Noordzee

Springende witsnuitdolfijnen tijdens overtocht naar Harwich

0

Springende witsnuitdolfijn

Afgelopen weekend zijn twee observers van Stichting Rugvin weer met de Stena Line vanaf Hoek van Holland naar Harwich gevaren voor de maandelijkse monitoring van walvisachtigen. Het was er prima weer voor. Slechts een licht briesje (Bft 2) en weinig golven zorgden er voor dat de observers tijdens de 180 km lange tocht prima uitzicht hadden.

Halverwege de reis werd in de verte “gesplash” waargenomen”. Het waren overduidelijk dolfijnen. Het was ondanks de afstand met de verrekijker goed te zien, een groep van vier dolfijnen sprong recht voor ons uit steeds uit het water. Na enige tijd kwam de veerboot langszij en konden we zien dat het om witsnuitdolfijnen ging, drie volwassen en een juveniel. Vorige maand waren er ook al drie waargenomen. De reis naar Harwich toe leverde verder 20 bruinvissen op. Een dag later op de terugreis werden nog 11 bruinvissen waargenomen, waaronder een groep van 7 in een hele grote groep van honderden jan-van-genten.

Deel van de honderden jan-van-genten

In totaal dus 31 bruinvissen en 4 witsnuitdolfijnen. Zie ook het totaaloverzicht van 2018.

Naast deze walvisachtigen werden ook nog 3 grijze zeehonden waargenomen en talloze watervogels waaronder zeekoeten, alken, roodkeelduikers, parel- of ijsduikers (?), noordse stormvogels, drieteenmeeuwen aalscholvers en vele honderden jan-van-genten.

Lees ook de blog van deze tocht.

Nieuwe bruinvisfolder/poster gereed!

0

De nieuwe bruinvisfolder

Deze week is de nieuwe bruinvisfolder van de drukpersen gerold. Deze folder is een geheel herziene uitgave van de in 2010 verschenen eerste versie.

Naast allemaal nieuwe foto’s is er veel aandacht voor alle nieuwe bruinvisonderzoeken van Stichting Rugvin in zowel de Oosterschelde als wel de monitoring van walvisachtigen op de Noordzee. En het informeert de lezer over wat hij of zij samen met Stichting Rugvin op het water kan doen. Van het volgen van een cursus, het maken van speciale bruinvisfoto’s als wel het bezoeken van de unieke Studio Bruinvis op het havenhoofd van Zierikzee.

Op het middenblad (A2 formaat) is een prachtig bruinvis moeder-kalf paar afgedrukt dat in 2016 is waargenomen in de Oosterschelde.

 

 

De poster op de folder binnenzijde (Foto A. Podt)

Deze folder zal verspreid gaan worden aan boord van de Stena Line veerboten, de Stena Hollandica en Stena Britannica tussen Hoek van Holland en Harwich, op evenementen, lezingen en vanaf het voorjaar op verschillende toeristische en educatieve punten in en rond de Oosterschelde.

De uitgave is mede mogelijk gemaakt door financiële ondersteuning van het Wereld Natuur Fonds.

Eerste witsnuitdolfijnen en bruinvissen van 2018

0

Witsnuitdolfijn (niet gefotografeerd tijdens deze trip)

Op de afgelopen monitoringstrip van 13 en 14 januari door Stichting Rugvin zijn de eerste bruinvissen en witsnuitdolfijnen van 2018 gespot.

Vanaf de brug van Stena Hollandica werden op zaterdag naar Harwich toe geen waarnemingen gedaan. Op de terugweg naar Hoek van Holland met de Stena Britannica was het wel raak met 4 bruinvissen en 3 witsnuitdolfijnen. De omstandigheden op zee waren op zaterdag (Bft 3-4)  en zondag (Bft 4-5) redelijk te noemen. Zoals gebruikelijk zijn de uren bij daglicht op de Hollandica in de wintermaanden beperkt.

Roodkeelduiker (Natuur in beeld)

Naast deze 7 walvisachtigen werden ook veel roodkeelduikers (Gavia stellata) gespot, met name aan de Engelse. Deze typische kust- en zeevogels worden aan deze zijde van de Noordzee in de wintermaanden geregeld waargenomen door de observers.

Lees ook de eerste Blog van dit jaar over deze trip.

2017, voorlopig het jaar met de meeste bruinviswaarnemingen per maand!

0

Bruinvis tussen de jan-van-genten (Foto F. Zanderink)

Tijdens de monitoringstrip van 2 en 3 december jl. tijdens de overtocht met de Stena Line veerboten Hollandica en Britannica zijn 7 bruinvissen waargenomen, een gelijk aantal als vorige maand. Dit brengt het totale aantal bruinvissen voor 2017 op 360. Dat is, ondanks de drie maanden dat er niet is meegevaren en gemonitord, meer dan dat er de afgelopen jaren werden waargenomen. Alleen in 2010 (403) en 2013 (377) werden er meer bruinvissen waargenomen. Rekenen we per maand dan is 2017 recordhouder met 40 bruinvissen per tocht. In 2013 waren dat er 37 per tocht en in 2011, 34.

Vaal stormvogeltje

De tendens van meer bruinvissen in de Nederlandse wateren (lees in het zuidelijke deel) zet dus door. Ook is duidelijk zichtbaar dat de zomermaanden meer en meer de beste maanden worden om bruinvissen waar te nemen. Dat was voorheen (voor 2010) totaal anders, toen waren we blij als we er in de zomermaanden überhaupt een zagen.

Vaal StormvogeltjeNaast de bruinvissen werden er ook weer diverse zeevogels waargenomen zoals de bijna altijd voorkomende jan-van-genten, zeekoeten en Noordse stormvogels. Maar zeer bijzonder was de waarneming van een vaal stormvogeltje (Oceanodroma leucorhoa).

Windmolenpark onderweg in heiïge omstandigheden. (Foto WJ Strietman)

Naast de 360 bruinvissen zijn er dit jaar ook nog 3 dolfijnen waargenomen, waarvan we niet de soort hebben kunnen vaststellen.

Qua omstandigheden was het overigens een echte wintertocht, met vroeg invallende duisternis en heiig weer. Dus geen ideale omstandigheden.

Potvis gestrand bij Domburg

0

Gestrande potvis bij Domburg (Foto. F. Zanderink)

Vrijdag 1 december is er een 13,5 m lange potvis, een mannetje, gestrand bij Domburg, op Walcheren, Zeeland.  Het dode dier werd omstreeks 10.45 in de ochtend ontdekt. Op zaterdag 2 december werd het dier door o.a. de faculteit diergeneeskunde uit Utrecht ontleed en bemonsterd voor verder onderzoek.

Op vrijdag waren er heel veel mensen toegestroomd, naar schatting een paar duizend gedurende de hele middag, om deze stranding te aanschouwen. Voorlopige conclusie is dat het dier wel mager was en aan een darminfectie leed en wellicht daarom verzwakt aanspoelde.

De dode potvis wordt gereed gemaakt voor ontleding en vervoer (Foto: W. van Urk)

Inmiddels is het dode dier afgelopen weekend verwijderd. Monsters van o.a. de organen zijn naar de faculteit diergeneeskunde in Utrecht gegaan. Voor het skelet is ook belangstelling, maar nog onduidelijk waar dit naar toegaat.

Toch nog zeven bruinvissen

0

Stena Hollandica

In het afgelopen weekend van 25 en 26 november zijn de observers van Stichting Rugvin weer voor een tweedaagse monitoringstrip mee geweest met de Stena Hollandica en Stena Britannica.

Bruinvis vanaf de brug. (D. Beuker)

Ondanks de niet geweldige weersomstandigheden van Bft 6 en zelfs 7, lukte het de twee observers tussen Hoek van Holland en Harwich toch nog 7 bruinvissen te tellen.

Naast de bruinvissen namen de  observers veel zeevogels waar onder jan-van-genten, alken, een grote jager en vele honderden meeuwen.

Met het aantal van zeven bruinvissen komt het totaal aantal waargenomen bruinvissen in 2017 op 353 dieren. Dat is al met al een vrij hoog cijfer, als je in beschouwing neemt dat we de laatste twee maanden niet mee hebben kunnen varen vanwege de veelal slechte weersomstandigheden op zee.

Lees hier de blog van deze trip.

Meer bruinvissen in Noordzee, veel andere zeedieren nemen in aantal af.

0

Bruinvis in Oosterschelde.

n het onlangs verschenen Living Planet Report 2017 van o.m.  het Wereld natuur Fonds wordt gesteld dat het slecht gaat met het leven in de Noordzee. De populaties van 140 soorten zeedieren in de Noordzee zijn tussen 1990 en 2015 met gemiddeld 30 procent afgenomen. Dit komt vooral door een sterke achteruitgang van dieren die in of op de zeebodem leven, zoals schelpdieren, kreeftachtigen en zee-egels. De populaties zeevissen en zeevogels veranderden in deze periode niet of nauwelijks, terwijl bruinvissen in aantal toenemen.

Visserij en klimaatverandering zijn de belangrijkste oorzaken van veranderingen in de zoute natuur van Nederland. De ‘boomkorvisserij’, een visserijmethode waarbij sleepnetten over de zeebodem worden getrokken, is één van de belangrijkste oorzaken voor de afname van bodemdieren in de Noordzee. De bodemfauna vertoont de laatste jaren nog geen herstel, ook al zijn de sleepnetten inmiddels op hun retour en vervangen door voor de bodem minder schadelijke technieken.

Zeepaddestoel in Oosterschelde

In de Westerschelde zijn populaties van bodemdieren de afgelopen jaren juist toegenomen, met meer dan 50 procent sinds 1992 (gebaseerd op 35 diersoorten). Dit is onder andere het gevolg van verbetering van de waterkwaliteit. Ook in de Waddenzee is sprake van herstel van de bodemfauna. Het stoppen van de mechanische kokkelvisserij sinds 2005 speelt hierbij een rol.

De toename van de bruinvis in het Nederlandse deel van de Noordzee is vooral toe te schrijven aan een internationale verschuiving van de populatie door veranderingen in ecosystemen elders.

Terwijl de fauna achteruit gaat in de Noordzee, is in de Waddenzee in dezelfde periode geen sprake van achteruitgang. En in de Westerschelde en de Oosterschelde laat het dierenleven zelfs een lichte vooruitgang zien.

Aldus het rapport.

 

Walvisspotten over de wereld (8) De Oosterschelde

0

Dit is deel 8 van de serie over de beste walvisspotgebieden van de wereld. We gaan iedere paar weken een nieuw gebied onder de aandacht brengen. We zullen hierbij aandacht schenken aan welke walvisachtigen je per gebied kunt aantreffen, met welke organisatie(s) je een walvistrip zou kunnen boeken of als vrijwilliger kunt aanmonsteren (we selecteren hierbij wel op organisaties die zich houden aan de nodige gedragsregels) en waar de locatie precies is gesitueerd. Alle informatie over deze gebieden bundelen we op onze webpagina “waar zelf walvissen zien”. Op deze manier werken we toe naar een groot overzicht van kaarten, foto’s en informatie.

Twee bruinvissen nabij Zierikzee (Foto: E. Schrijver)

Hoewel Nederland niet bekend staat als walvisland is het eigenlijk helemaal niet moeilijk om in ons land walvisachtigen te zien, dit geldt in ieder geval voor de bruinvis.

Overal in de (Nederlandse) Noordzee kun je bruinvissen en in mindere mate witsnuitdolfijnen of andere soorten tegenkomen. De meest voorkomende walvisachtige is de bruinvis. Deze kun je al zien, als je er oog voor hebt, vanaf (veer)boten, bijvoorbeeld vanaf de Stena Line naar Harwich, maar ook vanaf het strand of vanaf een pier. Een bekende pier is die bij IJmuiden. Hier worden regelmatig bruinvissen waargenomen, ook worden in het Marsdiep (het water tussen Den Helder en Texel) geregeld bruinvissen en andere walvisachtigen (jaarlijks wel een of meer bultruggen) gezien.

Bruinvis hotspots in de Oosterschelde

 

Maar de “makkelijkste” plekken bevinden zich zonder twijfel rondom de Oosterschelde. In de Oosterschelde zwemmen momenteel ruim dertig bruinvissen rond die zich graag ophouden bij de diepe plekken aldaar.

De MS Onrust “omsingeld” door twee bruinvissen.

Deze zogenaamde hotspots (zie kaartje) bevinden zich o.m bij de haven van Burghsluis, de haven van Kats en het havenhoofd van Zierikzee.
Wil je graag mee met een boot het water op om bruinvissen of zeehonden te spotten dan kun je opstappen op de “MS Onrust” bij Burghsluis.

Volgend voorjaar (2018) komen we als Stichting Rugvin met een eigen aanbod voor natuurfotografen.

 

Een bruinvis bij de boei van Studio Bruinvis

Op het havenhoofd van Zierikzee kun je niet alleen bruinvissen zien, maar je kunt ze hier ook horen via onze Studio Bruinvis. Je kunt hier gewoon naar toe wandelen of fietsen! En bovendien zitten de dieren hier hier het hele jaar door. Binnenkort willen we met behulp van Studio Bruinvis geluidsregistraties de geïnteresseerde luisteraars laten weten wat de beste tijden zijn om te gaan luisteren en kijken.

En je kunt ook zomaar geluk hebben met andere soorten. Geregeld worden ook bultruggen en witsnuitdolfijnen gezien in de Nederlandse Noordzee.

 

Zeer veel bruinvissen tijdens overtocht naar Harwich

0

Windpark in de zeemist aan de Engelse kant van de oversteek

Twee bruinvissen (Foto E. Schrijver)

In het weekend van 26 en 27 augustus heeft het observers-team van Stichting Rugvin, dat eerst het weekend hiervoor had willen varen, achteraf geen spijt gekregen van deze verplaatsing. Het weer was nu bijna perfect. Gedurende de twee dagen was er slechts een wind van bijna continu Bft 1. Dat zorgde voor weidse uitzichten en veel waarnemingen! Alleen op zaterdagmiddag en zondagochtend was het geregeld wat heiig  aan boord van de Stena Hollandica en Britannica door de zeemist die niet altijd goed wilde oplossen.

In totaal werden er 126 bruinvissen waargenomen. 27 op zaterdag en 99 op zondag. Dit is de op na hoogste score ooit ( april 2011 》316 dieren). Het totaal aantal bruinvissen in 2017 komt hiermee voorlopig  op 346.

Noordse stormvogel pikkend aan bruinvis

Er zaten relatief veel groepjes van 4 of 5 bruinvissen tussen de waarnemingen.  Opvallend was ook dat de bruinvissen zich niet dichtbij de Stena Line veerboten ophielden. Bijna alle waarnemingen waren van meer dan 300m afstand, waarna ze na 1-3 boven komen ook snel geheel uit zicht verdwenen waren. Goede foto’s maken van de dieren was zo goed als onmogelijk.

Onder de bruinvissen was ook een dode of stervende bruinvis die werd aangepikt door een noordse stormvogel. De bruinvis hing opmerkelijk genoeg verticaal in het water.

Juveniele jan-van-gent (foto F. Zanderink)

Verder werden nog een grijze zeehond, meerdere grote sternen, enkele grote jagers en een paar zeekoeten naast de altijd aanwezige meeuwensoorten en jan-van-genten gezien.

Een minder leuke constatering was dat we ook tientallen (gas-) ballonnen op het zeeoppervlak zagen drijven.

Zie ook de blog met meer foto’s van deze trip.

 

 

Weinig bruinvisobservaties op Noordzee

0

Beeld over de Noordzee

Afgelopen maandag en dinsdag (26-27 juni) zijn weer twee walvisobservers van Stichting Rugvin met de Stena Line veerboten vanaf Hoek van Holland naar Harwich (UK) mee geweest. De score viel dit keer wat laag uit, slechts twee bruinvissen op de heenweg en twee op de terugweg werden er gespot. Dat brengt het totaal voor 2017 op 220 bruinvissen.

De omstandigheden op zee waren redelijk, wel wat wind maar ook niet teveel. Opvallend was ook dat het aantal zeevogels aan de zeer lage kant was.

Naar boven