Oosterschelde

Studio Bruinvis goed bezocht

0

Even een zonnetje en het havenhoofd van Zierikzee loopt weer vol met mensen.

Afgelopen zondag is het team van Rugvin weer even met de boot bij de boei van Studio Bruinvis geweest om het wier van de hydrofoon te halen. Vanaf die plek hadden we goed zicht op de bezoekers van Studio Bruinvis en konden we concluderen dat deze goed wordt bezocht. Er was die dag even een lekker zonnetje na dagen van regen en wind en meteen is er weer veel belangstelling voor het beluisteren en spotten van bruinvissen.

De boei van Studio Bruinvis met een van de Oosterschelde bruinvissen.

Enkele dagen hiervoor was er op de teller gekeken die bijhoudt hoe vaak het geluid van de bruinvissen wordt aangezet. De teller die half augustus geplaatst was stond na een ruime maand op meer dan 1000 afspeelmomenten. Dat zijn ongeveer 30 momenten per dag bij niet uitzonderlijk goed weer. Observaties in begin augustus gaven aan dat op zonnige dagen de bezoeken rond de 100 wandelaars en fietsers per dag liggen.  

Momenteel worden de eerste weken dataopslag van de bruinvisgeluiden uitgelezen door 3 studenten van het van Hall Larenstein in Leeuwarden. Deze studenten onderzoeken o.m. de relatie van het getijde en de aanwezigheid van bruinvissen bij het havenhoofd. We hopen hiermee bezoekers van Studio Bruinvis  binnenkort beter te kunnen infomeren over wat de beste momenten zijn om naar de bruinvissen te luisteren. 

Schematische weergave Studio bruinvis

Daarnaast zal de data ook inzicht geven over de invloed van het seizoen, aanwezigheid voedsel duur van de aanwezigheid etc.

Studio Bruinvis is een initiatief van Stichting Rugvin met financiële steun van het Wereld Natuur Fonds, Nationaal Park Oosterschelde, Natuurmonumenten en de gemeente Schouwen-Duiveland.

Walvisspotten over de wereld (8) De Oosterschelde

0

Dit is deel 8 van de serie over de beste walvisspotgebieden van de wereld. We gaan iedere paar weken een nieuw gebied onder de aandacht brengen. We zullen hierbij aandacht schenken aan welke walvisachtigen je per gebied kunt aantreffen, met welke organisatie(s) je een walvistrip zou kunnen boeken of als vrijwilliger kunt aanmonsteren (we selecteren hierbij wel op organisaties die zich houden aan de nodige gedragsregels) en waar de locatie precies is gesitueerd. Alle informatie over deze gebieden bundelen we op onze webpagina “waar zelf walvissen zien”. Op deze manier werken we toe naar een groot overzicht van kaarten, foto’s en informatie.

Twee bruinvissen nabij Zierikzee (Foto: E. Schrijver)

Hoewel Nederland niet bekend staat als walvisland is het eigenlijk helemaal niet moeilijk om in ons land walvisachtigen te zien, dit geldt in ieder geval voor de bruinvis.

Overal in de (Nederlandse) Noordzee kun je bruinvissen en in mindere mate witsnuitdolfijnen of andere soorten tegenkomen. De meest voorkomende walvisachtige is de bruinvis. Deze kun je al zien, als je er oog voor hebt, vanaf (veer)boten, bijvoorbeeld vanaf de Stena Line naar Harwich, maar ook vanaf het strand of vanaf een pier. Een bekende pier is die bij IJmuiden. Hier worden regelmatig bruinvissen waargenomen, ook worden in het Marsdiep (het water tussen Den Helder en Texel) geregeld bruinvissen en andere walvisachtigen (jaarlijks wel een of meer bultruggen) gezien.

Bruinvis hotspots in de Oosterschelde

 

Maar de “makkelijkste” plekken bevinden zich zonder twijfel rondom de Oosterschelde. In de Oosterschelde zwemmen momenteel ruim dertig bruinvissen rond die zich graag ophouden bij de diepe plekken aldaar.

De MS Onrust “omsingeld” door twee bruinvissen.

Deze zogenaamde hotspots (zie kaartje) bevinden zich o.m bij de haven van Burghsluis, de haven van Kats en het havenhoofd van Zierikzee.
Wil je graag mee met een boot het water op om bruinvissen of zeehonden te spotten dan kun je opstappen op de “MS Onrust” bij Burghsluis.

Volgend voorjaar (2018) komen we als Stichting Rugvin met een eigen aanbod voor natuurfotografen.

 

Een bruinvis bij de boei van Studio Bruinvis

Op het havenhoofd van Zierikzee kun je niet alleen bruinvissen zien, maar je kunt ze hier ook horen via onze Studio Bruinvis. Je kunt hier gewoon naar toe wandelen of fietsen! En bovendien zitten de dieren hier hier het hele jaar door. Binnenkort willen we met behulp van Studio Bruinvis geluidsregistraties de geïnteresseerde luisteraars laten weten wat de beste tijden zijn om te gaan luisteren en kijken.

En je kunt ook zomaar geluk hebben met andere soorten. Geregeld worden ook bultruggen en witsnuitdolfijnen gezien in de Nederlandse Noordzee.

 

Bruinvissen met drone gefilmd in Oosterschelde

0

Inger vangt de drone op na de eerste vlucht.

Afgelopen maandag hebben Rijkswaterstaat en Stichting Rugvin geëxperimenteerd met het filmen van bruinvissen in de Oosterschelde met de inzet van een drone. Het doel van de tocht op de Oosterschelde met de drone was om te testen of het mogelijk was bruinvissen te filmen en te fotograferen zodat identificatie en het inschatten van de fitheid van de dieren vanuit de lucht mogelijk zou zijn.  Inger van de Bosch (RWS) gaat hier nl haar PhD van maken. Zij werd vanuit RWS vergezeld door de drone piloot Olaf van Hese.

 

 

De bruinvis die ook met de drone gefilmd is zwemt naar de boot het Zeevarken toe.

Het was het RWS en Rugvin team (Annemieke en Frank) gelukt meerdere keren de bruinvissen te vinden en vervolgens te filmen. Maar eenvoudig was dit niet. In totaal werden er vier bruinvissen waargenomen bij Zierikzee en Burghsluis, maar de dieren waren erg mobiel en onvoorspelbaar. De komende dagen worden alle beelden die gemaakt zijn nagelopen en geanalyseerd. Een eerste leuke opname waarbij een nieuwsgierige bruinvis dicht bij de boot van Rugvin kwam willen we alvast graag delen. Zo te zien bekommerde het dier zich niet veel om wat er op het water gebeurde. En dat is goed om te weten!.

De hier afgebeelde bruinvis is een goede bekende van het Foto ID team. Momenteel zijn al zo’n twintig bruinvissen van de ca 35 dieren in de Oosterschelde geïdentificeerd.

Spitssnuitdolfijn in Oosterschelde

0

Gewone spitssnuitdolfijn (Mesoplodon bidens) Foto: Christa de Boks)

 

Op 30 augustus is in de buurt van “Neeltje Jans” in de Oosterschelde een “gewone spitssnuitdolfijn (Mesoplodon bidens) waargenomen. Het dier was toen nog “springlevend” zie beeldmateriaal. Helaas is deze walvisachtige vandaag levend gestrand in de buurt van de Schelphoek (Oosterschelde), waarna het korte tijd later overleed.
Het dier is inmiddels onderzocht aan veterinaire faculteit in Utrecht. Klik hier voor de bevindingen.

 

Kenmerkend is de lange spitse snuit (Foto Christa de Boks)

De familie van de spitssnuitdolfijnen, eigenlijk kleine walvissen, kent 21 verschillende soorten (hiervan zijn de butskoppen de bekendste soorten). De gewone spitssnuitdolfijn die nu dus in de Oosterschelde is waargenomen kan tot 5,5 meter lang worden en wordt normaliter alleen in de  Atlantische oceaan waargenomen. Er is nog niet veel bekend over deze walvisachtige, maar het dier schijnt zich normaliter vooral met inktvissen te voeden.

 

 

Een update van het bruinvis foto ID project: Willem(ien) heeft een kalfje!

0

Match 1, foto’s: Wouter Jan Strietman (2011) & Annemieke Podt (2017)

Sinds de nieuwe boot van Stichting Rugvin (Zeevarken II) begin juli is gearriveerd, gaat het foto-identificatie team weer regelmatig de Oosterschelde op. We maken foto’s en verzamelen gegevens van de populatie bruinvissen in dit gebied. Met behulp van foto’s kunnen we individuen herkennen en daardoor over een langere periode volgen. Zo kunnen we meer over de bruinvissen in de Oosterschelde leren.

In de eerste weken met de nieuwe boot hebben we een aantal succesvolle dagen op het water gehad, met mooie waarnemingen en veel foto’s als resultaat. Natuurlijk moeten de gemaakte foto’s achteraf worden uitgezocht en vergeleken met foto’s in onze catalogus die – soms jaren – eerder gemaakt zijn. Zo onderzoeken we of het individu al vaker is gefotografeerd. We kijken bij het vergelijken vooral naar kleurpigment, littekens en de vorm van de rugvin.

 

 

Match 2 Wouter Jan Strietman (2011) & Ronald Smit (2017)

Bij het uitzoeken van recente foto’s werden naast nieuwe individuen ook diverse matches gevonden. Zo werd een bruinvis op 28 mei 2017 vanaf een rondvaartboot bij Wemeldingen gefotografeerd. Op 1 en 7 augustus werd deze bruinvis opnieuw gezien door het foto-identificatie team, nu vlakbij Kats. Echter, toen we onze foto’s van de afgelopen weken vergeleken met oude foto’s in de catalogus kwamen we nog twee matches tegen, met zes jaar geleden! Een bruinvis die op 9 juli 2017 werd gefotografeerd, stond ook op foto’s van 26 juni 2011. En op 1 augustus werd er een bruinvis gezien die 2 oktober 2011 op foto was vastgelegd.

 

 

Foto’s Willemien: Wouter Jan Strietman (2011-2015), Annemieke Podt (2016) & John Gerrits (2017)

In onze fotocatalogus heeft elke bruinvis een identificatienummer. Toch heeft één van de bruinvissen ook een naam gekregen, ‘Willem’. Deze bruinvis is vernoemd naar een schipper die enkele jaren geleden vrijwilligers van Stichting Rugvin mee liet gaan op zijn boot. Willem is een makkelijk herkenbare bruinvis door een inkeping in de rugvin en de vele littekens op het lichaam. Deze bruinvis is sinds 2011 bijna elk jaar door ons gezien in het noordwestelijke deel van de Oosterschelde (Burghsluis-Zierikzee). Ook in juni dit jaar werd Willem hier nog twee keer waargenomen. De verrassing was dus groot toen er op de Facebookpagina van nationaal park Oosterschelde foto’s van eind juli opdoken waar Willem bij Wemeldinge zwom, aan de andere kant van de Oosterschelde. En nog interessanter, er zwom een kalfje bij! De naam Willem hebben we dus veranderd naar Willemien. Hopelijk gaan wij Willemien met haar kalf deze zomer zelf ook nog tegenkomen!

Willemien met kalf (Foto: John Gerrits)

Heb je duidelijke foto’s van bruinvissen in de Oosterschelde, stuur ze dan gerust met datum en locatie naar rugvinfoundation@gmail.com en wie weet vinden we nog een match! En als je meer foto’s wilt zien en op de hoogte wilt blijven van het foto-identificatie onderzoek, volg ons dan ook op Instagram: https://www.instagram.com/stichtingrugvin/

Meer informatie over het Bruinvis foto ID project kun je vinden op onze Foto ID pagina.

Het Foto ID project wordt mede mogelijk gemaakt het Wereld Natuur Fonds.

 

Bruinvis Foto ID team 2017 van start

0

Zeevarken II vlak voor de tewaterlating

Afgelopen vrijdag 7 juli is de nieuwe boot van Stichting Rugvin, het Zeevarken II, gearriveerd in de haven van Kats. Direct na het vaargereed maken is een deel van het Bruinvis Foto ID team het water van de Oosterschelde opgegaan voor het uittesten van de boot en al te ruiken aan het echte werk. Dit werk, het maken van foto’s van bruinvissen ter identificatie, zal de komende zomer en eerste deel van het najaar geschieden. Hiervoor zijn nu ook bijna alle leden van het Foto ID team inmiddels geslaagd voor het vaarbewijs I en II. Een aantal leden van het team doen dit voor hun studie, anderen doen dit als vrijwilliger voor Stichting Rugvin.

 

Voorbeeld van foto’s van het zelfde dier in verschillende jaren. (foto’s A. Podt)

De afgelopen twee jaar is rond Burghsluis en Zierikzee al intensief gewerkt aan het maken van een fotocatalogus van de in de Oosterschelde levende bruinvissen. Veel dieren zijn toen al prima in beeld gebracht, vandaar dat we nu in 2017 een stuk zijn opgeschoven in de Oosterschelde, vooral om te zien of op andere plekken dezelfde dieren of juist weer geheel andere bruivnissen voorkomen. Uit de bruinvistelling van 18 juni jl weten we nu dat er zeker 34 bruinvissen voorkomen in de Oosterschelde. Een groot deel van deze Oosterschelde populatie is inmiddels opgenomen in de catalogus.

De eerste bruinvis die op de eerste dag is gefotografeerd.

 

Met deze catalogus leren we veel over de leeftijd van bruinvissen, het sociale gedrag en hoe en waar ze zich in de Oosterschelde begeven in relatie tot het getijde, het aanbod aan prooivis etc. Ook werden vrijdag, zaterdag en vandaag al de eerste foto’s gemaakt van moeilijke en makkelijk te herkennen dieren.

De aanschaf van de nieuwe boot, Zeevarken II, is mede mogelijk gemaakt door een gulle donatie en steun van het Wereld Natuur Fonds Nederland.

 

Zeer herkenbare littekens op een flank van bruinvis

Ook zaterdag en zondag jl zijn weer bruinvissen gefotografeerd, het lijken “nieuwe” dieren te zijn.

 

Vraag een lezing aan bij Stichting Rugvin

0

Bruinvis met kalf in de Oosterschelde

Stichting Rugvin voert al meer dan 10 onderzoek uit naar het gedrag en populatietoenames van diverse walvisachtigen (m.n. de bruinvis) in de Noordzee en Oosterschelde. In die tijd zijn we veel te weten gekomen over de verspreiding, het voorkomen en gedrag van de Nederlandse walvisachtigen. Wij bieden verenigingen, bedrijven, scholen en andere organisaties Powerpoint / lezingen over onze divers onderzoeken aan.

 

Studio Bruinvis bij het havenhoofd van Zierikzee

Een lezing met prachtige beelden en enthousiaste verhalen wordt voor u op maat gemaakt, maar kan gaan over onze waarnemingen op de Noordzee, de tellingen op de Oosterschelde, Studio Bruinvis, ons Foto ID programma of anders. Een kijkje op andere gebieden in de wereld om walvissen te aanschouwen behoord ook tot de mogelijkheden.

Wilt u meer weten schrijf ons dan een email met uw vraag of kijk even op de voorlichtingspagina.

 

Sardine Run in Zuid Afrika

Veel bruinvissen tijdens laatste telling in Oosterschelde.

0

De ORCA tijdens de telling van 2017 net onder de Zeelandbrug door. (Foto F. Zanderink)

Tijdens de jaarlijkse bruinvistelling, op zondag 18 juni jl., op de Oosterschelde zijn minimaal 34 bruinvissen geteld. Dat is een aardige toename t.o.v vorig jaar (25 dieren, onder niet optimale weersomstandigheden*).

Dit jaar hadden we echter de pech met de schepen. Een boot viel af op de dag vooraf aan de telling. Op het moment van vertrek viel ook een boot vanwege materiaal pech af en een derde boot viel na twee uur varen ook af, eveneens met motorpech.

Afgezien van de motorpech waren de omstandigheden bijna perfect, optimale bezetting van de boten en bijzonder goede weersomstandigheden, Bft 1 gedurende de hele tocht! Het water was net geen spiegeltje.

Waarnemingen per boot minus dubbeltellingen

De meeste dieren werden in de eerste uren vlak bij de kant waargenomen aan de Noordkant (Burghsluis – Zierikzee) en de Zuidkant (tussen de Roompot en Colijnsplaat) (kaartje volgt binnenkort). Na de Zeelandbrug vormden het water bij Kats en Bruinisse goede plekken. Alle boten hebben tijdens de trip bruinvissen gespot.

Bruinvis “Willem” tijdens de scan. (foto W.J. Strietman)

Er werd een pasgeboren kalf waargenomen en een juveniel (groot kalf). Het totaal van 34 dieren wijst erop dat het aantal bruinvissen in de Oosterschelde weer toeneemt. In 2011 was het topjaar met 61 dieren, daarna volgende een paar jaar met flink lagere aantallen vanwege grote sterfte onder de bruinvissen veroorzaakt door vooral verhongering.

Als voorlopige conclusie kunnen we zeggen dat het aantal bruinvissen in de Oosterschelde weer in de lift zit! Zie ook de Blog van deze telling en In de Noordzee.nl

De telling werd mede mogelijk gemaakt door de inzet en passie van de vele vrijwilligers; de observers de schippers en de financiële steun van het Wereld Natuur Fonds Nederland.

*In 2016 waren de weersomstandigheden gedurende flinke tijd van de telling niet optimaal en werd er toen al gedacht dat er wrs meer dieren waren.

Kans op bruinvistelling op zondag 18 juni

0

De Balena tijdens de telling van 2015

Stichting Rugvin maakt zich momenteel gereed voor de 9e bruinvistelling op de Oosterschelde op zondag 18 juni. Het aantal toegezegde schepen ziet er goed, genoeg observers en de weersverwachting maakt ons hoopvol. Dus de voorbereidingen zijn in volle gang.

A.s. vrijdag, 16 juni  hakken we de knoop door!

 

Bruinvis met jong in de Oosterschelde

We horen van verschillende schippers en ook van mensen op de kant dat er veel bruinvissen worden gezien.  We zijn benieuwd.

 

 

Bruinvistelling 2017 in voorbereiding / Schippers gezocht!

0

Bruinvistelling 2016

Het voorjaar is weer aangebroken, tijd om het water op te gaan! Stichting Rugvin is in ieder geval weer druk bezig met de voorbereidingen van de jaarlijkse bruinvistelling op de Oosterschelde.

Doel van deze tellingen is om het (minimum) aantal bruinvissen in de Oosterschelde vast te stellen. Dit doen we al sinds 2009, het wordt hiermee dan ook de 9e keer. We varen tijdens deze scan met 8-9 boten vanaf de Oosterscheldekering, parallel aan elkaar, naar het oosten en kammen letterlijk het gehele water van de Oosterschelde uit.

Bruinvis met kalf in Oosterschelde

Voorwaarde is wel dat we genoeg boten hebben en dat de wind zo rustig mogelijk is (<Bft 2). Zie ook Opzet bruinvisscan Oosterschelde – def.

In de eerste jaren zagen we het aantal bruivnissen toenemen tot meer dan 60 dieren. Echter vanaf het najaar 2011 tot in 2013 stierven veel bruinvissen door verhongering. De laatste jaren ligt het aantal dieren rond de 30.

We zijn benieuw hoeveel dieren er dit jaar zijn. De eerste kalfjes zijn in ieder geval al geteld.

De Balena tijdens de telling in 2015

Zoals ieder jaar zoeken we voor deze vloot enthousiaste schippers met hun boot.  Mocht je zelf mee willen doen met je boot dan vragen we je contact op te nemen met ons.

De planning voor de teling is dat we ons nu richten op zondag 18 juni/ Is er dan te veel wind of te weinig boten, dan schuiven we door naar 24 juni of 2 juli.

Doe mee aan deze fantastische ervaring met veel zon, veel bruivnissen en een gezellige bemanning!

Geniet hier alvast van de vlog van de telling van 2016 gemaakt door Roel Diepstraten.

De telling wordt mede mogelijk gemaakt door het Wereld Natuur Fonds.

Naar boven