Bruinvissen

Terugkijken naar NDR reportage bruinvistelling Oosterschelde

0

Wouter Jan geeft tekst en uitleg tijdens de TV opnames

Afgelopen zondag 19-11, was in de uitzending van de Norddeutscher Rundfunk (NDR) een reportage over de bruinvistelling op de Oosterschelde van afgelopen 18  juni te zien. Het item in het programma Nordseereport heet “Weisst Du wieviel Wale schwimmen?”

Deze reportage geeft een mooi verslag weer van de bruinvistelling en hoe de bemanning/observers deze dag beleefden. Naast de interviews en toelichtingen van het team op de telling was het camerateam van de NDR ook in staat om mooie beelden te schieten van de vlakbij de “Marino” opduikende en zwemmende bruinvissen.

De Marino met de NDR crew en observersteam aan boord.

Kijk de uitzending nog eens terug en geniet van de mooie en unieke beelden van de bruinvissen die zelfs onderwater goed te volgen zijn. Op de foto zie je hoe dicht de bruinvissen bij de boot kwamen.

En zelfs een voor Stichitng Rugvin oude bekende bruinvis duikt op in deze mooie reportage!

Wil je de hele uitzending van Nordseereport terugzien met ook het Duitse commentaar bij de opnames van de telling klik dan op deze link en scroll door naar 30.25 m.

 

 

 

Stichting Rugvin op Duitse televisie

0

De NDR aan boord van de Marino.

De RIB van Erik met bemanning tijdens de bruinvistelling

Zondag 19 november om 18.00 uur komt de jaarlijkse bruinvistelling van Stichting Rugvin op de Oosterschelde in het programma Nordseereport van de Norddeutscher Rundfunk (NDR). Het televisie team van de NDR was mee tijdens onze telling op 18 juni jl.

In de uitzending is ons Rugvinteam op de Marino veelvuldig aan het woord met goede tekst en uitleg over de telling en de aanwezige bruinvissen. Ook werden er tijdens de telling veel bruinvissen gezien en konden deze ook bijzonder goed gefilmd worden. En een van deze bruinvissen is een oude bekende!!

De Marino was een van de 8 boten die meedeed aan de telling. In totaal werden die dag 35 bruinvissen geteld.

De jaarlijkse bruinvistelling wordt financieel mogelijk gemaakt door het Wereld Natuur Fonds.

 

 

 

.

 

Het bruinvisleven in de Oosterschelde meer ontrafeld

0

De zelfde bruinvis gefotografeerd in 2016 en 2017 (Foto A. Podt)

Sinds Stichting Rugvin in 2009 een deel van haar onderzoekspijlen ook richtte op de Oosterschelde, is de kennis over Nederlands talrijkste walvisachtige, de bruinvis, toegenomen. Vooral de herkenning van individuele dieren aan de hand van systematisch foto-identificatie onderzoek heeft hieraan bijgedragen. In de afgelopen drie jaar zijn er duizenden foto’s genomen. En met een succesvol resultaat!

In 2009 startte Stichting Rugvin met de jaarlijkse bruinvistelling in de Oosterschelde, gevolgd door akoestisch onderzoek in 2010. Sinds enkele jaren is daar een belangrijk onderzoek aan toegevoegd, namelijk het foto-identificatie project (“Photo ID”). Bij dit onderzoek worden individuele bruinvissen op foto’s herkend aan de hand van kleurpigmenten, rugvinvorm en littekens. Hiermee wordt een beeld gevormd over de populatiegrootte van de in de Oosterschelde levende bruinvissen, hoe lang de dieren in deze wateren verblijven en wat hun locatie voorkeur is. Daarnaast is het soms, door de aanwezigheid van een kalf, mogelijk het geslacht van het volwassen dier te bepalen.

Het Photo ID team 2017 in volle actie (Foto B. Engelen)

In de beginjaren van het foto-identificatie project op de Oosterschelde vonden slechts enkele tochten per jaar plaats, echter sinds 2015 beschikt de Stichting zelf over een kleine boot (RIB) wat het mogelijk maakte vaker het water op te gaan. Het foto-identificatie team bestaat uit studenten, die zo de kans krijgen onderzoekservaring op te doen, en vrijwilligers. Zij opereerden tijdens de zomermaanden (van 2015 – 2016) vanaf een vaste basis bij de Schelphoek en afgelopen zomer vanaf Kats. Het team werkte meestal met twee tot vier mensen aan boord die het water aftuurden op zoek naar de kleine rugvin van een bruinvis. Als er een bruinvis werd gezien, benaderde het team dit dier rustig, om eventuele verstoring zoveel mogelijk te voorkomen. Zodra de positie van de bruinvis ten opzichte van de boot ideaal was, werd geprobeerd van beide zijden foto’s te maken met behulp van een camera met telelens. Al deze foto’s zijn per individuele bruinvis gesorteerd en in een catalogus verwerkt. Hierbij zijn gegevens als datum, tijdstip, locatie en het gedrag eveneens van belang.

Twee bruinvissen met verschillende rugvinvormen (Foto: A. Podt)

Het Photo ID team 2017 in volle actieTussen 2015 en 2017 maakte het onderzoeksteam duizenden foto’s. Deze fotoverzameling werd aangevuld met foto’s van andere bruinvisspotters. Al deze foto’s werden vervolgens geanalyseerd: “Op de foto’s kon ik ruim 40 individuele bruinvissen identificeren. Daarnaast heb ik naar oudere foto’s gekeken die tussen 2007 en 2014 waren genomen. Bij twaalf bruinvissen kon worden vastgesteld dat zij al minimaal vijf tot tien jaar in de Oosterschelde verblijven!” aldus Annemieke Podt, onderzoeker bij het foto-identificatie team. “Het is prachtig om deze kleine walvisachtige in Nederland te zien. Het succesvol kunnen herkennen van individuen maakt het waarnemen en fotograferen van bruinvissen extra speciaal voor mij. Afgelopen zomer vond ik het vooral bijzonder om individuen opnieuw tegen te komen die ik één of twee jaar geleden ook al had gezien.”

Een van de langst bekende bruinvissen van de Oosterschelde (Fotot WJ Strietman)

Het opmerkelijkste ‘photo ID’ voorval betrof een bruinvis die sinds 2011 geregeld werd waargenomen tussen Burghsluis en Zierikzee. Deze bruinvis werd nooit in het bijzijn van een kalf gezien. Daarom namen de onderzoekers voorzichtig aan dat dit een mannetje was. Echter, dit jaar werd het dier met een kalf gespot in de buurt van Wemeldinge. De moeder werd een maand later opnieuw gezien tussen Burghsluis en Zierikzee, maar toen helaas zonder kalf. Het kalfje heeft het waarschijnlijk niet gered.

Bruinvis met duidelijke kleurtekening op de flank. (Foto A. Podt)

Met behulp van foto-identificatie is het mogelijk het leven van de bruinvissen in de Oosterschelde steeds verder te ontrafelen. In de toekomst biedt deze techniek kansen om nog meer over de bruinvissen te leren. Dit geldt bijvoorbeeld voor de overlevingskansen van kalfjes en de sociale banden tussen deze dieren. Naast dit specifieke onderzoek, worden ook onderzoeksgegevens via Studio Bruinvis verzameld. Studio Bruinvis is een ‘fysieke luisterpaal’ op het Havenhoofd van Zierikzee. Het is een wereldwijd uniek project waar de geluiden van bruinvissen live kunnen worden gehoord beluisterd. De geluiden worden ook opgenomen voor analyse. Deze projecten worden financieel mede mogelijk gemaakt door het Wereld Natuur Fonds.

Het seizoen van 2017 zit er op. In 2018 staat het Photo-ID team weer paraat! Heb je interesse om als student of vrijwilliger lid te worden van het Photo ID team 2018 neem dan contact met ons op.

 

Meer bruinvissen in Noordzee, veel andere zeedieren nemen in aantal af.

0

Bruinvis in Oosterschelde.

n het onlangs verschenen Living Planet Report 2017 van o.m.  het Wereld natuur Fonds wordt gesteld dat het slecht gaat met het leven in de Noordzee. De populaties van 140 soorten zeedieren in de Noordzee zijn tussen 1990 en 2015 met gemiddeld 30 procent afgenomen. Dit komt vooral door een sterke achteruitgang van dieren die in of op de zeebodem leven, zoals schelpdieren, kreeftachtigen en zee-egels. De populaties zeevissen en zeevogels veranderden in deze periode niet of nauwelijks, terwijl bruinvissen in aantal toenemen.

Visserij en klimaatverandering zijn de belangrijkste oorzaken van veranderingen in de zoute natuur van Nederland. De ‘boomkorvisserij’, een visserijmethode waarbij sleepnetten over de zeebodem worden getrokken, is één van de belangrijkste oorzaken voor de afname van bodemdieren in de Noordzee. De bodemfauna vertoont de laatste jaren nog geen herstel, ook al zijn de sleepnetten inmiddels op hun retour en vervangen door voor de bodem minder schadelijke technieken.

Zeepaddestoel in Oosterschelde

In de Westerschelde zijn populaties van bodemdieren de afgelopen jaren juist toegenomen, met meer dan 50 procent sinds 1992 (gebaseerd op 35 diersoorten). Dit is onder andere het gevolg van verbetering van de waterkwaliteit. Ook in de Waddenzee is sprake van herstel van de bodemfauna. Het stoppen van de mechanische kokkelvisserij sinds 2005 speelt hierbij een rol.

De toename van de bruinvis in het Nederlandse deel van de Noordzee is vooral toe te schrijven aan een internationale verschuiving van de populatie door veranderingen in ecosystemen elders.

Terwijl de fauna achteruit gaat in de Noordzee, is in de Waddenzee in dezelfde periode geen sprake van achteruitgang. En in de Westerschelde en de Oosterschelde laat het dierenleven zelfs een lichte vooruitgang zien.

Aldus het rapport.

 

Zeer veel bruinvissen tijdens overtocht naar Harwich

0

Windpark in de zeemist aan de Engelse kant van de oversteek

Twee bruinvissen (Foto E. Schrijver)

In het weekend van 26 en 27 augustus heeft het observers-team van Stichting Rugvin, dat eerst het weekend hiervoor had willen varen, achteraf geen spijt gekregen van deze verplaatsing. Het weer was nu bijna perfect. Gedurende de twee dagen was er slechts een wind van bijna continu Bft 1. Dat zorgde voor weidse uitzichten en veel waarnemingen! Alleen op zaterdagmiddag en zondagochtend was het geregeld wat heiig  aan boord van de Stena Hollandica en Britannica door de zeemist die niet altijd goed wilde oplossen.

In totaal werden er 126 bruinvissen waargenomen. 27 op zaterdag en 99 op zondag. Dit is de op na hoogste score ooit ( april 2011 》316 dieren). Het totaal aantal bruinvissen in 2017 komt hiermee voorlopig  op 346.

Noordse stormvogel pikkend aan bruinvis

Er zaten relatief veel groepjes van 4 of 5 bruinvissen tussen de waarnemingen.  Opvallend was ook dat de bruinvissen zich niet dichtbij de Stena Line veerboten ophielden. Bijna alle waarnemingen waren van meer dan 300m afstand, waarna ze na 1-3 boven komen ook snel geheel uit zicht verdwenen waren. Goede foto’s maken van de dieren was zo goed als onmogelijk.

Onder de bruinvissen was ook een dode of stervende bruinvis die werd aangepikt door een noordse stormvogel. De bruinvis hing opmerkelijk genoeg verticaal in het water.

Juveniele jan-van-gent (foto F. Zanderink)

Verder werden nog een grijze zeehond, meerdere grote sternen, enkele grote jagers en een paar zeekoeten naast de altijd aanwezige meeuwensoorten en jan-van-genten gezien.

Een minder leuke constatering was dat we ook tientallen (gas-) ballonnen op het zeeoppervlak zagen drijven.

Zie ook de blog met meer foto’s van deze trip.

 

 

Een update van het bruinvis foto ID project: Willem(ien) heeft een kalfje!

0

Match 1, foto’s: Wouter Jan Strietman (2011) & Annemieke Podt (2017)

Sinds de nieuwe boot van Stichting Rugvin (Zeevarken II) begin juli is gearriveerd, gaat het foto-identificatie team weer regelmatig de Oosterschelde op. We maken foto’s en verzamelen gegevens van de populatie bruinvissen in dit gebied. Met behulp van foto’s kunnen we individuen herkennen en daardoor over een langere periode volgen. Zo kunnen we meer over de bruinvissen in de Oosterschelde leren.

In de eerste weken met de nieuwe boot hebben we een aantal succesvolle dagen op het water gehad, met mooie waarnemingen en veel foto’s als resultaat. Natuurlijk moeten de gemaakte foto’s achteraf worden uitgezocht en vergeleken met foto’s in onze catalogus die – soms jaren – eerder gemaakt zijn. Zo onderzoeken we of het individu al vaker is gefotografeerd. We kijken bij het vergelijken vooral naar kleurpigment, littekens en de vorm van de rugvin.

 

 

Match 2 Wouter Jan Strietman (2011) & Ronald Smit (2017)

Bij het uitzoeken van recente foto’s werden naast nieuwe individuen ook diverse matches gevonden. Zo werd een bruinvis op 28 mei 2017 vanaf een rondvaartboot bij Wemeldingen gefotografeerd. Op 1 en 7 augustus werd deze bruinvis opnieuw gezien door het foto-identificatie team, nu vlakbij Kats. Echter, toen we onze foto’s van de afgelopen weken vergeleken met oude foto’s in de catalogus kwamen we nog twee matches tegen, met zes jaar geleden! Een bruinvis die op 9 juli 2017 werd gefotografeerd, stond ook op foto’s van 26 juni 2011. En op 1 augustus werd er een bruinvis gezien die 2 oktober 2011 op foto was vastgelegd.

 

 

Foto’s Willemien: Wouter Jan Strietman (2011-2015), Annemieke Podt (2016) & John Gerrits (2017)

In onze fotocatalogus heeft elke bruinvis een identificatienummer. Toch heeft één van de bruinvissen ook een naam gekregen, ‘Willem’. Deze bruinvis is vernoemd naar een schipper die enkele jaren geleden vrijwilligers van Stichting Rugvin mee liet gaan op zijn boot. Willem is een makkelijk herkenbare bruinvis door een inkeping in de rugvin en de vele littekens op het lichaam. Deze bruinvis is sinds 2011 bijna elk jaar door ons gezien in het noordwestelijke deel van de Oosterschelde (Burghsluis-Zierikzee). Ook in juni dit jaar werd Willem hier nog twee keer waargenomen. De verrassing was dus groot toen er op de Facebookpagina van nationaal park Oosterschelde foto’s van eind juli opdoken waar Willem bij Wemeldinge zwom, aan de andere kant van de Oosterschelde. En nog interessanter, er zwom een kalfje bij! De naam Willem hebben we dus veranderd naar Willemien. Hopelijk gaan wij Willemien met haar kalf deze zomer zelf ook nog tegenkomen!

Willemien met kalf (Foto: John Gerrits)

Heb je duidelijke foto’s van bruinvissen in de Oosterschelde, stuur ze dan gerust met datum en locatie naar rugvinfoundation@gmail.com en wie weet vinden we nog een match! En als je meer foto’s wilt zien en op de hoogte wilt blijven van het foto-identificatie onderzoek, volg ons dan ook op Instagram: https://www.instagram.com/stichtingrugvin/

Meer informatie over het Bruinvis foto ID project kun je vinden op onze Foto ID pagina.

Het Foto ID project wordt mede mogelijk gemaakt het Wereld Natuur Fonds.

 

Onderhoud aan Studio Bruinvis gereed

0

Clive onze Engelse ontwikkelaar van de Studio Bruinvis techniek

Afgelopen vrijdag 11 augustus is er onderhouds- en reparatiewerk verricht aan Studio Bruinvis. Zo is er op de boei de zendantenne vervangen voor een sterkere en wordt op het land ook de ontvangstantenne verwisseld voor één met een sterkere ontvangstcapaciteit. Inmiddels zijn alle werkzaamheden beëindigd en worden nu de geluidsopnames gemonitord. De technici zeggen dat Studio Bruinvis nu een betere hoorbaarheid heeft. Ze hebben ook de afgelopen dagen menig bruinvis kunnen zien en horen nabij het havenhoofd van Zierikzee.

 

 

Aangemeerd bij onze boei

Clive werd  op de eerste dag van de werkzaamheden door de crew van ons “Zeevarken” naar de boei gevaren, onderweg kwamen we nog een bruinvis bij de boei tegen. Helaas konden we deze niet van dichtbij fotograferen omdat we vastlagen aan de boei. Maar het was wel goed om te constateren, dat we bijna altijd bruinvissen bij de boei in de buurt zien.

 

 

Weinig bruinvisobservaties op Noordzee

0

Beeld over de Noordzee

Afgelopen maandag en dinsdag (26-27 juni) zijn weer twee walvisobservers van Stichting Rugvin met de Stena Line veerboten vanaf Hoek van Holland naar Harwich (UK) mee geweest. De score viel dit keer wat laag uit, slechts twee bruinvissen op de heenweg en twee op de terugweg werden er gespot. Dat brengt het totaal voor 2017 op 220 bruinvissen.

De omstandigheden op zee waren redelijk, wel wat wind maar ook niet teveel. Opvallend was ook dat het aantal zeevogels aan de zeer lage kant was.

Veel bruinvissen tijdens laatste telling in Oosterschelde.

0

De ORCA tijdens de telling van 2017 net onder de Zeelandbrug door. (Foto F. Zanderink)

Tijdens de jaarlijkse bruinvistelling, op zondag 18 juni jl., op de Oosterschelde zijn minimaal 34 bruinvissen geteld. Dat is een aardige toename t.o.v vorig jaar (25 dieren, onder niet optimale weersomstandigheden*).

Dit jaar hadden we echter de pech met de schepen. Een boot viel af op de dag vooraf aan de telling. Op het moment van vertrek viel ook een boot vanwege materiaal pech af en een derde boot viel na twee uur varen ook af, eveneens met motorpech.

Afgezien van de motorpech waren de omstandigheden bijna perfect, optimale bezetting van de boten en bijzonder goede weersomstandigheden, Bft 1 gedurende de hele tocht! Het water was net geen spiegeltje.

Waarnemingen per boot minus dubbeltellingen

De meeste dieren werden in de eerste uren vlak bij de kant waargenomen aan de Noordkant (Burghsluis – Zierikzee) en de Zuidkant (tussen de Roompot en Colijnsplaat) (kaartje volgt binnenkort). Na de Zeelandbrug vormden het water bij Kats en Bruinisse goede plekken. Alle boten hebben tijdens de trip bruinvissen gespot.

Bruinvis “Willem” tijdens de scan. (foto W.J. Strietman)

Er werd een pasgeboren kalf waargenomen en een juveniel (groot kalf). Het totaal van 34 dieren wijst erop dat het aantal bruinvissen in de Oosterschelde weer toeneemt. In 2011 was het topjaar met 61 dieren, daarna volgende een paar jaar met flink lagere aantallen vanwege grote sterfte onder de bruinvissen veroorzaakt door vooral verhongering.

Als voorlopige conclusie kunnen we zeggen dat het aantal bruinvissen in de Oosterschelde weer in de lift zit! Zie ook de Blog van deze telling en In de Noordzee.nl

De telling werd mede mogelijk gemaakt door de inzet en passie van de vele vrijwilligers; de observers de schippers en de financiële steun van het Wereld Natuur Fonds Nederland.

*In 2016 waren de weersomstandigheden gedurende flinke tijd van de telling niet optimaal en werd er toen al gedacht dat er wrs meer dieren waren.

Kans op bruinvistelling op zondag 18 juni

0

De Balena tijdens de telling van 2015

Stichting Rugvin maakt zich momenteel gereed voor de 9e bruinvistelling op de Oosterschelde op zondag 18 juni. Het aantal toegezegde schepen ziet er goed, genoeg observers en de weersverwachting maakt ons hoopvol. Dus de voorbereidingen zijn in volle gang.

A.s. vrijdag, 16 juni  hakken we de knoop door!

 

Bruinvis met jong in de Oosterschelde

We horen van verschillende schippers en ook van mensen op de kant dat er veel bruinvissen worden gezien.  We zijn benieuwd.

 

 

Naar boven