

Vorig jaar werden er 29 dieren geteld. Dit jaar dus een iets lager aantal. Zeker is nu wel dat het aantal niet is gegroeid, maar ook niet echt (sterk) is afgenomen. De weersomstandigheden waren niet helemaal optimaal. We vertrokken bij Bft 1, maar enige tijd rond het middaguur wakkerde de wind toch aan tot Bft 3. later was de wind weer gaan liggen, tot bijna een spiegel op het eind van de dag. Dit kan invloed hebben gehad.

Ook werden tijdens de tocht enkele kalfjes waargenomen.

Waarnemingen 2016

 

De negende bruinvistelling (2017)

De bruinvistelling van 2017 is op 18 juni uitgevoerd en leverde na aftrek van dubbeltellingen 34 bruinvissen op. Dit is zeker gezien de uitval van 3 boten, een goede score en zeker en toename t.o.v. 2016 toen er 25 dieren werden waargenomen (weliswaar bij mindere weersomstandigheden). Er werd zeker een kalfje gespot en een juveniel. Maar de verwachting is dat het aantal bruinvisssen toch nog een stuk hoger ligt vanwege de (te) grote afstand tussen de boten vanwege de al vermelde uitval van 3 boten. Het was nu de gehele dag slecht Bft 1. Ook werd Willem, de langst bekende bruinvis in de Oosterschelde, waargenomen.

Bruinviswaarnemingen 18 juni 2017

 

In onderstaande grafiek zijn alle bruinvistelresultaten (2009 – 2017) in de Oosterschelde weergegeven.

Bruinviswaarnemingen Oosterschelde 2009 – 2017

 

 

Naar boven